Việt dã đường mòn mùa mưa trơn trượt yêu cầu người tham gia nắm vững kỹ thuật lái xe an toàn như phanh nhẹ nhàng, giảm tốc độ và kiểm tra kỹ lốp xe trước khi xuất phát.

Đối với hoạt động trekking, việc chuẩn bị kỹ lưỡng bao gồm giày có đế chống trượt hiệu quả, áo mưa poncho cùng các thiết bị hỗ trợ định vị và dự phòng năng lượng là bắt buộc. Do điều kiện thời tiết thay đổi thất thường, người đi đường cần duy trì khoảng cách an toàn, tránh phanh gấp và luôn sẵn sàng áp dụng các phương án dự phòng khi gặp nước suối dâng cao hoặc bề mặt trơn trượt.

Kiểm tra lốp xe và áp suất trước khi xuất phát

Độ bám đường, yếu tố quan trọng ngăn ngừa trơn trượt, phụ thuộc hoàn toàn vào tình trạng lốp – bộ phận duy nhất tiếp xúc với mặt đường. Trước khi bước vào mùa mưa, tài xế cần rà soát kỹ độ sâu rãnh và gai lốp; nếu thấy lốp đã mòn, việc thay thế mới là bắt buộc để hạn chế nguy cơ trượt nước. Những chiếc lốp còn tốt cần sở hữu các rãnh sâu nhằm phân tán nước hiệu quả.

Song song đó, áp suất lốp cũng là thông số không thể xem nhẹ. Việc bơm lốp quá căng sẽ thu hẹp diện tích tiếp xúc so với thiết kế ban đầu, từ đó gia tăng khả năng mất lái.

Trong trường hợp di chuyển qua khu vực bùn lầy, tài xế có thể hạ áp suất lốp tạm thời nhưng phải nhớ bơm lại mức an toàn ngay sau đó. Trượt nước xảy ra khi lượng nước vượt quá khả năng xử lý của lốp, tạo ra áp lực đẩy nước ra khỏi lớp tiếp xúc và làm xe mất lực kéo. Quan sát kỹ bề mặt đường từ xa sẽ giúp người lái điều chỉnh tốc độ phù hợp, qua đó giảm thiểu tối đa rủi ro.

Giảm tốc độ và lựa chọn chế độ lái phù hợp

Đối với những tuyến đường chưa quen biết, việc hạ tốc độ xuống mức thấp nhất có thể là biện pháp nhằm duy trì khả năng kiểm soát phương tiện. Người lái cần quan sát kỹ lưỡng bề mặt đường từ xa để đưa ra quyết định về tốc độ phù hợp.

Cụ thể, khi trời mưa, tốc độ nên giảm ít nhất 10% so với điều kiện khô ráo ban ngày, và con số này có thể lên tới 20 – 30% khi đi qua các khúc cua. Trên cao tốc, tốc độ an toàn khi gặp mưa thường được khuyến nghị bằng hai phần ba tốc độ bình thường, bởi nguy cơ trượt nước sẽ tăng gấp đôi nếu chạy quá nhanh.

Nhiều dòng xe đã tích hợp các chế độ lái như đường tuyết, sình lầy hay cát. Tài xế nên kích hoạt chế độ tương ứng để hệ thống điều khiển vận hành hiệu quả. Tại các mẫu xe SUV và bán tải, người dùng còn có thể tận dụng cần số phụ hoặc núm xoay để lựa chọn điều kiện vận hành.

Khi di chuyển trên địa hình trơn trượt, việc gài cầu là cần thiết tùy theo tình huống: 4H phù hợp cho đường sỏi kém bám ở tốc độ cao, 4L dành cho đường rừng lội bùn, còn 4LLc với khóa vi sai trung tâm sẽ hỗ trợ lực kéo mạnh mẽ khi vượt qua các hố lầy. Tùy thuộc vào đặc điểm địa hình mà người lái chọn chế độ thích hợp, song việc chuyển đổi các chế độ cầu này vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc kỹ thuật nhất định.

Kỹ thuật xử lý khi xe bị trượt hoặc mất lái

Đối với các dòng xe có gầm cao như Ford Explorer, Honda CR-V hay Toyota Fortuner, nguy cơ bị lật khi gặp sự cố thường cao hơn so với những mẫu xe gầm thấp. Khi xe bắt đầu trượt, người lái tuyệt đối không được phanh gấp hoặc kéo phanh tay, vì hành động này sẽ làm mất kiểm soát hoàn toàn. Thay vào đó, hãy bình tĩnh giảm tốc độ và điều hướng phương tiện về đúng làn đường của mình.

Nếu tình huống cho phép, kỹ thuật là nhấp nhả phanh nhẹ nhàng để tránh hiện tượng bó cứng bánh xe, vốn có thể khiến xe văng ngang. Trường hợp xe được trang bị hệ thống ABS và cần né tránh chướng ngại vật bất ngờ, bạn hãy đạp phanh dứt khoát; lúc này ABS sẽ tự động ngắt lực phanh từng nhịp, giúp bánh xe không bị khóa cứng và duy trì khả năng steer.

