Hà Tĩnh có hay bị bão không? Câu trả lời là có, và mức độ thiệt hại sau bão số 10 (2025) và bão Kajiki là vô cùng nghiêm trọng, với hàng chục nghìn nhà bị hư hỏng, thiệt hại nông nghiệp và hạ tầng lớn.

Bão số 10: Diễn biến và thiệt hại nghiêm trọng nhất

Tính đến sáng 29/9/2025, sau khi bão số 10 đi qua từ đêm 28 sang rạng sáng 01 giờ ngày 29, tỉnh Hà Tĩnh ghi nhận tình hình thiệt hại nghiêm trọng. Sức gió đạt cấp 11-12, giật cấp 13-14, có nơi lên tới cấp 15. Lượng mưa trung bình dao động 150-180mm, tại một số khu vực con số này lên tới 300mm.

Theo báo cáo nhanh, tính mạng con người cũng bị ảnh hưởng với 1 người tử vong và 15 người bị thương. Cơ sở hạ tầng dân sinh chịu tổn thất nặng nề khi toàn tỉnh có 84.584 ngôi nhà bị hư hỏng.

Trong đó, tình trạng nhà bị hư hại nặng tập trung tại các địa bàn như: Mai Phụ với 6.331 nhà, Bắc Hồng Lĩnh 3.290 nhà, Gia Hanh 3.000 nhà, Can Lộc 2.939 nhà, Thiên Cầm 2.980 nhà, Đông Kinh 2.385 nhà, Cẩm Bình 2.560 nhà. Bão đã khiến 100% nhà dân ở xã Lộc Hà bị hư hại, cùng với hàng loạt công trình phụ trợ khác bị phá hủy.

Tác động cụ thể đến hạ tầng và đời sống người dân

Hệ thống hạ tầng chịu tổn thất nặng nề, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt của người dân. Ngành giáo dục ghi nhận 408 điểm trường gặp sự cố hư hỏng hoặc tốc mái, trong đó các địa phương như Hà Huy Tập, Thành Sen, Trần Phú, Can Lộc, Cẩm Bình đều chịu mất mát 11 trường mỗi nơi, riêng Nghi Xuân là 13 trường và Hà Huy Tập là 9 trường. 68 cơ sở y tế cũng bị hư hại.

Tình trạng giao thông bị ách tắc do nhiều tuyến đường bị chia cắt. Cụ thể, Quốc lộ 8C có 3 tràn ngập sâu; Quốc lộ 8 đoạn km 77+350 thuộc xã Sơn Kim bị sạt lở ta luy dài 300m khiến giao thông đứt đoạn hoàn toàn; Quốc lộ 15 ngập nặng ở đoạn km 430-435 xã Hương Đô; còn đường tỉnh lộ ĐT 553 đoạn km 62 qua xã Hương Trà thì bị cây xanh đổ chặn ngang. Dù đơn vị chủ quản đã bố trí lực lượng canh gác để đảm bảo an toàn, nhưng việc đi lại vẫn rất khó khăn.

Lưới điện và viễn thông cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tổng cộng 2.075 cột điện đổ gãy, phân bố ở các khu vực như Mai Phụ và Nghi Xuân mỗi nơi 100 cột, Sơn Tiến 70 cột, Can Lộc 62 cột, Thạch Lạc 35 cột. Sự cố này dẫn đến tình trạng mất điện trên toàn tỉnh vào đêm 28/9. Về thông tin liên lạc, Vinaphone ghi nhận 30% trạm mất sóng, Mobifone là 35%, và Viettel vẫn còn 3% trạm chưa khôi phục được hoạt động.

Thiệt hại về kinh tế: Nông nghiệp, thủy sản và khu công nghiệp

Bên nông nghiệp với 1.552ha hoa màu bị gãy đổ, trong đó Sơn Kim II mất 108ha, Sơn Tây 22,5ha và Sơn Giang 80ha, ngành thủy sản cũng ghi nhận con số thiệt hại lên tới 936,9ha. Các địa phương như Trần Phú (120ha), Đồng Tiến (73ha), Can Lộc (25ha) và Sơn Tiến (35ha) chịu ảnh hưởng nghiêm trọng, kéo theo sự mất mát của 9.400m3 lồng bè và ước tính khoảng 1.500 tấn sản lượng.

Tại khu vực kinh tế Vũng Áng, Nhà máy nhiệt điện Vũng Áng 2 đã để nhà chứa than sụp đổ hoàn toàn trên diện tích 5.000m2. Tổng kho xây dựng Giang Nam cùng các khu nhà ăn, lán trại và vật tư của nhà thầu bị hư hại nặng. Công ty Shian Yun gặp phải tình trạng tốc mái nhà hành chính và một xưởng sản xuất, trong khi Cảng Việt Lào mất 4 băng tải và tốc mái 4 kho chứa hàng rộng 12.000m2.

Khu công nghiệp Gia Lách cũng ghi nhận Nhà máy tôn Hoa Sen bị tốc mái 3.000m2 tấm pin mặt trời cùng nhà văn phòng và xưởng, còn nhà máy Wintech thì tốc mái nhà xưởng chính khiến nguyên liệu sản xuất bị ướt. Số lượng cây ăn quả bị gãy đổ đến thời điểm này vẫn chưa được thống kê đầy đủ.

