Mùa khô miền Bắc kéo dài từ khoảng tháng 10 hoặc tháng 11 năm trước đến tháng 3 hoặc tháng 4 năm sau, tương đương 5 đến 6 tháng. Giai đoạn này đặc trưng bởi thời tiết khô lạnh, nền nhiệt giảm sâu và độ ẩm không khí thấp. Do tác động của biến đổi khí hậu và các hiện tượng El Niño/La Niña, mốc thời gian cụ thể có thể dịch chuyển nhẹ so với quy luật trung bình hàng năm.
Mùa khô miền Bắc kéo dài bao lâu và diễn biến thế nào?

Mùa khô miền Bắc bắt đầu khi lượng mưa giảm mạnh sau mùa mưa, thường rơi vào khoảng tháng 10 hoặc tháng 11. Giai đoạn chính diễn ra sâu trong các tháng đông, đỉnh điểm vào tháng 12, tháng 1 và tháng 2, khi thời tiết hanh khô nhất. Mùa khô kết thúc khi gió mùa Đông Bắc suy yếu, gió mùa Đông Nam hoạt động trở lại mang hơi ẩm từ biển vào, đánh dấu sự chuyển giao sang mùa mưa vào khoảng tháng 3 hoặc tháng 4.
Khác với miền Nam và Tây Nguyên trải qua mùa khô nóng với nhiệt độ có thể lên tới 36–38°C, miền Bắc chịu ảnh hưởng của khối khí lạnh từ lục địa nên có đặc tính khô lạnh. Nhiệt độ dao động chủ yếu từ 10 đến 20°C.
Trời ít mưa nhưng thường xuyên có sương mù vào buổi sáng và mưa phùn vào đầu xuân. Độ ẩm không khí giảm sâu khiến không khí hanh khô, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe hô hấp và tình trạng da liễu. Nắng trong mùa này có nhiều nhưng không gay gắt.
Nguyên nhân hình thành mùa khô lạnh ở Bắc Bộ

Mùa khô lạnh hình thành chủ yếu do hoạt động của gió mùa Đông Bắc. Khối khí này di chuyển từ lục địa châu Á, cụ thể là từ Trung Quốc, xuống khu vực Việt Nam. Không khí mang đặc tính khô và lạnh, chi phối khí hậu miền Bắc từ tháng 11 đến tháng 3 hàng năm. Khi gió mùa Đông Bắc hoạt động mạnh, nó ngăn cản sự hình thành mây mưa, khiến thời tiết quang mây và ít mưa.
Theo phân loại khí hậu Köppen, mùa khô được định nghĩa là khoảng thời gian có lượng mưa trung bình dưới 60 mm/tháng. Tại miền Bắc, lượng mưa trong các tháng mùa khô giảm đáng kể so với mùa mưa, đáp ứng tiêu chí này.
Yếu tố vĩ độ cũng đóng vai trò then chốt: từ tháng 10 đến tháng 3, vành đai mưa nhiệt đới nằm ở Nam bán cầu, khiến khu vực phía Bắc (Bắc bán cầu) trải qua mùa khô với lượng mưa thưa thớt. Sự di chuyển của vành đai mưa theo chu trình năm quyết định sự luân phiên giữa mùa mưa và mùa khô.
Bảng tổng hợp thời gian mùa khô tại các vùng miền

| Vùng miền | Mùa khô bắt đầu | Mùa khô kết thúc | Thời lượng |
|---|---|---|---|
| Nam Bộ | Tháng 11 | Tháng 4 năm sau | ~6 tháng |
| Tây Nguyên | Tháng 11 | Tháng 4 năm sau | ~6 tháng |
| Miền Bắc | Tháng 10–11 | Tháng 3–4 | ~5–6 tháng |
| Bắc Trung Bộ | Tháng 4 | Tháng 10 | ~6 tháng |
| Duyên hải Nam Trung Bộ | Tháng 1 | Tháng 8 | ~8 tháng |
Việc nắm rõ mốc thời gian giúp người dân chủ động trong sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp và du lịch. Theo dõi dự báo thời tiết thường xuyên là cách tốt nhất để thích ứng với các biến động khí hậu thực tế.