Khi thi công bê tông trong điều kiện mưa, việc kiểm soát độ ẩm và ngăn nước mưa xâm nhập là yếu tố sống còn để bảo vệ độ bền của công trình. Mưa có thể làm thay đổi tỷ lệ nước trong hỗn hợp, dẫn đến hiện tượng rỗ bề mặt, nứt vỡ hoặc suy giảm khả năng chịu lực. Để khắc phục tình trạng này, người thi công cần áp dụng ngay các biện pháp che chắn, thiết kế mạch ngừng phù hợp và thực hiện công tác bảo dưỡng chuẩn xác.
Tại sao đổ bê tông trời mưa lại nguy hiểm
Thời tiết mưa gió khi tiến hành đổ bê tông là yếu tố rủi ro lớn đối với chất lượng công trình. Nước mưa xâm nhập làm thay đổi tỷ lệ nước và xi măng, từ đó giảm khả năng chịu nén của bê tông và tạo điều kiện cho vết nứt xuất hiện sau này. Bề mặt bê tông bị mưa đánh trực tiếp sẽ bị rửa trôi xi măng cùng cốt liệu mịn, để lại tình trạng lộ đá, rỗ bề mặt và các lỗ hổng.
Mưa to còn gây ra hiện tượng phân tầng vật liệu, khiến cốt liệu nặng chìm xuống dưới trong khi nước và xi măng nổi lên, làm mất đi tính đồng nhất của hỗn hợp. Lượng nước thừa khiến quá trình đông kết diễn ra chậm hơn, kéo dài thời gian thi công và tăng khả năng thấm nước sau khi hoàn thiện. Những vấn đề này làm phức tạp hóa quy trình xây dựng, đòi hỏi nhà thầu phải đặc biệt cẩn trọng.
Trời mưa có đổ bê tông được hay không
Việc có thể tiến hành đổ bê tông khi trời mưa hay không phụ thuộc chủ yếu vào mức độ mưa và khả năng che chắn hiện trường. Đối với mưa nhỏ, thi công vẫn có thể diễn ra bình thường; thậm chí, độ ẩm từ mưa nhẹ còn giúp duy trì độ ẩm cần thiết, hỗ trợ quá trình đóng rắn hiệu quả hơn.
Ngược lại, nếu gặp mưa lớn hoặc mưa kéo dài, việc tiếp tục thi công là rất rủi ro vì nước sẽ làm thay đổi tỷ lệ pha trộn, gây ngập úng và giảm chất lượng kết cấu. Khi đó, cần ngưng ngay công việc, phủ bạt kín và tập trung tiêu nước.
Sau khi mưa tạnh, nếu chờ khoảng 2, 3 tiếng, đây là lúc thuận lợi để tiếp tục chăm sóc bê tông do vật liệu đang trong giai đoạn cần độ ẩm cao để cứng lên. Tuyệt đối không để bê tông ngâm mình trong nước lâu ngày.
Cách xử lý khi đang đổ bê tông gặp mưa
Xử lý kỹ thuật khi đổ bê tông gặp mưa (giai đoạn đang thi công) đòi hỏi phản ứng nhanh và đúng quy trình để hạn chế thiệt hại. Bước đầu tiên là đánh giá lượng mưa. Nếu mưa nhỏ, bạn có thể tiếp tục đổ nhưng phải nhanh chóng căng bạt che chắn phía trên phạm vi khối đổ, đảm bảo an toàn lao động vì nền đất trơn trượt. Ngược lại, nếu mưa lớn, bạn phải ra lệnh dừng ngay máy bơm bê tông và xe trộn, yêu cầu nhân công dừng rải và đầm nén.
Sau khi dừng máy, việc che phủ kín khu vực bê tông đã đổ bằng bạt hoặc tấm nilon là ưu tiên. Bạn cần tạo độ dốc tạm thời trên bề mặt bạt để nước mưa không đọng lại thành vũng gây áp lực lên bê tông. Tiếp theo, rà soát hệ thống thoát nước, đào các rãnh tạm hoặc sử dụng bao cát để ngăn dòng nước chảy tràn từ khu vực lân cận vào khối bê tông.
