Lượng Mưa Hải Phòng Bao Nhiêu? Biểu Đồ 12 Tháng & Mùa Bão

Lượng mưa trung bình năm ở Hải Phòng dao động phổ biến từ 1.600 đến 1.800 mm/năm, trong đó có sự phân hóa đáng kể giữa dải hải đảo ngoài khơi (Cát Bà, Bạch Long Vĩ có năm vượt 1.800 mm) và dải đồng bằng nội đồng châu thổ. Đất Cảng mang đậm đặc trưng duyên hải nhiệt đới ẩm gió mùa miền Bắc, với khoảng 80% – 85% tổng lượng nước mưa trút xuống dồn dập vào mùa hè thu (tháng 5 đến tháng 10), kéo theo nguy cơ ngập lụt đô thị khi mưa cực đoan kết hợp cùng triều cường dâng cao.

Tổng quan lượng mưa trung bình năm tại Hải Phòng qua chuỗi quan trắc khí tượng

Hải Phòng là trung tâm kinh tế biển trọng điểm phía Bắc, sở hữu bờ biển kéo dài, nhiều cửa sông lớn và hai huyện đảo tiền tiêu Cát Hải, Bạch Long Vĩ. Nằm trong vùng đón gió trực diện từ vịnh Bắc Bộ, thành phố ghi nhận lượng mưa trung bình nhiều năm đạt mức 1.600 – 1.800 mm, cao hơn đáng kể so với các tỉnh trung du và vùng đồng bằng khuất gió phía trong.

Dữ liệu thủy văn của Hải Phòng được kế thừa từ Đài khí tượng Phù Liễn (núi Độc, Kiến An) — một trong những cơ sở quan trắc khí tượng lịch sử lâu đời nhất Đông Dương thành lập từ năm 1902. Chuỗi số liệu đo đạc xuyên suốt hơn một thế kỷ qua cho thấy nhịp điệu mưa tại Hải Phòng phân hóa thành hai mùa đối lập gay gắt theo chế độ gió mùa: một mùa mưa bão xối xả kéo dài nửa năm và một mùa đông khô lạnh chuyển tiếp sang mưa phùn nồm ẩm dai dẳng.

Để theo dõi diễn biến mưa thực tế theo từng giờ và trạng thái mây dông vệ tinh trên toàn thành phố, bạn có thể tra cứu chi tiết tại hệ thống dữ liệu số dự báo thời tiết Hải Phòng được cập nhật liên tục.

Bảng phân bố lượng mưa 12 tháng tại trạm khí tượng Phù Liễn

Nhịp điệu mưa trong năm tại đất Cảng biến thiên mạnh mẽ theo từng tháng. Bảng số liệu chuẩn hóa dưới đây phản ánh rõ nét lượng mưa trung bình, số ngày có mưa và các hình thái thời tiết tương ứng qua 12 tháng:

Hai mùa mưa tương phản rõ rệt: Mùa bão hạ thu và mùa nồm ẩm đông xuân

Quy luật hoàn lưu khí quyển định hình sâu sắc đặc điểm khí hậu miền Bắc, biểu hiện rõ nhất ở sự phân chia thành hai mùa đối nghịch tại dải duyên hải:

Mùa bão dồn dập với những đợt mưa cực đoan (Tháng 5 – Tháng 10)

Khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 10 hàng năm là giai đoạn Hải Phòng chịu tác động đồng thời của dải hội tụ nhiệt đới, gió mùa Tây Nam và gió Đông Nam ẩm thổi từ vịnh Bắc Bộ vào. Đây là mùa tạo ra hơn 80% tổng dung lượng nước mưa của cả năm.

Đặc biệt từ tháng 7 đến tháng 9, thành phố thường xuyên đón các cơn bão nhiệt đới và áp thấp nhiệt đới trực tiếp từ Biển Đông. Hoàn lưu bão kết hợp cùng mây đối lưu phát triển mạnh có thể tạo ra những trận mưa với cường suất cực lớn, lượng mưa đo được có thể lên tới 200 – 350 mm chỉ trong 24 giờ. Điển hình như các siêu bão đổ bộ qua khu vực Hải Phòng – Quảng Ninh, sức gió mạnh kèm theo mưa dông xối xả gây tê liệt hạ tầng giao thông và đe dọa các tuyến đê biển.

Mùa đông xuân khô lạnh xen lẫn mưa phùn nồm ẩm kéo dài (Tháng 11 – Tháng 4)

Bước vào tháng 11, khi gió mùa Đông Bắc khô lạnh chiếm lĩnh toàn vùng, lượng mưa tại Hải Phòng giảm sâu xuống dưới 50 mm/tháng. Đỉnh điểm khô hanh rơi vào tháng 12 và tháng 1 khi cả tháng chỉ có vài ngày mưa nhỏ ngắt quãng.

Tuy nhiên, từ cuối tháng 1 đến hết tháng 4, hình thế thời tiết có sự biến đổi lớn: khối áp cao lạnh lục địa suy yếu và lệch ra biển, đẩy luồng không khí ẩm từ vịnh Bắc Bộ thâm nhập sâu vào đất liền. Điều này kích hoạt hiện tượng mưa phùn li ti, sương mù dày đặc và làm độ ẩm không khí tăng cao chạm mốc 95% – 100%. Đây chính là thời kỳ xảy ra hiện tượng trời nồm ẩm đặc thù khiến sàn nhà đọng nước, quần áo lâu khô và ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động bảo quản hàng hóa tại hệ thống kho cảng.

