Đặc điểm thời tiết Hải Phòng hiện nay
Hải Phòng hiện nay được hình thành từ Hải Phòng và Hải Dương trước đây. Phạm vi thành phố kéo dài từ vùng đồi phía Tây, qua đồng bằng và hệ thống sông lớn đến cửa biển, Cát Bà và Bạch Long Vĩ ngoài Vịnh Bắc Bộ.
Sự thay đổi từ nội địa ra biển khiến điều kiện thời tiết khác nhau rõ theo khu vực. Phía Tây chịu ảnh hưởng nhiều của địa hình và nước sông; càng ra phía Đông, vai trò của gió biển, thủy triều và sóng càng lớn.
Vì sao thời tiết Hải Phòng khác nhau từ vùng nội địa phía Tây đến biển đảo?
Phía Tây Hải Phòng có vùng đồi Chí Linh cùng đồng bằng rộng thuộc Hải Dương trước đây. Càng về phía Đông, địa hình thấp dần, chuyển sang vùng hạ lưu sông, cửa biển rồi các đảo ngoài khơi.
Khoảng cách tới biển tạo ra sự khác biệt đáng kể. Những khu vực nằm sâu trong đất liền ít chịu tác động trực tiếp của gió biển và thủy triều hơn. Ngược lại, Cát Hải, Cát Bà và vùng cửa sông chịu ảnh hưởng rõ hơn của độ ẩm, gió và mực nước biển.
Ra xa bờ như Bạch Long Vĩ, gió và sóng càng quan trọng. Vì vậy, điều kiện tại vùng phía Tây, trung tâm thành phố và các đảo có thể khác nhau dù cùng chịu tác động của một đợt thời tiết.
Vì sao thời tiết Cát Bà và Bạch Long Vĩ khác khu vực đất liền?
Cát Bà chịu đồng thời ảnh hưởng của biển và địa hình núi đá vôi, còn Bạch Long Vĩ nằm xa bờ nên gió và sóng có vai trò lớn hơn.
Tại Cát Bà, địa hình núi kết hợp với nguồn ẩm từ biển có thể làm mây, sương và mưa thay đổi giữa các khu vực trên đảo. Khi gió mùa hoặc bão hoạt động mạnh, gió và trạng thái biển cũng ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại.
Bạch Long Vĩ nằm giữa Vịnh Bắc Bộ nên điều kiện biển càng đáng chú ý. Mùa lạnh, gió Đông Bắc mạnh có thể gây sóng lớn và biển động. Khi bão hoặc áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng, thời tiết quanh đảo có thể xấu nhanh.
Vì vậy, thời tiết thuận lợi trên đất liền không đồng nghĩa điều kiện biển tại Cát Bà hoặc Bạch Long Vĩ cũng thuận lợi.
Vì sao mưa lớn kết hợp triều cường dễ gây ngập ở vùng cửa sông Hải Phòng?
Hải Phòng có nhiều sông đổ ra biển, trong khi mực nước vùng hạ lưu chịu ảnh hưởng của thủy triều. Do đó, nguy cơ ngập không chỉ phụ thuộc vào lượng mưa.
Khi mưa lớn xảy ra đúng lúc triều lên cao, nước trên sông và hệ thống thoát nước khó thoát ra biển hơn. Những khu vực thấp gần cửa sông hoặc nơi tiêu thoát nước chậm vì thế dễ bị ngập.
Nếu bão hoặc áp thấp nhiệt đới xuất hiện cùng thời điểm, nước dâng và gió mạnh có thể làm mức độ ngập ở vùng cửa sông tăng thêm.
Vì vậy, tại khu vực ven biển Hải Phòng, mưa lớn trùng với thời điểm triều cao thường đáng chú ý hơn một trận mưa xảy ra khi mực nước thấp.
Nước sông ảnh hưởng đến vùng phía Tây Hải Phòng như thế nào khi mưa lớn?
Phía Tây thành phố có các hệ thống sông lớn như sông Thái Bình, Kinh Thầy và Kinh Môn. Mực nước tại đây vì thế không chỉ phụ thuộc vào lượng mưa ngay tại địa phương.
Nếu thượng nguồn có mưa lớn, lượng nước đổ về có thể làm mực nước sông tăng. Các vùng thấp, bãi ven sông và nơi tiêu thoát nước chậm dễ chịu ảnh hưởng hơn.
Khi mưa tại chỗ xảy ra cùng lúc với nước sông đang cao, nguy cơ ngập tăng thêm. Vì vậy, một khu vực có thể ít mưa nhưng vẫn chịu ảnh hưởng nếu lượng nước từ thượng nguồn đổ về lớn.
Cùng một đợt mưa, vùng phía Tây có thể chịu tác động nhiều từ nước sông, trong khi khu vực cửa biển và hải đảo còn chịu thêm ảnh hưởng của thủy triều, gió và sóng.