Sau khi đã qua được chướng ngại, hãy nhả phanh và bẻ lái nhẹ nhàng. Nếu rơi vào trạng thái mất lái, đừng vội vã đánh lái ngược lại một cách mạnh tay vì điều này chỉ khiến tình hình tệ hơn.

Thay vậy, hãy nhả chân ga ngay lập tức, xoay vô lăng theo hướng mong muốn và tiếp tục thao tác nhấp nhả phanh cho đến khi bánh xe bám lại mặt đường và xe ổn định trở lại. Hãy giữ chặt tay lái, quan sát kỹ tuyến đường, phần tim đường nơi thường khô ráo và bằng phẳng hơn hai bên lề, trước khi từ từ điều chỉnh hướng xe.

Xây dựng kế hoạch trekking và phương án dự phòng

Việc xây dựng một lộ trình chi tiết từ lúc khởi hành cho đến khi trở về an toàn là bước nền tảng. Bạn cần phác thảo rõ ràng điểm xuất phát, phương thức di chuyển, mốc bắt đầu hành trình, các vị trí nghỉ ngơi trung gian, cũng như dự báo thời tiết và đặc điểm địa hình. Nguyên tắc chung là mức độ chi tiết càng cao càng tốt.

Song song với lịch trình, việc chuẩn bị file tracklog GPS là bắt buộc; hãy chia sẻ file này với toàn bộ thành viên trong đoàn và hướng dẫn họ cách sử dụng. Đặc biệt nếu sử dụng thiết bị chạy pin, hãy nhớ mang theo pin dự phòng.

Như ông bà thường dạy: “Người tính không bằng trời tính”. Dù công tác chuẩn bị kỹ lưỡng đến đâu, nếu thiên nhiên không thuận lợi, việc hoàn thành chuyến đi sẽ rất khó khăn.

Những cung đường trekking vào mùa mưa tuy quyến rũ nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro khó lường. Ngay cả đối với những người giàu kinh nghiệm, tình trạng mưa lớn kéo dài hay nước suối dâng cao gây lũ quét vẫn có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Bạn cần lập sẵn phương án dự phòng để kích hoạt ngay khi gặp sự cố. Chẳng hạn, thay vì về đích vào buổi sáng, bạn có thể dời lịch về buổi trưa để tránh nước suối dâng cao; hoặc thay vì băng qua suối, hãy chọn một con đường vòng dài hơn nhưng an toàn hơn. Luôn dành trước một khoảng thời gian dự trữ để đảm bảo mọi người có thể kết thúc chuyến đi một cách thong thả.

Trang bị thiết bị an toàn và phòng ngừa rủi ro

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối khi di chuyển, việc chuẩn bị kỹ lưỡng là bắt buộc dù số lượng đồ đạc có thể khá nhiều. Trước hết, cần kiểm tra kỹ lưỡng các vật dụng cơ bản như lều trại và tăng, cọc và dây để chống chọi với mưa gió.

Trang phục có ảnh hưởng đáng kể trong việc bảo vệ cơ thể; áo mưa poncho gọn nhẹ giúp che chắn cả phần balo phía sau, trong khi quần áo khoác chống thấm vừa ngăn nước thấm vừa hỗ trợ giữ ấm. Để bảo vệ đồ điện tử bên trong balo, vài túi chống thấm là vật dụng cần thiết. Đèn pin cá nhân rất hữu ích khi mưa gây ra sương mù dày đặc, hạn chế tầm nhìn.

Các món đồ bảo hộ như phao tay, dây thừng, dao phát và dụng cụ đa năng cũng cần được mang theo đầy đủ. Bộ đồ sơ cứu – cứu thương phải bao gồm thuốc hạ sốt, đau bụng và dị ứng. Thực phẩm dự phòng như thanh socola hoặc gel năng lượng giúp bổ sung năng lượng khi cơ thể mệt mỏi. Mền cứu sinh bằng ni lông tráng bạc giúp giữ nhiệt tức thời, còn đối với những cung đường núi cao, nên xem xét đem theo những gói giữ ấm cho tay chân.

Cảnh giác với địa hình lầy lội và suối ngầm

Mùa mưa, mối đe dọa lớn nhất không nằm ở độ trơn trượt thông thường mà là các dòng suối và lũ quét. Dưới mặt nước cuồn cuộn, những tảng đá phủ rêu trơn trộm ẩn nấp, cộng với gánh hành lý nặng nề trên vai, khiến việc vượt suối trở nên nguy hiểm.

Du khách nên tránh các tuyến đường cắt ngang suối trong giai đoạn này và tuyệt đối không dựng trại ven bờ trong thời tiết ẩm ướt. Địa hình lầy lội sau mưa cũng gây ra nhiều ổ voi và vũng bùn sâu.

Một người dân địa phương chia sẻ rằng, hơn 10 năm qua, cộng đồng vẫn đang chờ đợi dự án nâng cấp con đường này hoàn tất, bởi hiện trạng đường sá vừa lầy lội khi mưa xuống vừa bụi bặm khi nắng gắt. Dù cảnh quan trekking mùa mưa rất cuốn hút, người đi cần trang bị đầy đủ kỹ năng an toàn, ưu tiên né tránh các khúc suối phức tạp hoặc chuẩn bị tinh thần vững vàng để xử lý mọi tình huống phát sinh.