Khánh Hòa là địa phương thường xuyên đối mặt với bão lũ, đặc biệt là khu vực Hòa, nơi tình trạng thiên tai diễn ra phức tạp và gây ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân.

Thực trạng thiên tai tại khánh hòa năm 2025

Khánh Hòa trải qua giai đoạn 2025 với chuỗi thiên tai mang tính lịch sử, được đánh giá là một trong những năm khắc nghiệt và bất thường nhất trong vài chục năm trở lại đây. Các hiện tượng thời tiết dồn dập, vượt xa quy luật thông thường khi Biển Đông ghi nhận sự xuất hiện của 15 cơn bão cùng 6 áp thấp nhiệt đới. Những hệ thống này hoạt động trên diện rộng, di chuyển nhanh chóng và có diễn biến khó lường, tác động trực tiếp đến vùng biển và đất liền.

Tại Khánh Hòa, tình trạng mưa lũ lặp lại nhiều lần với cường độ cao. Riêng trong tháng 11.2025, bốn đợt mưa lớn liên tiếp đã khiến nhiều địa phương ghi nhận lượng mưa và mực nước sông vượt mọi mốc lịch sử từng được ghi nhận. Đợt mưa lũ kéo dài từ ngày 16 đến 22.11 đã gây ngập úng nghiêm trọng trên diện rộng, làm đảo lộn sinh hoạt và sản xuất của người dân.

Hậu quả để lại rất nặng nề, với tổng thiệt hại kinh tế ước tính lên tới 6.058 tỉ đồng, chưa tính đến giá trị tài sản cá nhân bị hư hỏng. Con số thương vong cũng rất đáng báo động khi có 22 người tử nạn và 20 người bị thương.

Về phía tác động xã hội, toàn tỉnh có 100.754 hộ gia đình, tương đương hơn 359.000 nhân khẩu, chịu ảnh hưởng trực tiếp. Để ứng phó, hàng nghìn hộ dân, 30.903 hộ với gần 119.000 người, đã được sơ tán khẩn cấp đến các khu vực an toàn. Bên cạnh các biện pháp của lực lượng chức năng, nhiều gia đình cũng tự giác di dời đồ đạc và người thân vào những ngôi nhà cao tầng hoặc kiên cố hơn để tránh rủi ro.

Thiệt hại cụ thể do bão và lũ lụt

Thiệt hại cụ thể ghi nhận tại các lĩnh vực như sau: hạ tầng thủy lợi và đê điều bị tổn thất khoảng 1.672 tỉ đồng, trong khi giao thông chịu thiệt hại khoảng 1.840 tỉ đồng.

Về nhà ở, toàn tỉnh có 89 nhà sập hoàn toàn, 290 nhà bị hư hỏng, ước tính thiệt hại gần 28 tỉ đồng. Lĩnh vực nông nghiệp chịu tác động nặng nề với hơn 20.000 ha lúa và hoa màu bị thiệt hại, hơn 664.000 con gia súc, gia cầm chết hoặc cuốn trôi, cùng gần 1.800 ha nuôi trồng thủy sản bị ảnh hưởng, tổng thiệt hại ước tính hơn 972 tỉ đồng.

Nhiều trường học, cơ sở y tế, khu du lịch, trạm viễn thông, khu công nghiệp, nhà máy thủy điện… cũng bị ngập sâu và hư hỏng nghiêm trọng, gây ảnh hưởng lớn đến đời sống sinh hoạt và hoạt động sản xuất – kinh doanh. Những con số này cho thấy thiên tai làm mất đi nhà cửa, mùa màng, phá vỡ kết cấu hạ tầng quan trọng, kéo dài thời gian phục hồi kinh tế – xã hội. Việc khôi phục lại hệ thống đê điều, giao thông và các khu dân cư đòi hỏi nguồn lực khổng lồ và thời gian dài.

Công tác sơ tán và ứng phó khẩn cấp

Ngay khi bão tố ập đến, chính quyền Khánh Hòa đã kịp thời ban hành nhiều công điện và văn bản chỉ đạo, qua đó triển khai linh hoạt các phương án ứng phó dựa trên cấp độ rủi ro thực tế. Lực lượng chức năng đã huy động gần 16.000 cán bộ, chiến sĩ cùng các lực lượng xung kích, phối hợp chặt chẽ để tìm kiếm, cứu nạn và khắc phục hậu quả.

Sau khi sự cố qua đi, tỉnh tập trung ngay vào việc hỗ trợ an sinh xã hội, đẩy mạnh sửa chữa cơ sở vật chất như trường học, trạm y tế, nhà dân và hệ thống giao thông, hạ tầng cần thiết.

Về mặt tài chính, UBND tỉnh kiến nghị Trung ương hỗ trợ 572 tỷ đồng cho 9 công trình khắc phục khẩn cấp, là đề xuất đầu tư 2 dự án lớn, quan trọng là hệ thống thoát lũ phía tây Nha Trang với mức vốn hơn 5.285 tỷ đồng. Tỉnh cũng đề nghị hỗ trợ an sinh cho khoảng 70.000 hộ dân vùng ngập sâu, giúp họ khôi phục sản xuất nông nghiệp và sớm phê duyệt các dự án hạ tầng chiến lược để nâng cao khả năng chống chịu.

