Nền nhiệt tại lục địa già đang leo thang chưa từng có, buộc nhiều quốc gia phải ban hành cảnh báo đỏ. Đợt nắng nóng đầu mùa Hè này không chỉ làm tăng nguy cơ cháy rừng mà còn gây áp lực trực tiếp lên hạ tầng năng lượng và hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Nhiệt độ kỷ lục ở tây ban nha và bồ đào nha

Khu vực Nam Âu đang hứng chịu đợt nắng nóng dữ dội nhất lịch sử. Tại Tây Ban Nha, tháng 6 vừa qua đã lập nên con số nhiệt độ cao kỷ lục trong suốt quá trình quan trắc.

Cụ thể, vào ngày 29/6, khu vực El Granado nằm sát biên giới Bồ Đào Nha đã ghi nhận mức 46 độ C, vượt xa con số 45,2 độ C từng được đo tại Seville vào năm 1965. Song song đó, Bồ Đào Nha cũng rơi vào tình trạng báo động đỏ khi Lisbon dự kiến duy trì nền nhiệt trên 40 độ C cho đến hết đêm 30/6.

Bên cạnh đó, Ý cũng phải kích hoạt cảnh báo cao tại 21 đô thị lớn, bao gồm Milan, Naples, Venice, Florence và Rome. Hy Lạp liên tục đưa ra các thông báo khẩn cấp về nguy cơ cháy rừng. Lực lượng cứu hỏa Pháp đang phải đối phó với những đám cháy đầu mùa hè, buộc họ phải phong tỏa một phần đường cao tốc A61 và di dời khu cắm trại tại Bizanet.

Cơ quan bảo vệ dân sự địa phương xác nhận nguyên nhân gây ra hàng loạt đám cháy là do than hồng từ một buổi tiệc nướng trong xe kéo. Giới chuyên môn dự báo lục địa này sẽ tiếp tục phải vật lộn với các đợt nắng nóng trong những năm tới.

Kỷ lục nhiệt độ ở thụy sĩ và đức

Hoạt động quan trắc chính thức bắt đầu từ tháng 6 năm 1897, và ngay trong tháng này, châu Âu đã thiết lập nên những mốc nhiệt độ mới. Tại thành phố Basel của Thụy Sĩ, con số 38,8 độ C được ghi nhận vào ngày 26/6, đánh dấu mức cao nhất trong tháng 6 kể từ khi hệ thống đo lường đi vào vận hành. Tuy nhiên, đỉnh điểm này chỉ kéo dài vỏn vẹn một ngày.

Về phía Đức, bang Saarland ghi nhận nhiệt độ sơ bộ lên tới 41,3 độ C, nếu được xác nhận sẽ phá vỡ mọi kỷ lục trước đó của quốc gia này. Cơ quan thời tiết Đức (DWD) đã đưa ra cảnh báo cho các khu vực phía Nam và phía Tây, nơi nhiệt độ dự kiến vượt 39 độ C vào đầu tháng 7. Nhân viên y tế nhấn mạnh nguy hiểm đối với người cao tuổi khi nhiệt độ tăng cao.

Chỉ khoảng một phần ba bệnh viện tại Đức có điều hòa trong phòng bệnh thông thường, khiến số ca nhập viện do say nắng và mất nước tăng rõ rệt. Nhiều đoạn đường cao tốc bị hư hỏng do giãn nở mặt đường bê tông. Các đơn vị sử dụng lao động được khuyến cáo duy trì môi trường làm việc mát mẻ và hạn chế hoạt động ngoài trời.

Vòm nhiệt và tác động tại vương quốc anh

Áp suất cao từ vòm nhiệt giữ chặt khối không khí nóng, đẩy Vương quốc Anh vào đợt nắng nóng khắc nghiệt nhất lịch sử. Ngày 30/6, London dự kiến chạm mốc 35 độ C, trong khi công viên St James ghi nhận 31 độ C vào ngày 29/6.

Kỷ lục năm 2015 với mức 35,7 độ C tại Wimbledon sẽ bị đe dọa. Cơ quan Khí tượng Anh (Met Office) đưa ra cảnh báo màu hổ phách, báo hiệu nguy cơ cháy rừng cao khi chỉ một tia lửa nhỏ cũng đủ lan rộng.

Dịch vụ y tế và chăm sóc xã hội chịu sức ép nặng nề. Với chỉ 5% hộ gia đình Anh sở hữu điều hòa và phần lớn nhà ở thiếu cách nhiệt, tình trạng càng thêm nghiêm trọng.

