Giá thủy sản biến động theo thời tiết là hệ quả tất yếu khi các hiện tượng như El Niño, mưa trái mùa hay nắng nóng kéo dài tác động trực tiếp đến chi phí thức ăn, sức khỏe vật nuôi và nguồn cung nguyên liệu. Người nuôi cần theo dõi sát sao diễn biến khí hậu để điều chỉnh lịch thả giống và chiến lược tiêu thụ cho phù hợp.

Diễn biến giá thủy sản trong nước và quốc tế

Giai đoạn nửa đầu năm 2026 chứng kiến sự phân hóa rõ rệt trên thị trường nguyên liệu thủy sản trong nước. Khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long ghi nhận mức thu mua cá tra loại 0,8–1 kg ở ngưỡng 33.000–35.000 đồng/kg, giúp người chăn nuôi có lãi khoảng 10.000 đồng/kg (tương đương biên lợi nhuận hơn 30%) khi chi phí sản xuất nằm trong khoảng 24.000–26.000 đồng/kg.

Ngược lại, vùng nuôi Cà Mau ghi nhận giá tôm và cua biển tăng cao, tạo đà lợi nhuận tốt trước dịp Tết Nguyên Đán. Tổng sản lượng tôm nuôi 6 tháng đầu năm 2026 dự kiến đạt 702.500 tấn, trong đó tôm thẻ chân trắng là yếu tố chính với 494.300 tấn (tăng 9,5%), tôm sú đạt 167.600 tấn (tăng 4,3%).

Tuy nhiên, gánh nặng chi phí đang đè nặng lên ngành khi giá thức ăn thủy sản tăng liên tục, đặc biệt mức tăng 1.200–1.500 đồng/kg trong quý II đã làm xói mòn lợi nhuận. Xu hướng giá cao cũng lan tỏa sang thị trường quốc tế; tại Mỹ, giá bán lẻ thủy sản trong tháng 5 tăng mạnh do áp lực lạm phát và chi phí logistics.

Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục thống lĩnh thị trường tiêu thụ bột cá toàn cầu với 42% sản lượng (theo báo cáo IFFO 2026), còn thị trường EU chịu tác động tiêu cực từ lệnh trừng phạt, gây khan hiếm nguồn cung cá thịt trắng và đẩy giá các loài như cá tuyết lên cao.

Tác động của thời tiết cực đoan đến sản xuất

El Niño được dự báo hình thành và tăng cường từ cuối năm 2026, đạt đỉnh điểm trong khoảng thời gian từ tháng 11 năm 2026 đến tháng 1 năm 2027. Giai đoạn đầu năm chứng kiến hiện tượng mưa trái mùa, gây biến động mạnh về độ mặn và các yếu tố môi trường, tạo điều kiện thuận lợi cho dịch bệnh bùng phát. Hậu quả là nhiều diện tích nuôi thả trước dịp Tết Nguyên Đán bị thiệt hại, buộc người chăn nuôi phải tiến hành cải tạo ao và chờ đợi điều kiện môi trường ổn định mới có thể xuống giống lại.

Trong khi đó, nắng nóng kéo dài trong quý II đã làm gia tăng chi phí cho công tác bơm và xử lý nước, làm tăng nguy cơ mất ổn định chất lượng nước, nghiêm trọng ở những vùng phụ thuộc vào nguồn nước tự nhiên.

Đối với nghề nuôi tôm, các ao mới thả hoặc tôm đang trong giai đoạn đầu phát triển đối mặt với rủi ro sốc môi trường do mưa lớn gây ra sự sụt giảm đột ngột về độ mặn và nhiệt độ nước. Nếu công tác quản lý môi trường không được thực hiện một cách chặt chẽ, khả năng bùng phát các loại bệnh như phân trắng, đốm trắng hoặc EMS sẽ rất cao.

Về diễn biến khí hậu, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông trong mùa mưa bão năm nay dự báo sẽ thấp hơn mức trung bình nhiều năm. Tuy vậy, các cơn bão có khả năng xuất hiện với cường độ mạnh hơn, quỹ đạo di chuyển phức tạp và khó lường hơn. Dữ liệu khí tượng cũng chỉ ra rằng từ tháng 7 đến tháng 9, lượng mưa vẫn duy trì ở mức tương đối cao, tại các tỉnh ven biển.

