Thời tiết Trung du và miền núi phía Bắc phân hóa mạnh theo địa hình, độ cao và hướng núi. Trong cùng một ngày, vùng núi cao có thể lạnh, nhiều mây và sương, trong khi thung lũng hoặc khu vực trung du ấm hơn. Dự báo thời tiết tại Thoitiethomnay.org trên toàn vùng giúp bạn nhận biết xu hướng thời tiết chung, để lên kế hoạch đi lại, sản xuất hoặc hoạt động ngoài trời, người dùng nên chọn đúng tỉnh và địa phương cần theo dõi.

Các tỉnh thuộc Trung du và miền núi phía Bắc

Theo Quyết định 610/QĐ-TTg, vùng Trung du và miền núi phía Bắc hiện gồm 9 tỉnh. Một số tỉnh có phạm vi rộng hơn sau sắp xếp đơn vị hành chính nên điều kiện thời tiết trong cùng một tỉnh cũng có thể khác biệt đáng kể.

Thời tiết Trung du và miền núi phía Bắc phân hóa mạnh theo địa hình, độ cao và hướng núi. Trong cùng một ngày, vùng núi cao có thể lạnh, nhiều mây và sương, trong khi thung lũng hoặc khu vực trung du ấm hơn. Dự báo toàn vùng giúp nhận biết xu thế chung; để lên kế hoạch đi lại, sản xuất hoặc hoạt động ngoài trời, người dùng nên chọn đúng tỉnh và địa phương cần theo dõi.

Các tỉnh thuộc Trung du và miền núi phía Bắc

Theo Quyết định 610/QĐ-TTg, vùng Trung du và miền núi phía Bắc hiện gồm 9 tỉnh. Một số tỉnh có phạm vi rộng hơn sau sắp xếp đơn vị hành chính nên điều kiện thời tiết trong cùng một tỉnh cũng có thể khác biệt đáng kể.

Tỉnh Phạm vi hiện nay Dự báo chi tiết
Tuyên Quang Gồm Hà Giang và Tuyên Quang trước đây Thời tiết Tuyên Quang
Cao Bằng Không thực hiện sáp nhập Thời tiết Cao Bằng
Lạng Sơn Không thực hiện sáp nhập Thời tiết Lạng Sơn
Thái Nguyên Gồm Bắc Kạn và Thái Nguyên trước đây Thời tiết Thái Nguyên
Phú Thọ Gồm Hòa Bình, Vĩnh Phúc và Phú Thọ trước đây Thời tiết Phú Thọ
Lào Cai Gồm Lào Cai và Yên Bái trước đây Thời tiết Lào Cai
Lai Châu Không thực hiện sáp nhập Thời tiết Lai Châu
Điện Biên Không thực hiện sáp nhập Thời tiết Điện Biên
Sơn La Không thực hiện sáp nhập Thời tiết Sơn La

Vì sao thời tiết trong vùng chênh lệch lớn?

Địa hình của vùng gồm núi cao, cao nguyên, thung lũng, lòng chảo và các dải trung du. Nhiệt độ thường giảm theo độ cao, vì vậy khu vực núi cao có thể mát hoặc lạnh trong khi vùng thấp đang nắng nóng.

Hướng núi cũng ảnh hưởng đến gió và sự phân bố mưa. Sườn đón gió có thể mưa nhiều hơn khu vực khuất gió nằm cách đó không xa. Thung lũng và lòng chảo thường nóng hơn vào ban ngày nhưng có thể giảm nhiệt nhanh về đêm.

Do đó, dữ liệu tại một điểm đại diện của tỉnh không thể phản ánh đầy đủ mọi xã, phường, nhất là tại Tuyên Quang, Lào Cai, Thái Nguyên và Phú Thọ sau khi phạm vi hành chính được mở rộng.

Thời tiết Tây Bắc và Đông Bắc khác nhau thế nào?

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia vẫn dự báo riêng Tây Bắc Bộ và Đông Bắc Bộ do hai khu vực có địa hình và mức độ chịu ảnh hưởng của các hình thế thời tiết khác nhau.

Phía Tây phân hóa rõ theo độ cao

Lai Châu, Điện Biên, Sơn La và phần lớn Lào Cai có nhiều núi cao, thung lũng sâu và địa hình chia cắt mạnh. Nhiệt độ giữa vùng thấp và núi cao thường chênh lệch rõ.

