Câu hỏi về việc Ninh Bình có hay bị bão không nhận được câu trả lời rõ ràng: khu vực này chịu ảnh hưởng khá thường xuyên, đặc biệt trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 9. Hiện tượng gió giật cấp 10 đi kèm lượng mưa lớn luôn hiện hữu như một thách thức lớn đối với đời sống người dân nơi đây.
Bão số 1 và diễn biến thời tiết thực tế
Thông tin khí tượng thủy văn cho thấy bão số 1 đang dịch chuyển về phía Tây với vận tốc xấp xỉ 10 km/h. Vào lúc 4 giờ ngày 3/7, tâm xoáy này nằm ở vùng biển phía tây bắc của đặc khu Hoàng Sa, cách đảo Hải Nam khoảng 120 km. Cường độ gió mạnh nhất khu vực gần tâm đạt cấp 8, giật cấp 10.
Tính từ chiều tối ngày 3/7, khu vực biển trải dài từ xã Giao Ninh đến Bình Minh sẽ chịu gió mạnh cấp 5, cấp 6, giật cấp 7 – 8, kèm sóng biển cao từ 2,0 – 3,0 m. Hệ thống đê kè biển cùng toàn bộ tàu thuyền đang đối mặt với nguy cơ bị tác động mạnh bởi dông, lốc.
Trên đất liền, các địa phận Hoa Lư, Nam Hoa Lư và Tam Điệp ghi nhận gió cấp 3 – 4. Hoàn lưu bão rộng tạo ra tình trạng mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to kèm dông. Lượng mưa lớn khiến mạng lưới thoát nước quá tải, gây ra tình trạng ngập úng tại nhiều khu dân cư.
Mực nước sông và nguy cơ lũ lụt
Mực nước các tuyến sông trên địa bàn đang tăng nhanh, chịu tác động tổng hòa của triều và dòng lũ thượng lưu. Cụ thể, lúc 13 giờ ngày 29/9, sông Ninh Cơ tại trạm Trực Phương cao hơn mực báo động 2 là 0,13 m, tổng chiều cao đạt 2,43 m.
Sông Đáy tại Như Tân đang ở mức báo động 1, ghi nhận con số 1,60 m. Các trạm Bến Đế, Gián Khẩu, Phủ Lý và Ninh Bình cũng ghi nhận tình trạng mực nước dâng cao. Dự báo sau khi bão số 10 suy yếu, các con sông trong tỉnh sẽ xuất hiện một đợt lũ với biên độ dao động từ 1,5 – 2,5 m.
Đỉnh lũ trên sông Hoàng Long tại Bến Đế nằm ở mức báo động 2 – báo động 3, trong khi tại Gián Khẩu là báo động 1 – báo động 2. Mực nước sông Đáy tại Phủ Lý, Ninh Bình dao động ở mức báo động 1 – báo động 2.
Sự kết hợp giữa mưa lớn và nước sông dâng nhanh làm tăng nguy cơ sạt lở đất đá ở các vùng đồi núi, sườn dốc. Khu vực đô thị sẽ đối mặt với ngập lụt, trong đó độ sâu lớn nhất ghi nhận từ 0,3 – 0,5 m, thời gian ngập phổ biến kéo dài từ 1 – 2 giờ. Cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do lũ được xếp ở cấp 2.
Biện pháp sơ tán và chuẩn bị khẩn cấp
Người dân cần theo dõi sát sao các bản tin dự báo thời tiết và cảnh báo ngập lụt, lũ quét. Cần chuẩn bị sẵn nguồn thực phẩm, nước uống và thuốc men bảo đảm sử dụng trong ít nhất 3 ngày. Nên nạp đầy pin các thiết bị liên lạc, đèn pin, sạc dự phòng và đổ đầy nhiên liệu cho phương tiện.
Tại khu vực đô thị, cần dỡ bỏ các biển quảng cáo, áp phích không đảm bảo an toàn, gia cố nhà cửa và đóng chặt cửa sổ. Kê cao đồ đạc, cất giữ giấy tờ quan trọng, di dời xe cơ giới đến khu vực cao ráo.
Vùng nông thôn áp dụng các biện pháp tương tự, trong đó có việc di chuyển đến nhà hàng xóm an toàn nếu công trình của gia đình không đủ khả năng chống chịu. Ngư dân cần nắm bắt thông tin qua radio, đài hải văn và hệ thống ICOM.
Tất cả tàu thuyền cần nhanh chóng rời vùng nguy hiểm, di chuyển vào bờ và neo đậu theo hướng dẫn của chính quyền địa phương. Cộng đồng dân cư nên ở yên trong nhà, tránh trú dưới gốc cây hoặc cột điện. Tắt nguồn điện khi bão đổ bộ và tuân thủ nghiêm ngặt chỉ đạo của cơ quan chức năng.
Thời điểm du lịch an toàn và mùa mưa
Để giảm thiểu rủi ro thời tiết và đảm bảo lịch trình suôn sẻ, du khách nên hạn chế di chuyển vào những tháng cao điểm mùa mưa. Tại Ninh Bình, giai đoạn mưa bão thường bắt đầu từ tháng 5 và kéo dài đến tháng 9, đỉnh điểm là khoảng thời gian cuối tháng 7 đến tháng 8 khi độ ẩm cao cùng lượng mưa lớn làm tăng nguy cơ bão và gây gián đoạn các hoạt động chèo thuyền, leo núi. Khoảng tháng 12 đến tháng 1 năm sau thường có thời tiết lạnh, ẩm ướt với mưa phùn dai dẳng, gây không ít khó chịu.
Ngược lại, khoảng tháng 1 đến tháng 4 (mùa xuân) mang lại khí hậu mát mẻ, lượng mưa thấp, rất thích hợp cho việc tham quan lễ hội và các di tích ngoài trời. Tháng 9 đến tháng 11 được xem là thời điểm lý tưởng nhất với nền nhiệt độ dao động từ 20°C – 28°C, ít mưa cùng khung cảnh cánh đồng lúa chín vàng rực.
