Đồng Nai không chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão do vị trí nội địa, nhưng thường xuyên đối mặt với tình trạng ngập lụt nghiêm trọng do thủy điện xả tràn không báo trước, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.
Vị trí địa lý và thực trạng bão tại Đồng Nai
Bão đổ bộ vào Đồng Nai thường xuyên không? Vị trí địa lý nội địa giúp tỉnh tránh được tác động trực tiếp từ các cơn bão nhiệt đới. Rủi ro thiên tai vẫn hiện hữu dưới dạng ngập lụt diện rộng. Đợt ngập vừa qua tại xã Đak Lua là minh chứng rõ nét nhất.
Từ đêm 20.11 đến chiều 22.11, hoạt động xả tràn điều tiết hồ chứa của Công ty thủy điện Đồng Nai 5 đã làm mực nước sông Đồng Nai dâng nhanh bất thường. Thay vì bão biển, chính lượng nước ồ ạt từ các công trình thủy điện mới là nguyên nhân chính gây ngập úng nghiêm trọng trên địa bàn tỉnh.
Nguyên nhân chính gây ngập lụt: Xả tràn thủy điện
Theo báo cáo từ UBND xã Đak Lua, người dân thường xuyên đối mặt với tình trạng ngập lụt bất ngờ do hoạt động xả tràn của nhà máy thủy điện Đồng Nai 5. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở việc thiếu sự phối hợp trong công tác cảnh báo; chính quyền địa phương không nhận được thông báo chính thức từ Công ty thủy điện Đồng Nai 5 trước khi tiến hành xả lũ. Tốc độ dâng nước quá nhanh khiến công tác chuẩn bị ứng phó trở nên bị động.
Khi mực nước sông Đồng Nai tăng đột biến, nước tràn vào các khu vực trũng thấp mà người dân chưa kịp di dời tài sản. Sự thiếu hụt thông tin thời gian thực khiến cả chính quyền xã và người dân không thể chủ động sơ tán kịp thời.
Tác động thực tế: Thiệt hại tại xã Đak Lua
Hậu quả cụ thể của đợt ngập lụt vừa qua là gì? Số liệu thống kê của địa phương ghi nhận 366 căn nhà bị ngập.
Trong đó, có 89 căn ngập sâu từ 0,5 m đến 2,7 m. Gần 400 ha cây ăn trái, hoa màu và ao cá bị chìm trong nước. 12 km đường dân sinh bị cắt đứt.
81 chuồng trại của người dân bị ảnh hưởng nặng. Tổng thiệt hại ước tính khoảng 40 tỉ đồng. Nước dâng nhanh khiến nhiều hộ gia đình mất trắng mùa màng.
Vật nuôi không kịp di chuyển. Đường sá ngập sâu ngăn trở việc vận chuyển lương thực và thiết bị y tế. Người dân phải leo lên mái nhà chờ nước rút.
Khó khăn trong công tác ứng phó và cảnh báo
Công tác ứng phó và cảnh báo tại xã Đak Lua gặp nhiều bất cập do nguồn lực hạn chế. Hệ thống trang thiết bị phòng chống lụt bão thiếu thốn và xuống cấp nghiêm trọng, tình trạng nước rút chậm ở các khu vực trũng sâu do thiếu kênh mương thoát nước.
Hiện xã chỉ sở hữu 600 phao và áo phao, 60 đèn pin chuyên dụng cùng 30 bộ đàm và một bộ dụng cụ cứu hộ cơ bản. Việc thiếu phương tiện cơ động gây khó khăn lớn cho công tác ứng cứu và sơ tán, nên xã đã kiến nghị được hỗ trợ 1 xuồng máy.
Biện pháp khắc phục và hỗ trợ từ chính quyền
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Hoàng đã trao hơn 60 suất quà tới các gia đình chính sách, hộ nghèo cùng những người chịu tác động nghiêm trọng. Về phía kỹ thuật, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai Nguyễn Tuấn Anh yêu cầu thực hiện ngay việc nạo vét và bơm tiêu nước ở vùng cây ăn trái thuộc ấp 5.
Lãnh đạo ngành nhấn mạnh nguyên tắc 4 tại chỗ trong xử lý tình hình, chỉ đạo rà soát kỹ lưỡng các đối tượng như hộ cận nghèo, người cao tuổi cô đơn và trẻ em để kịp thời đề xuất hỗ trợ khẩn cấp, đảm bảo không bỏ sót ai. Người dân nên theo dõi sát sao thông tin từ UBND xã và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh để nắm rõ tiến độ hoạt động bơm tiêu cũng như lịch phát hỗ trợ.
