An Giang hiếm khi chịu tác động trực tiếp của bão nhưng thường xuyên đối mặt với mưa lớn, lũ lụt và sạt lở đất do ảnh hưởng gián tiếp từ các cơn bão và áp thấp nhiệt đới. Tỉnh nằm ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, phía Nam Việt Nam.

Khí hậu nhiệt đới gió mùa với hai mùa mưa nắng rõ rệt. Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11.

Mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4. Địa hình thấp trũng, hệ thống sông ngòi chằng chịt. Vùng tứ giác Long Xuyên là khu vực tập trung thoát lũ. Đê bao thấp, yếu ở một số khu vực.

Điều này khiến An Giang nhạy cảm với nước từ thượng nguồn và triều cường. Bão hiếm khi đổ bộ trực tiếp. Gió mạnh ít khi xảy ra tại chỗ. Tuy nhiên, mưa lớn và lũ lụt vẫn là rủi ro thường trực.

Vị trí địa lý và đặc điểm khí hậu

Tọa lạc tại miền Nam Việt Nam, tỉnh An Giang nằm trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Khu vực này chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa, phân chia thành hai mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 và mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4. Với đặc điểm địa hình thấp trũng cùng mạng lưới sông ngòi dày đặc, tỉnh đối mặt với thách thức về thủy văn.

Hệ thống đê bao tại đây phần lớn còn thấp và yếu, khiến An Giang dễ bị tổn thương bởi nước thượng nguồn đổ về và hiện tượng triều cường. Dù bão và gió mạnh hiếm khi trực tiếp tác động, nguy cơ mưa lớn và ngập lụt vẫn luôn hiện hữu. Trong cấu trúc địa lý, vùng tứ giác Long Xuyên là khu vực trọng điểm để tiêu thoát lũ.

Tần suất và thời điểm ảnh hưởng của bão

Dù đỉnh điểm mùa bão thường rơi vào khoảng tháng 9 đến tháng 11, các hiện tượng thời tiết cực đoan vẫn có thể diễn biến bất thường. Cụ thể, vào ngày 23/7/2026, một áp thấp nhiệt đới nằm ở vùng biển phía Đông Philippines được dự báo có khả năng mạnh lên thành bão trong vòng 24 giờ tới, với sức gió mạnh nhất cấp 7 và giật cấp 9.

Đến ngày 25/7, hệ thống này dự kiến đạt cấp 10-11, giật cấp 13 khi tiến vào vùng biển phía đông bắc khu vực Bắc Biển Đông. Cùng lúc đó, hoàn lưu của bão số 13 gây mưa lũ tại hạ lưu sông Mekong.

Sự kết hợp với triều cường khiến mực nước sông Cửu Long dâng cao, có thể vượt mức báo động III từ 0,05 đến 0,5m trong khoảng thời gian từ ngày 7 đến 10/11, kéo theo nguy cơ ngập úng ở những khu vực thấp trũng ven sông. Tháng 11/2025 chứng kiến sự ảnh hưởng gần Biển Đông của bão Kalmaegi.

Tại An Giang, mưa dông được dự báo sẽ gia tăng cả về lượng lẫn cường độ. Trước tình hình này, UBND tỉnh An Giang đã ban hành Văn bản 1550/UBND-KT, yêu cầu các sở, ban ngành cùng UBND các xã, phường và đặc khu chủ động công tác ứng phó.

Tác động thực tế: mưa lớn, lũ quét và sạt lở

Mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất là những hiện tượng thiên tai có tác động nghiêm trọng. Lượng mưa lớn làm rửa trôi lớp đất mặt. Đất bạc màu, giảm khả năng canh tác.

Sạt lở đất phá hủy cấu trúc địa hình tự nhiên. Đá núi và sạt lở bờ sông là rủi ro tại các khu vực sườn núi. Lũ quét cuốn trôi thảm thực vật. Hệ sinh thái sông suối bị ảnh hưởng nặng nề.

Mưa lớn khiến các chất thải sinh hoạt, nông nghiệp và công nghiệp bị cuốn vào nguồn nước. Ô nhiễm nước và đất gia tăng. Lũ kết hợp triều cường làm ngập úng sản xuất. Vùng tứ giác Long Xuyên thuộc vùng tập trung thoát lũ.

Đê bao thấp, yếu có nguy cơ xảy ra tràn, sạt lở. Mực nước sông dâng cao ảnh hưởng đến an toàn của hệ thống đê bao, bờ bao. Người dân cần đề phòng lốc, sét và gió giật mạnh.

Biện pháp ứng phó và phòng ngừa của địa phương

Sở Xây dựng chịu trách nhiệm rà soát, đảm bảo an toàn cho các tàu vận tải trên sông và trên biển, sẵn sàng triển khai các biện pháp bảo vệ công trình dân dụng. Trong khi đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiến hành kiểm tra, rà soát để chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó, nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hệ thống đê điều.

Công tác tiêu thoát nước được ưu tiên thực hiện kịp thời thông qua việc vận hành linh hoạt các cống trên địa bàn tỉnh; cụ thể, Chi cục Thủy lợi phối hợp với Công ty TNHH MTV Khai thác Thủy lợi An Giang để duy trì hiệu quả hệ thống.

Đối với lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư đã kịp thời thông báo đến các vùng có nguy cơ ngập lũ, sạt lở. Các hộ nuôi cá lồng, bè được hướng dẫn chủ động áp dụng biện pháp ứng phó như gia cố lại hệ thống lồng bè, neo đậu bè ở khu vực cho phép, điều chỉnh mật độ nuôi vừa phải, ngưng thả giống trong giai đoạn cao điểm lũ và thu hoạch sớm khi đủ điều kiện.

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh chủ động phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường để theo dõi chặt chẽ các bản tin dự báo, trong khi Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật kiểm tra tình hình sản xuất trồng trọt.

UBND tỉnh chỉ đạo thực hiện phương châm "4 tại chỗ", huy động lực lượng xung kích, chằng chống nhà cửa, cây xanh, sẵn sàng cứu hộ cứu nạn để hạn chế thiệt hại về tài sản và tính mạng. Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu rà soát, cập nhật phương án, sẵn sàng triển khai ngay các biện pháp ứng phó, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, rà soát, cập nhật phương án, sẵn sàng lực lượng, phương tiện để triển khai công tác cứu hộ, cứu nạn.

Phân biệt giữa bão trực tiếp và ảnh hưởng gián tiếp

An Giang ít khi bão đổ bộ trực tiếp gây gió mạnh. Tỉnh chủ yếu chịu hậu quả từ mưa lớn và lũ do hệ thống bão ở Biển Đông gây ra. "Bão" thường bị nhầm lẫn với "áp thấp nhiệt đới" hoặc "mưa lớn". Người dân cần theo dõi bản tin dự báo thời tiết để nắm bắt thông tin. Đề phòng lốc, sét và gió giật mạnh trong cơn dông. Chuẩn bị phương án phòng chống thiên tai cho sản xuất và đời sống.