Bài học từ hoàn lưu bão số 8 năm 2018

Tính đến 14 giờ ngày 19-11 năm 2018, hoàn lưu bão số 8 đã gây ra 29 người chết, mất tích và bị thương cùng 43 nhà bị sập hoặc hư hỏng do mưa lũ, sạt lở đất và lốc xoáy tại tỉnh Khánh Hòa. Nguyên nhân chính dẫn đến thiệt hại này là do lượng mưa lớn cực đoan tập trung trong phạm vi hẹp vượt mức 200 mm. Bên cạnh yếu tố thời tiết, công tác phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro thiên tai vẫn chưa được chú trọng đúng mức trong quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội.

Để hạn chế tối đa hậu quả, cần đẩy mạnh truyền thông nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng phó của người dân trước các hiện tượng như bão, mưa lũ, lũ quét và sạt lở đất. Tuyệt đối không để tình trạng dân cư tự phát sinh sống và xây dựng nhà cửa dọc theo các sườn núi, vì hành động này vô tình tự tạo ra nguy cơ rủi ro cho chính bản thân mình.

Song song đó, vai trò và trách nhiệm của các cấp chính quyền trong công tác ứng phó thiên tai, nhất là với mưa, lũ và sạt lở đất, cần được củng cố và nâng cao.

Khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất

Các khu vực chịu tác động nặng nề nhất thường là những vùng trũng và miền núi. Tại huyện Diên Khánh, tình trạng ngập úng lan rộng khắp nơi khi 18/18 xã đều chìm trong nước, trong đó 6/18 xã có mực nước ngập từ 0,5m trở lên, bao gồm các địa bàn như Diên An, Diên Phú, Diên Toàn, Diên Bình, Diên Lạc và Diên Điền.

Ở thành phố Nha Trang, sự cố sạt lở nghiêm trọng tại khu vực thôn Thành Phát và Phước Sơn thuộc xã Phước Đồng đã khiến hàng chục ngôi nhà bị vùi lấp hoàn toàn trong đất đá; thành phố cũng ghi nhận 30 căn nhà bị sập hoặc hư hỏng. Huyện Cam Lâm báo cáo 7 nhà bị sập, trong khi thị xã Ninh Hòa có 6 nhà chịu ảnh hưởng.

Tại huyện Cam Ranh, mặt đường Quốc lộ 1A chạy qua đoạn từ phường Cam Nghĩa đến phường Cam Phú bị ngập với độ sâu từ 0,4 đến 0,6m. Hệ thống giao thông tại các huyện miền núi cũng bị cô lập nghiêm trọng do nước tràn.

Cụ thể, huyện Khánh Vĩnh có 5 vị trí bị ngập sâu từ 0,4-0,6m, bao gồm cầu Thác Ngựa tại thị trấn Khánh Vĩnh và xã Khánh Nam, cùng các điểm tràn trên sông Giang (xã Khánh Trung), sông Chò (xã Khánh Bình), sông Trang (xã Liên) và suối Khao (xã Khánh Đông).

Tương tự, huyện Khánh Sơn ghi nhận 9 điểm tràn ngập sâu từ 0,4-0,6m, trải dài từ Co Róa (xã Sơn Lâm), khu vực đi Sơn Hiệp (Sơn Trung, Sơn Hiệp), đến các tràn tại thôn Xà Bói, đường thôn Tà Gụ (tràn số 1, 2), thôn Xóm Cỏ (Sơn Bình) và thôn Liên Bình (Sơn Bình).

Biện pháp phòng chống và khắc phục hậu quả

Để giảm thiểu thiệt hại, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trọng tâm là siết chặt việc ban hành và tuân thủ các văn bản chỉ đạo, công điện, cùng với việc triển khai linh hoạt phương án ứng phó theo từng cấp độ rủi ro.

Công tác dự báo, cảnh báo phải được cải thiện để đối phó với những diễn biến thời tiết cực đoan, khó lường. Cần đẩy mạnh truyền thông nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng phó của người dân. Việc để người dân tự phát sinh sống, xây nhà ven sườn núi mà không theo quy hoạch sẽ tự tạo ra nguy cơ rủi ro cho chính họ.

Về tài chính, Sở Tài chính cần ưu tiên bố trí nguồn vốn để sớm hoàn thành các công trình phòng chống thiên tai, đặc biệt chú trọng vào hệ thống chống ngập tại những vùng trũng sâu như khu vực phía tây Nha Trang. Song song với đó, cần đánh giá đầy đủ tình trạng các hồ chứa, lập phương án sửa chữa để bảo đảm an toàn cho người dân cả trước mắt và lâu dài.

Lời khuyên cho du khách và người dân

Để bảo vệ tính mạng, người dân và du khách cần chủ động thích ứng bằng cách theo dõi sát sao dự báo thời tiết từ cơ quan chức năng, nhất là vào mùa mưa bão. Khi nhận được cảnh báo rủi ro cao, cần tuân thủ nghiêm ngặt lệnh sơ tán của chính quyền địa phương, tránh sinh sống tự phát tại sườn núi hoặc vùng trũng thấp – những nơi dễ bị sạt lở và ngập lụt.

Trước khi bão đến, nên chuẩn bị sẵn phương án di dời, bao gồm việc sắp xếp lại nhà cửa, tài sản và đồ dùng cần thiết. Đặc biệt, khi mực nước dâng cao, cần chủ động di dời tạm thời sang các nhà cao ráo, kiên cố trong khu vực.