Đêm nhiệt đới khiến nhiệt độ không hạ thấp hơn 20 độ C. Ngay đầu tuần, Vương quốc Anh đã trải qua ngày tháng Năm nóng nhất từng được ghi nhận.

Tại Kew Gardens, London, nhiệt độ vọt lên 34,8 độ C, phá vỡ kỷ lục cũ tới 2 độ C. Thông thường, các kỷ lục nhiệt độ chỉ bị vượt qua với chênh lệch rất nhỏ.

Khi nhiệt độ tăng cao vào đầu tuần, một vụ cháy rừng đã bùng phát gần ngọn đồi Arthur’s Seat ở Edinburgh. Hàng trăm hộ gia đình ở đông nam nước Anh đã bị mất nước do nhu cầu sử dụng tăng đột biến.

Met Office nhận định nhiệt độ tại nhiều nơi sẽ cao hơn mức trung bình từ 5 đến 10 độ C. Cơ quan này thừa nhận nước Anh xây dựng cho một kiểu khí hậu không còn tồn tại nữa. Đợt nắng nóng dự kiến kết thúc vào ngày 2/7 khi dải mây mang mưa lớn bao phủ khu vực.

Khủng hoảng năng lượng do hạn hán

Khủng hoảng năng lượng do hạn hán đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến khu vực. Tại Ba Lan, mực nước sông Vistula xuống thấp đến mức báo động, khiến hai nhà máy nhiệt điện than Kozienice và Połaniec phải ngừng hoạt động tạm thời.

Hậu quả là hệ thống mất đi khoảng 1,3 GW công suất. Thủ tướng Donald Tusk đã yêu cầu các doanh nghiệp phải đảm bảo an toàn cho người lao động.

Trong khi đó, tình hình tại Hungary có phần khả quan hơn khi mực nước sông Danube bắt đầu tăng lên nhờ mưa từ Áo. Thủ tướng Péter Magyar thông báo rằng một tổ máy của nhà máy điện hạt nhân Paks đã được đưa trở lại hoạt động.

Dù vậy, nhu cầu điện vẫn duy trì ở mức cao do nắng nóng, nên ông khuyến khích người dân tự nguyện tiết kiệm. Sự kiện này nhấn mạnh sự phụ thuộc lớn của lưới điện vào điều kiện tự nhiên, cho thấy ngay cả các nhà máy điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch cũng chịu tác động tiêu cực từ biến đổi khí hậu.

Rủi ro cháy rừng và sức khỏe cộng đồng

Tình trạng nắng nóng và khô hạn gay gắt đang đẩy nguy cơ cháy rừng lan rộng. Theo dữ liệu từ Hệ thống Thông tin Cháy rừng châu Âu (EFFIS), hơn 500.000 ha rừng thuộc Liên minh châu Âu đã bị thiêu rụi trong năm nay, trong khi Ukraine báo cáo 292.000 ha đất chịu ảnh hưởng. Mức độ nguy hiểm cháy rừng tại Áo hiện cao gấp đôi so với kỷ lục trước đó.

Áp lực lên ngành y tế trở nên trầm trọng, đặc biệt khi Viện Robert Koch ước tính có khoảng 11.900 người tử vong do nắng nóng tại Đức trong mùa hè này. Anh cũng ghi nhận sự gia tăng khoảng 50% số cuộc gọi cấp cứu, cùng với tình trạng quá tải bệnh nhân tại Italy, nơi nhóm người cao tuổi chịu tác động nặng nề nhất.

Tại Pháp, nhiệt độ vọt lên 40,9 độ C khiến người dân đổ xô mua điều hòa, kéo theo nhu cầu thiết bị làm mát tăng mạnh tại Pháp, Đức, Tây Ban Nha và Anh. Phát ngôn viên chính phủ Pháp xác nhận 7 ca tử vong liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến nắng nóng.

Bộ trưởng Thể thao Marina Ferrari nhấn mạnh các trường hợp tử vong khi vận động là lời cảnh báo nghiêm khắc, kêu gọi người dân tìm nơi mát mẻ, bù nước đầy đủ và hạn chế hoạt động ngoài trời vào giờ nắng gắt. Phân tích nhanh của nhóm nghiên cứu Phân bổ nguồn gốc thời tiết thế giới chỉ ra rằng biến đổi khí hậu đã làm tăng 20 lần khả năng xuất hiện điều kiện nắng nóng cực đoan tại Tây Ban Nha.