Một số thung lũng có thể nóng vào ban ngày, trong khi khu vực cao vẫn mát hoặc lạnh. Vào mùa mưa, mưa dông thường mang tính cục bộ; lượng mưa giữa các sườn núi và thung lũng có thể khác nhau đáng kể.

Phía Đông đón không khí lạnh sớm hơn

Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang và Thái Nguyên nằm gần hướng xâm nhập của gió mùa Đông Bắc. Khi không khí lạnh tăng cường, nhiệt độ tại đây thường giảm sớm; vùng núi có thể xảy ra rét đậm, rét hại.

Cuối mùa đông và đầu mùa xuân, khu vực phía Đông dễ xuất hiện nhiều mây, sương mù hoặc mưa nhỏ. Tầm nhìn trên đường đèo và các thung lũng có thể giảm vào đêm và sáng sớm.

Phú Thọ là khu vực chuyển tiếp

Phú Thọ hiện trải từ vùng trung du, đồng bằng ven sông đến khu vực núi phía Tây do bao gồm địa bàn Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình trước đây. Vì vậy, thời tiết giữa các khu vực trong tỉnh có thể khác nhau rõ rệt.

Khi xem dự báo Phú Thọ, người dùng nên chọn đúng xã hoặc phường thay vì chỉ dựa vào trạng thái thời tiết tại một điểm đại diện.

Những diễn biến thời tiết cần lưu ý

Không khí lạnh, sương mù và băng giá

Mùa lạnh thường thể hiện rõ ở vùng núi và trung du. Không khí lạnh ảnh hưởng đến Đông Bắc trước rồi mở rộng sang các khu vực khác. Vùng núi cao có thể xuất hiện sương muối, băng giá; mưa tuyết hiếm gặp và chỉ xảy ra trong một số đợt rét đặc biệt.

Sương mù dễ làm giảm tầm nhìn trên đèo, đường núi và các thung lũng kín gió. Khi di chuyển, cần xem thêm độ ẩm, trạng thái mưa và tầm nhìn, không nên chỉ dựa vào nhiệt độ.

Nắng nóng và mưa dông cục bộ

Vào mùa nóng, thung lũng, lòng chảo và vùng thấp có thể nóng hơn khu vực núi cao. Mưa rào, dông thường phân bố không đều; một địa phương có thể mưa lớn trong khi khu vực lân cận ít mưa hoặc không mưa.

Trong thời kỳ chuyển mùa, dông có thể đi kèm lốc, sét, mưa đá và gió giật. Các hiện tượng này hình thành nhanh và mang tính cục bộ, vì vậy dự báo theo giờ và cảnh báo ngắn hạn cần được ưu tiên.

Mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất

Địa hình dốc, nhiều sông suối nhỏ và lưu vực hẹp khiến nước có thể lên nhanh sau mưa lớn. Sạt lở dễ xảy ra khi đất đã ngấm nước, đặc biệt tại sườn núi, chân taluy, khu vực đang thi công hoặc nơi thảm thực vật bị suy giảm.

Nguy cơ thiên tai không chỉ phụ thuộc vào khả năng mưa mà còn liên quan đến lượng mưa thực tế, cường độ mưa, độ dốc và mức độ bão hòa của đất. Người dân tại khu vực miền núi nên ưu tiên cảnh báo của cơ quan chức năng và hướng dẫn tại địa phương khi xuất hiện mưa lớn kéo dài.

Cách theo dõi dự báo thời tiết miền núi

Dự báo toàn vùng phù hợp để nhận biết thời tiết chung, nhưng khi cần thông tin cho một địa điểm cụ thể, người dùng nên:

  • Chọn đúng trang tỉnh, xã hoặc phường cần theo dõi.
  • So sánh thời tiết hiện tại với dự báo theo giờ.
  • Xem tất cả các thời nhiệt độ, khả năng mưa, lượng mưa và tốc độ gió. Nếu vẫn còn chưa biết cách đọc thời tiết bạn có thể xem Cách đọc dự báo thời tiết trên trang chúng tôi
  • Kiểm tra tầm nhìn khi đi qua đèo hoặc khu vực thường có sương mù.
  • Theo dõi cảnh báo dông, rét, mưa lớn, lũ quét và sạt lở gần thời điểm thực hiện kế hoạch.
  • Cập nhật lại dự báo trước khi di chuyển vì thời tiết miền núi có thể thay đổi nhanh.

Thông tin tại đúng tỉnh và địa phương sẽ phù hợp hơn cho việc đi lại, sản xuất nông nghiệp và các hoạt động ngoài trời.