Dự báo Thời tiết Nghệ An hôm nay

Đặc điểm thời tiết Nghệ An

Nghệ An có địa hình trải dài từ vùng núi cao phía Tây giáp Lào xuống trung du, đồng bằng và ven biển phía Đông. Phần lớn diện tích là đồi núi, vì vậy thời tiết trong tỉnh phân hóa khá rõ theo độ cao và vị trí địa lý.

Mùa hè, Nghệ An thường chịu ảnh hưởng của gió Tây khô nóng, thường gọi là gió Lào, khiến nhiều khu vực có những đợt nắng nóng gay gắt và độ ẩm giảm thấp. Mùa đông, không khí lạnh từ phía Bắc vẫn tác động đến tỉnh, trong đó các vùng núi cao thường lạnh hơn đồng bằng và ven biển.

Lượng mưa cũng không phân bố đều. Có nơi tương đối khô do địa hình và hướng gió, nhưng cũng có khu vực thường xuất hiện mưa lớn. Chính sự kết hợp giữa núi cao, gió Tây, hệ thống sông Cả và dải ven biển tạo nên đặc điểm thời tiết riêng của Nghệ An.

Vì sao miền Tây Nghệ An vừa có nơi nóng khô, vừa có vùng núi cao mát lạnh?

Miền Tây Nghệ An không có một kiểu thời tiết duy nhất.

Các khu vực như Tương Dương và Con Cuông chịu ảnh hưởng rõ của gió Tây khô nóng. Khi không khí vượt qua các dãy núi phía Tây rồi hạ xuống phía Đông, nó trở nên nóng và khô hơn. Vì vậy, những đợt nắng nóng tại đây có thể đi kèm độ ẩm thấp, tạo cảm giác khác với kiểu nóng ẩm thường gặp ở vùng đồng bằng ven biển.

Tuy nhiên, càng lên các khu vực núi cao, độ cao lại làm nhiệt độ giảm. Mường Lống ở vùng Kỳ Sơn nằm ở độ cao trên 1.500 m nên có nền nhiệt thấp hơn đáng kể so với nhiều khu vực xung quanh. Vào mùa đông, các vùng núi cao phía Tây cũng thường rét hơn vùng thấp.

Do đó, không nên hiểu đơn giản rằng toàn bộ miền Tây Nghệ An đều nóng và khô. Độ cao, vị trí thung lũng và hướng núi có thể khiến thời tiết thay đổi rõ trong phạm vi tương đối gần nhau.

Vì sao Tương Dương ít mưa hơn Vinh nhưng lại chịu gió nóng mạnh?

Độ cao không phải yếu tố duy nhất quyết định lượng mưa.

Tương Dương nằm sâu trong vùng núi phía Tây và chịu ảnh hưởng mạnh của gió Tây khô nóng. Địa hình các dãy núi có thể làm giảm lượng hơi ẩm sau khi không khí vượt núi, khiến một số khu vực phía Tây tương đối khô hơn.

Trong khi đó, Vinh nằm gần phía Đông của tỉnh và chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ nguồn hơi ẩm từ biển cùng các hình thế gây mưa hoạt động trên Bắc Trung Bộ. Vì vậy, lượng mưa tại Vinh có thể cao hơn đáng kể so với Tương Dương dù Vinh có địa hình thấp hơn.

Sự khác biệt này cho thấy vị trí đón gió, khuất gió và nguồn hơi ẩm quan trọng không kém độ cao khi giải thích lượng mưa ở Nghệ An.

Đây cũng là lý do một khu vực miền núi không nhất thiết phải mưa nhiều hơn vùng đồng bằng.

Vì sao mưa lớn dễ gây lũ quét và sạt lở ở miền Tây Nghệ An?

Tổng lượng mưa trong cả năm thấp hơn không có nghĩa một khu vực không thể xuất hiện những trận mưa rất lớn trong thời gian ngắn.

Miền Tây Nghệ An có nhiều sườn núi dốc, thung lũng hẹp và mạng lưới khe suối dày. Khi mưa lớn tập trung trong vài giờ hoặc kéo dài liên tục, nước từ các sườn núi có thể nhanh chóng đổ xuống suối và vùng thấp.

Dòng nước tăng nhanh trong lưu vực nhỏ làm tăng nguy cơ lũ ống, lũ quét. Đồng thời, đất trên sườn dốc hút nhiều nước sẽ mất dần độ ổn định, làm nguy cơ sạt lở tăng lên.

Vì vậy, khi có mưa lớn ở vùng núi Nghệ An, mức độ nguy hiểm không chỉ phụ thuộc vào tổng lượng mưa mà còn liên quan đến cường độ mưa, thời gian mưa và đặc điểm địa hình tại nơi mưa xảy ra.

Mưa ở miền núi ảnh hưởng đến sông Cả và vùng đồng bằng, ven biển ra sao?

Mưa lớn ở miền Tây Nghệ An có thể ảnh hưởng đến những khu vực nằm xa nơi mưa xảy ra thông qua hệ thống sông.

Sông Cả cùng nhiều phụ lưu nhận nước từ vùng núi phía Tây trước khi chảy về đồng bằng và ra biển. Khi mưa lớn trên diện rộng hoặc kéo dài ở thượng nguồn, lượng nước đổ vào sông tăng và có thể làm mực nước tại các khu vực hạ lưu dâng theo.

Vì thế, người dân ở vùng đồng bằng đôi khi cần quan tâm không chỉ đến lượng mưa tại nơi mình sinh sống mà còn đến diễn biến mưa và mực nước ở thượng nguồn.

Tiến ra phía Đông, vùng đồng bằng và ven biển Nghệ An còn chịu thêm ảnh hưởng của bão, áp thấp nhiệt đới, gió mạnh và mưa lớn từ biển. Những khu vực thấp gần sông hoặc cửa biển có thể chịu tác động rõ hơn khi mưa lớn trùng với thời điểm mực nước sông cao.

Sự chuyển tiếp từ núi cao phía Tây, lưu vực sông Cả đến đồng bằng và biển phía Đông khiến thời tiết Nghệ An có mức độ phân hóa rõ theo khu vực. Vì vậy, dự báo tại đúng địa phương cụ thể thường hữu ích hơn một mô tả chung cho toàn tỉnh.