Vĩnh Long Có Hay Bị Bão Không? Tần Suất & Cảnh Báo Thiên Tai

Vùng đất Vĩnh Long rất hiếm khi chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão do nằm sâu trong nội địa Tây Nam Bộ ở vĩ độ thấp cận xích đạo. Tuy nhiên, sau khi hợp nhất với Bến Tre và Trà Vinh theo quy hoạch 34 tỉnh thành mới, tỉnh Vĩnh Long mở rộng sở hữu hơn 130 km bờ biển duyên hải – nơi thường xuyên đón các đợt áp thấp nhiệt đới và bão muộn vào cuối năm. Trong khi đó, hiểm họa thiên tai thường trực và nguy hiểm nhất ở vùng nội địa trung tâm lại là sạt lở bờ sông, triều cường ngập úng và xâm nhập mặn.

Vĩnh Long có hay bị bão không? Phân tích theo địa giới hành chính mới

Để trả lời chính xác câu hỏi Vĩnh Long có hay bị bão không, chúng ta cần đặt trong bối cảnh địa giới hành chính 34 tỉnh thành sau sáp nhập. Không gian địa lý của Vĩnh Long hiện nay được phân định thành hai tiểu vùng có tính chất khí tượng thủy văn hoàn toàn đối lập.

Vùng nội địa cù lao trung tâm: Nằm trong vùng “trũng bão” của cả nước

Khu vực trung tâm nguyên bản của Vĩnh Long (thành phố Vĩnh Long, thị xã Bình Minh, các huyện Long Hồ, Mang Thít, Tam Bình, Trà Ôn, Vũng Liêm) nằm trọn trong vùng lòng chảo giữa sông Tiền và sông Hậu. Về mặt khí động học, khu vực này tọa lạc ở vĩ độ thấp (khoảng 9 – 10° vĩ Bắc), nơi lực Coriolis rất yếu khiến các xoáy thuận nhiệt đới khó có thể hình thành hoặc duy trì cường độ mạnh khi đi sâu vào đất liền.

Thống kê khí tượng hơn 50 năm qua cho thấy, vùng nội địa Vĩnh Long hầu như không có tâm bão mạnh đổ bộ trực tiếp. Mối đe dọa từ bão đối với vùng đất này chủ yếu đến từ hoàn lưu xa: các đợt mưa dông rải rác, lốc xoáy cục bộ làm tốc mái nhà và gió giật làm gãy đổ cành cây trong vườn cây ăn trái.

Dải duyên hải sáp nhập: Điểm đón bão muộn và áp thấp nhiệt đới cuối năm

Sau khi hợp nhất các địa bàn duyên hải phía Đông (nguyên là tỉnh Bến Tre và Trà Vinh), tỉnh Vĩnh Long mở rộng đã tiếp giáp trực tiếp với Biển Đông với chiều dài bờ biển hơn 130 km (kéo dài qua các huyện Ba Tri, Bình Đại, Thạnh Phú, Cầu Ngang, Duyên Hải).

Dải bờ biển này là nơi trực tiếp hứng chịu các cơn bão muộn cuối năm (thường xuất hiện từ tháng 11 đến tháng 12) khi dải hội tụ nhiệt đới lùi dần về phía Nam. Lịch sử khí tượng từng ghi nhận cơn bão số 5 Linda (năm 1997) và bão Durian (năm 2006) đổ bộ quét qua vùng cửa sông duyên hải gây sóng lừng, sập đổ hàng nghìn căn nhà và làm đắm nhiều tàu thuyền đánh bắt ngoài khơi. Việc theo dõi chặt chẽ quy trình đặt tên bão quốc tế và bản tin dự báo từ xa là yêu cầu sống còn đối với ngư dân miền biển.

Bảng phân vùng rủi ro thiên tai trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long mới

Sự phân hóa địa hình từ cù lao sông nước nội địa ra đến cửa biển tạo nên ma trận rủi ro thiên tai rất đặc thù giữa các vùng:

Ba hình thái thiên tai nguy hiểm và thường trực nhất tại Vĩnh Long

Dù ít khi đón tâm bão, người dân và các cấp chính quyền Vĩnh Long hàng năm đều phải căng mình ứng phó với ba loại hình thiên tai có tần suất xuất hiện dày đặc và mức độ tàn phá tài sản rất lớn:

1. Sạt lở bờ sông nghiêm trọng ven sông Tiền và sông Cổ Chiên

Do nền đất phù sa bở rời, mạng lưới kênh rạch chịu tác động của dòng chảy xiết cùng biên độ triều lên xuống hàng ngày rất lớn. Tình trạng sạt lở bờ sông diễn ra quanh năm tại các huyện Mang Thít, Long Hồ, Tam Bình và cù lao An Bình.

Hàng trăm mét bờ sông có thể sụp đổ xuống dòng nước chỉ trong chớp mắt, cuốn trôi nhà cửa, đường giao thông nông thôn và hàng chục héc-ta vườn cây ăn trái đặc sản có giá trị kinh tế cao.

2. Triều cường dâng cao gây ngập úng vào rằm tháng 8 đến tháng 10 âm lịch

Mỗi khi triều cường rằm tháng 8, tháng 9 và tháng 10 âm lịch xuất hiện, kết hợp cùng nước lũ đầu nguồn Mê Kông đổ về, mực nước trên các sông rạch Vĩnh Long thường xuyên vượt mức báo động 3 từ 0,2 đến 0,35 mét. Nước tràn qua các tuyến đê bao làm ngập chìm nhiều tuyến phố trung tâm thành phố Vĩnh Long và thị xã Bình Minh, khiến giao thông tê liệt.

Sau những ngày ngập úng, các phương tiện đi lại qua vùng nước mặn hoặc ngập bùn đất cần được bảo dưỡng xe máy sau khi đi qua vùng ngập nước kịp thời để tránh hỏng hóc bugi, lọc gió và hệ thống phanh.

3. Xâm nhập mặn mùa khô đe dọa các vùng chuyên canh cây ăn trái

Vào các tháng mùa khô (từ tháng 2 đến tháng 4), dòng chảy sông Mê Kông cạn kiệt tạo điều kiện cho nước mặn từ biển Đông theo các cửa sông Cổ Chiên, Cung Hầu và Hàm Luông thâm nhập sâu vào nội đồng. Ranh mặn 4‰ có thể lấn sâu hơn 50 – 70 km, đe dọa trực tiếp các vùng trồng sầu riêng, chôm chôm và cam sành nức tiếng của tỉnh.

Kỹ năng chủ động phòng tránh thiên tai cho người dân và du khách

• Ứng phó sạt lở bờ sông: Tuyệt đối không xây dựng nhà kiên cố hoặc chất tải nặng sát mép nước sông rạch. Khi thấy xuất hiện các vết nứt chân chim song song với bờ sông hoặc cây cối ven bờ nghiêng ngả, người dân cần chủ động sơ tán người và tài sản ngay lập tức.
• Chủ động lịch trình theo con nước triều: Nếu có kế hoạch du lịch miệt vườn cù lao An Bình hoặc tham quan chợ nổi, du khách nên theo dõi lịch triều cường hàng ngày để tránh khung giờ nước ngập đỉnh điểm (thường rơi vào 5h – 7h sáng và 17h – 19h chiều).
• Bảo vệ vườn cây trước mặn: Nhà vườn cần thường xuyên đo nồng độ mặn tại các cống lấy nước trước khi bơm vào mương vườn; chủ động nạo vét mương rãnh để tích trữ nước ngọt ngay từ cuối mùa mưa.

Câu hỏi thường gặp về thời tiết và bão tại Vĩnh Long