Bão Kajiki và hiện tượng "khoảng lặng" nguy hiểm

Trước tình hình diễn biến phức tạp, chính quyền Hà Tĩnh đã ra quyết định sơ tán thêm hơn 4.000 người dân. Tại phường Vũng Áng, Hà Tĩnh, hơn 1.000 hộ gia đình đã được đưa đến khu vực an toàn. Lực lượng công an, quân đội cùng dân quân địa phương được huy động tối đa, hoạt động túc trực 24/7 để sẵn sàng xử lý các sự cố phát sinh.

Sức gió đo được tại khu vực tâm bão có thể lên tới 133 km/h, tương ứng với cấp 12. Những cơn gió mạnh làm giật tung mái tôn và phá hủy nhiều cửa nhà ven biển.

Hai tỉnh trọng điểm và các vùng lân cận như Thanh Hóa, Quảng Trị đều chịu ảnh hưởng nặng nề. Sự kết hợp giữa gió giật và mưa lớn đang gây ra nhiều thiệt hại nghiêm trọng trên diện rộng.

Tại các khu vực ven biển, sóng biển dâng cao từ 2 đến 3 mét, liên tục đánh vào bờ. Các điểm du lịch như Thiên Cầm (Hà Tĩnh) bị ảnh hưởng nghiêm trọng, nhiều cây xanh và cột điện đổ hàng loạt.

Tiếng gió rít liên hồi và âm thanh mái tôn va đập tạo nên khung cảnh đáng sợ. Khách sạn Công đoàn ven biển thậm chí bị gió xé toạc phần mái. Dù người dân đã chủ động gia cố nhà cửa, nhiều công trình vẫn không thể tránh khỏi hư hại.

Trong tình trạng khẩn cấp, Cục CSGT đã cấm lưu thông trên cao tốc Bắc Nam đoạn đi qua Nghệ An. Chính quyền cũng yêu cầu người dân tuyệt đối không ra đường từ 11 giờ trưa trở đi để đảm bảo an toàn.

Ghi nhận thực tế tại tâm bão Nghệ An cho thấy xuất hiện một khoảng lặng bất thường. Gió và mưa đột ngột ngớt đi trong khoảng thời gian 30 phút. Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo Thời tiết, đã giải thích rằng đây là đặc điểm tự nhiên của tâm bão.

Khi tâm bão đi qua, gió sẽ tạm thời lặng đi, nhưng ngay sau đó, sức gió mạnh sẽ quay trở lại, thậm chí có thể mạnh hơn trước đó. Người dân cần tuyệt đối không chủ quan, ở yên trong nhà và không di chuyển ra ngoài để tránh những rủi ro không lường trước được.

Công tác khắc phục hậu quả và chỉ đạo ứng phó

Ngay sau khi bão tan vào ngày 29/9, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị số 66-CT/TU, yêu cầu các cấp, ngành khẩn trương khắc phục hậu quả, ổn định cuộc sống cho Nhân dân. Đến 07h00 ngày 30/9, công tác khôi phục lưới điện đạt tiến độ: 34/69 xã, phường đã được cấp điện, trong đó 15 nơi chỉ mới có điện một phần, 20 khu vực vẫn chưa hoàn tất.

Hệ thống giao thông huyết mạch như Quốc lộ 281, Quốc lộ 8, Quốc lộ 12C (đoạn km 41 – km 53) và tỉnh lộ ĐT 553 đã thông suốt. Lực lượng Đoàn Thanh niên tích cực tham gia bằng việc huy động 100% đoàn viên tại các địa phương thu gom cây đổ, dọn dẹp trường học, đường làng, ngõ xóm, trao 5 suất quà trị giá 40 triệu đồng cho 5 hộ gia đình tại Cẩm Bình và Cẩm Lạc.

Trước tình hình khó khăn lớn về thiếu hụt nhân lực, đặc biệt là thợ sửa chữa nhà, lãnh đạo tỉnh đang chỉ đạo quyết liệt theo tinh thần của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tập trung tối đa nguồn lực thực hiện “4 tại chỗ”. Các biện pháp vệ sinh môi trường, tiêu độc, khử trùng được đẩy mạnh nhằm đảm bảo nguồn nước sạch, thuốc men đầy đủ, ngăn chặn dịch bệnh phát sinh, hỗ trợ hiệu quả những gia đình chịu thiệt hại nặng nề và người dân vùng ngập sâu.

Những lưu ý quan trọng khi đối mặt với bão tại Hà Tĩnh

Để bảo vệ tính mạng, người dân tuyệt đối tuân thủ lệnh sơ tán và không ra ngoài khi có chỉ đạo cấm đoán, không được chủ quan dù đang ở trong khoảng lặng của tâm bão. Nguy cơ lớn nhất đến từ sự kết hợp giữa gió mạnh và những trận mưa xối xả kéo dài tại các tỉnh miền Trung, làm gia tăng khả năng xảy ra ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất.

Tình trạng này khiến mực nước trên các tuyến sông Thao, Ngàn Sâu, Ngàn Phố và Gianh dâng lên nhanh chóng, với dự báo đỉnh lũ có thể chạm mức báo động 2, thậm chí báo động 3. Các khu vực trũng thấp, đô thị và sườn dốc vùng núi cần đặc biệt cảnh giác.