Tuy nhiên, bước sang tháng 10 trở đi, lượng mưa có xu hướng giảm dần, khiến nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn xuất hiện sớm hơn so với trung bình nhiều năm. Những biến động âm thầm của môi trường như độ mặn tăng sớm, biên độ nhiệt ngày đêm lớn hoặc sự thay đổi chất lượng nguồn nước vẫn là thách thức lớn nhất đối với sức khỏe của tôm nuôi.

Chiến lược thích ứng của người nuôi thủy sản

Để đối phó với rủi ro thời tiết, người nuôi thủy sản nên xây dựng hệ thống ao lắng, ao chứa và xử lý nước nhằm đảm bảo nguồn cung cấp nước chủ động. Song song đó, các mô hình nuôi an toàn sinh học giúp giảm thiểu tác động của diễn biến khí hậu bất lợi cũng như hạn chế nguy cơ bùng phát dịch bệnh.

El Niño dự kiến hoạt động mạnh và đặc biệt vào các thời điểm giao mùa, người nuôi cần giám sát chặt chẽ các chỉ tiêu môi trường như độ mặn, pH, độ kiềm, nhiệt độ và oxy hòa tan. Đối với ao đất truyền thống hoặc mô hình quảng canh, giải pháp phân tán rủi ro hiệu quả là giảm mật độ thả hoặc chia nhỏ diện tích xuống giống theo từng đợt.

Tính đến cuối tháng 5, các mô hình quảng canh và quảng canh cải tiến cơ bản đã cơ bản hoàn tất kế hoạch xuống giống, trong khi nhóm thâm canh và siêu thâm canh vẫn giữ thái độ thận trọng hơn, khiến tỷ lệ diện tích chưa thả giống vẫn còn ở mức 25–30%. Con số này phản ánh xu hướng người nuôi ngày càng cân nhắc kỹ lưỡng hơn về thời điểm bỏ vốn đầu tư.

Theo quy luật nhiều năm, giá tôm thường tăng trưởng vào đầu quý IV nhờ nhu cầu chế biến phục vụ dịp cuối năm tăng cao. Người nuôi có thể chủ động sắp xếp lịch sản xuất để tôm đạt kích cỡ thương phẩm đúng lúc thị trường cần. Việc tăng cường liên kết với doanh nghiệp chế biến thông qua hợp đồng tiêu thụ, cùng với quản lý chặt chẽ chi phí thức ăn và vật tư, sẽ giúp giảm thiểu các rủi ro phát sinh.

Cách xem giá thủy sản trên ứng dụng farmext

Farmext hiện diện như một công cụ hỗ trợ quyết định kinh doanh hiệu quả, thu hút sự quan tâm của đông đảo bà con nuôi trồng và thương nhân thủy sản khắp Việt Nam. Nền tảng này tích hợp đầy đủ các nhóm mặt hàng chủ lực, trải dài từ tôm, cá tra, cá basa, hải sản đến các loại nhuyễn thể.

Dữ liệu giá cả được tổng hợp từ nhiều kênh như chợ đầu mối, đại lý, vựa nuôi và trực tiếp từ người nuôi, sau đó tự động cập nhật theo thời gian thực nhằm phản ánh sát nhất tình hình thị trường. Người dùng có thể tra cứu thông tin chi tiết dựa trên từng loại, kích cỡ, vùng miền và khung thời gian cụ thể. Ứng dụng còn cung cấp biểu đồ biến động giá, tin tức ngành và tính năng kết nối trực tiếp với người bán, tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi, mua bán.

Hướng dẫn sử dụng tính năng giá cả trên farmext

Người dùng có thể tra cứu thông tin giá cả trên Farmext bằng cách thực hiện lần lượt các thao tác sau:

Bước 1: Đăng nhập vào ứng dụng Farmext trên thiết bị di động bằng số điện thoại, nhận mã OTP từ Tép Bạc.

Bước 2: Nhấp vào biểu tượng "GIÁ" nằm trên màn hình chính hoặc chọn mục này từ thanh menu phía dưới.

Bước 3: Chọn loại thủy sản cùng tỉnh hoặc thành phố cần tìm để xem bảng giá chi tiết tại khu vực tương ứng.