Nếu buộc phải tạm dừng thi công, bạn cần xử lý mạch ngừng bê tông ngay tại vị trí dừng. Mạch ngừng phải được tạo phẳng và vuông góc với phương truyền lực nén vào kết cấu. Bạn nên chia nhỏ diện tích thi công thành từng khu vực để dễ dàng xử lý mạch ngừng và giảm thiểu rủi ro gián đoạn. Sau khi mưa tạnh, tuyệt đối không để bê tông ngâm nước trong thời gian dài vì bê tông cần khoảng 24 giờ để khô bề mặt và 28 ngày để đạt độ cứng tối đa.
Xử lý bề mặt sau khi vừa đổ xong gặp mưa
Khi trời mưa vừa dứt trong lúc đổ bê tông, việc xử lý bề mặt cần tuân thủ nghiêm ngặt để tránh làm suy yếu kết cấu. Tuyệt đối không sử dụng vòi nước áp lực cao, xẻng hay bay nhọn để gạt nước vì chúng phá vỡ cấu trúc bê tông non. Thay vào đó, nước đọng nên được loại bỏ nhẹ nhàng bằng gạt cao su, chổi mềm hoặc thiết bị hút nước công nghiệp.
Để chuẩn bị cho mạch ngừng, cần đợi đến khi cường độ bê tông đạt đến 25 daN/cm2. Lúc này, tiến hành đục cạy bỏ toàn bộ lớp vữa yếu hình thành do nước mưa làm loãng xi măng. Sử dụng máy đục khí nén để loại bỏ lớp vật liệu này cho đến khi cốt liệu đá lộ ra. Sau đó, vệ sinh sạch sẽ bề mặt bằng vòi xịt áp lực cao để đảm bảo không còn lẫn tạp chất.
Trước khi đổ lớp bê tông mới lên, quét một lớp hồ dầu xi măng, có thể thêm phụ gia tăng bám dính nhằm tăng cường khả năng liên kết giữa hai khối bê tông. Với các khu vực bị rửa trôi nặng, lộ đá hoặc phân tầng rõ rệt, phương án tối ưu là phá bỏ và đổ lại từ đầu để đảm bảo an toàn chịu lực. Trường hợp hư hại bề mặt nhẹ, có thể xoa lại bằng bay ngay sau khi bê tông bắt đầu se mặt.
Biện pháp khắc phục và bảo dưỡng sau mưa
Sau khi mưa tạnh, việc bảo dưỡng đúng cách là yếu tố quan trọng để khôi phục lại chất lượng bê tông. Trước hết, cần xử lý bề mặt và tiến hành kiểm tra độ cứng thông qua phép thử xước, so sánh kết quả với mẫu chuẩn bằng tuốc nơ vít.
Nếu phát hiện kết cấu bị hư hỏng nặng, bắt buộc phải tiến hành đổ lại. Đối với phần bê tông vẫn còn nguyên vẹn, cần duy trì độ ẩm liên tục ngay lập tức bằng cách tưới nước hoặc che phủ bằng bao tải, nilon ẩm nhằm đảm bảo quá trình thủy hóa diễn ra trọn vẹn và tránh để vật liệu bị phơi khô hay ngâm nước quá lâu.
Song song đó, dùng máy đo độ ẩm bê tông, tường, vữa giúp theo dõi chính xác tình trạng ẩm ướt bên trong khối bê tông cũng như môi trường xung quanh, qua đó cảnh báo sớm các nguy cơ như vết nứt co ngót hay thấm nước bất thường. Chỉ khi bề mặt đã khô ráo hoàn toàn và đáp ứng đủ tiêu chuẩn kỹ thuật, các hạng mục thi công tiếp theo mới được triển khai, nhằm loại bỏ rủi ro về hiện tượng rỗ mặt, trắng bề mặt hay sụt lún về sau.
Kinh nghiệm phòng tránh và lưu ý an toàn
Để đối phó với rủi ro đổ bê tông khi trời mưa, việc chuẩn bị kỹ lưỡng là bước khởi đầu quan trọng. Người thi công cần theo dõi sát sao tình hình thời tiết qua kênh VTV hoặc ứng dụng Windy nhằm linh hoạt điều chỉnh kế hoạch nếu cần.
Song song đó, hãy sẵn sàng các vật tư như vài tấm bạt dày lớn, máy bơm nước và xác định rõ vị trí đặt cống thu. Công tác kiểm tra hệ thống thoát nước cũng như đảm bảo an toàn cho nhân viên tránh trơn trượt hay chập điện phải được ưu tiên.