Tác động kép giữa hoàn lưu bão biển, mưa lớn và triều cường dâng

Khác biệt căn bản giữa úng ngập ở Hải Phòng với các đô thị vùng đồng bằng sâu trong nội địa nằm ở hiện tượng triều cường nhật triều vịnh Bắc Bộ (biên độ triều có thể lên đến 3,5 – 4,0 mét). Hệ thống sông đào nội thành (sông Tam Bạc, sông Cấm, sông Lạch Tray) đóng vai trò là trục xả lũ tự nhiên nhưng lại chịu tác động trực tiếp của nhịp thủy triều.

Khi những trận mưa bão có vũ lượng trên 100 mm xảy ra trùng thời điểm đỉnh triều cường (thường rơi vào các kỳ con nước đầu tháng và rằm âm lịch):

• Mực nước sông dâng cao hơn miệng cống thoát nước đô thị: Các van ngăn triều tự động phải đóng kín để ngăn nước mặn tràn ngược vào phố, khiến nước mưa nội thành hoàn toàn không thể tự chảy thoát ra sông.
• Ngập lụt kéo dài tại các vùng trũng thấp: Những tuyến phố trung tâm như Cầu Đất, Lương Khánh Thiện, Tô Hiệu, Lê Lợi hoặc khu vực ven biển thời tiết Đồ Sơn thường rơi vào tình trạng nước ngập sâu từ 0,3 đến 0,6 mét cho đến khi triều xuống thấp.
• Sạt lở và xói mòn bờ biển: Sóng lớn kết hợp mưa xối xả đe dọa các tuyến bờ kè, đê bao nuôi trồng thủy sản tại khu vực huyện đảo thời tiết Cát Hải và Bạch Long Vĩ.

Phân hóa lượng mưa giữa dải duyên hải hải đảo và vùng nội đồng châu thổ Hải Phòng

Trên bản đồ quy hoạch không gian kinh tế và tổ chức đơn vị hành chính mới, tỉnh Hải Phòng (trên cơ sở kết nối liên hoàn không gian kinh tế – địa lý Hải Phòng và Hải Dương) hình thành một trục chuyển tiếp vi khí hậu rõ rệt từ biển khơi vào sâu trong lục địa:

• Vùng hải đảo và duyên hải đón gió (Cát Bà, Bạch Long Vĩ, Đồ Sơn, cửa sông Bạch Đằng): Là nơi trực tiếp hứng trọn các khối khí ẩm từ biển. Lượng mưa trung bình năm đạt từ 1.700 đến trên 1.850 mm. Riêng đảo Bạch Long Vĩ giữa vịnh Bắc Bộ có chế độ gió biển cực mạnh, mưa dông hình thành nhanh nhưng cũng tan nhanh hơn đất liền.
• Vùng châu thổ trung tâm và nội đồng hạ lưu (Thủy Nguyên, An Dương, Kiến Thụy, Vĩnh Bảo nối liền dải đồng bằng sông Thái Bình, Kinh Môn, Chí Linh): Lượng mưa trung bình năm giảm nhẹ, dao động từ 1.450 – 1.650 mm. Tuy lượng mưa tích lũy ít hơn vùng biển ngoài khơi, khu vực nội đồng lại chịu thêm áp lực lũ rừng thượng nguồn từ hệ thống sông Thái Bình và sông Kinh Thầy dồn về vào các đợt mưa lớn diện rộng mùa hè thu.

Cẩm nang thích ứng mưa bão và di chuyển an toàn cho người dân, du khách

Kinh nghiệm di chuyển và du lịch biển đảo an toàn

• Kiểm tra lịch phà và tàu cao tốc ra đảo: Khi có dự báo bão hoặc dông lốc mạnh cấp 6 trở lên, các tuyến phà Đồng Bài – Cái Viềng sang Cát Bà và tàu chở khách ra đảo Bạch Long Vĩ sẽ tạm ngưng hoạt động. Du khách nên thường xuyên kiểm tra thông tin thời tiết trước 2 – 3 ngày để chủ động lịch trình.
• Tránh các cung đường trũng thấp khi mưa lớn: Nếu tham gia food tour hoặc di chuyển trong nội thành Hải Phòng vào thời điểm mưa dông kết hợp triều dâng, hãy hạn chế qua các tuyến đường ngập sâu như An Đà, Đình Đông, chân cầu vượt Lạch Tray để tránh chết máy phương tiện.
• Tuân thủ biển cảnh báo sóng biển: Tuyệt đối không tắm biển tại Đồ Sơn hay các bãi tắm Cát Cò (Cát Bà) khi xuất hiện cờ đỏ cảnh báo biển động, sóng biển cao hoặc có dòng chảy xa bờ nguy hiểm trong mùa áp thấp nhiệt đới.

Biện pháp phòng chống ngập úng và bảo vệ công trình ven biển

• Chủ động tôn cao tài sản và gia cố kho hàng: Các doanh nghiệp logistics, kho bãi tại khu vực Đình Vũ, Nam Đình Vũ và dọc sông Cấm cần theo dõi sát sao biểu đồ triều cường hàng tháng để kích hoạt bơm cưỡng bức, bảo vệ container và hàng hóa nhạy cảm với độ ẩm.
• Khắc phục nồm ẩm trong dân cư: Trong mùa mưa phùn đầu xuân, người dân nên đóng kín cửa sổ đón gió Đông Nam, sử dụng máy hút ẩm hoặc bật điều hòa chế độ Dry để bảo vệ thiết bị điện tử, hạn chế nấm mốc phát triển.

Giải đáp thắc mắc thường gặp về lượng mưa và thời tiết Hải Phòng (FAQ)