Các dữ liệu khí tượng đóng vai trò thiết yếu cho an toàn bay. Cục Hàng không Việt Nam đã ban hành quy định chi tiết để thống nhất phương thức mã hóa, cấu trúc và nguyên tắc trao đổi thông tin thời tiết. Văn bản này có hiệu lực áp dụng rộng rãi trong toàn bộ hệ thống hàng không, bao gồm cả khâu quan trắc và khai thác.
Khái niệm và vai trò của metar taf trong hàng không
METAR và TAF là nền tảng thông tin khí tượng cần thiết cho hoạt động bay. METAR ghi nhận điều kiện thời tiết thực tế tại sân bay ngay thời điểm quan sát, trong khi TAF đưa ra dự báo về diễn biến khí tượng trong khoảng thời gian sắp tới.
Hai loại báo cáo này hỗ trợ trực tiếp phi công, nhân viên kiểm soát không lưu và điều độ viên trong việc ra quyết định an toàn cho các giai đoạn cất cánh, hạ cánh cũng như hành trình bay. Sự chuẩn hóa về cấu trúc và nội dung giúp hạn chế tối đa rủi ro sai sót trong việc xử lý thông tin. Đặc biệt, các bản tin dự báo thời tiết phục vụ hạ cánh được tích hợp chặt chẽ để đảm bảo tính chính xác cao nhất.
Cấu trúc cú pháp chuẩn icao của bản tin metar
Cấu trúc của bản tin METAR được quy định chặt chẽ để đảm bảo tính chính xác. Theo đó, METAR có thể được trình bày dưới dạng mã hóa hoặc dạng minh ngữ.
Dạng mã hóa (Chương I) tập trung vào các yếu tố khí tượng cốt lõi được mã hóa theo chuẩn. Dạng minh ngữ (Chương II) giúp người đọc dễ dàng hình dung tình trạng thời tiết thông qua văn bản mô tả.
Để đảm bảo độ tin cậy, các yếu tố trong METAR phải tuân thủ dải đo quy định (Phụ lục 1) và yêu cầu độ chính xác quan trắc (Phụ lục 2). Các nhân viên khí tượng phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn này khi thu thập dữ liệu.
Cấu trúc cú pháp chuẩn icao của bản tin taf
Theo Chương IV của quy định, bản tin TAF (Terminal Aerodrome Forecast) cung cấp dự báo thời tiết cho khu vực sân bay, trong đó mô tả cụ thể sự biến đổi của các yếu tố khí tượng theo thời gian. Bên cạnh bản tin thường lệ, hệ thống cũng cho phép phát hành TAF AMD để điều chỉnh các thay đổi bất ngờ hoặc sửa chữa sai sót trong dự báo trước đó.
Để đảm bảo chất lượng, các nhân viên dự báo phải tuân thủ nghiêm ngặt Phụ lục 3, nơi quy định chi tiết về yêu cầu độ chính xác đối với việc dự báo các yếu tố khí tượng và hiện tượng thời tiết.
Giải mã hiện tượng thời tiết và mã viết tắt chuyên ngành
Bên cạnh METAR và TAF, các loại tin tức khí tượng khác cũng góp phần giảm thiểu rủi ro. SIGMET (Chương V) thông báo về những điều kiện thời tiết bất lợi dọc theo tuyến bay. AD WRNG và WS WRNG (Chương VI) tương ứng là các cảnh báo liên quan đến thời tiết tại khu vực sân bay và hiện tượng gió đứt.
TREND (Chương III) cung cấp dự báo ngắn hạn hỗ trợ quá trình hạ cánh. Một số chi tiết về hiện tượng thời tiết cụ thể được trình bày trong Phụ lục 4. Hiện Việt Nam vẫn chưa áp dụng việc cung cấp thông tin AIRMET (cảnh báo thời tiết nguy hiểm cho hoạt động bay ở độ cao thấp) theo đúng Kế hoạch không vận khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.
Quy định và hướng dẫn chính thức của cục hàng không việt nam
Quyết định 1656/QĐ-CHK, được Cục Hàng không Việt Nam ban hành vào ngày 10 tháng 8 năm 2023, là văn bản hướng dẫn chính thức về bản tin khí tượng hàng không. Tài liệu này được cấu trúc gồm 06 chương và 05 phụ lục, nhằm thiết lập nền tảng chung để thực hiện công tác lập, phát hành, trao đổi cũng như sử dụng dữ liệu quan trắc, dự báo và cảnh báo thời tiết, qua đó hỗ trợ trực tiếp cho các hoạt động bay.
Phạm vi đối tượng chịu sự điều chỉnh của quy định này khá rộng, trải dài từ nhân viên khí tượng, phi công, đến nhân viên điều độ khai thác bay và kiểm soát viên không lưu.
