Mùa mưa bão tạo điều kiện lý tưởng cho hiện tượng dẫn điện do nước ngập và độ ẩm cao, làm gia tăng đáng kể nguy cơ tai nạn. Việc hạ ngầm đường dây giúp giảm thiểu sự cố mùa bão thông qua việc loại bỏ tiếp xúc trực tiếp với sức gió mạnh, đồng thời khuyến cáo người dân lắp đặt aptomat chống giật và ngắt cầu dao khi nước dâng để đảm bảo an toàn tối đa.

Vì sao mùa mưa là “mùa tai nạn điện” tiềm ẩn?

Thời điểm mưa bão thường kéo theo những mối đe dọa kép đối với an toàn điện và con người, do sự cộng hưởng giữa nước, độ ẩm cao cùng sức gió mạnh. Nước là môi trường dẫn điện lý tưởng; khi mực nước dâng lên chạm tới ổ cắm, dây hở hoặc thiết bị đang hoạt động, dòng điện sẽ lan tỏa khắp vùng ngập.

Các nguồn rò rỉ nguy hiểm thường bắt nguồn từ dây điện đứt rơi xuống nước, cột điện ngã đổ hay thùng công tơ bị ngâm chìm. Chỉ cần tiếp xúc với mặt nước trong khu vực này, nguy cơ bị điện giật là rất cao.

Độ ẩm không khí cao làm suy yếu khả năng cách điện của lớp vỏ bọc dây dẫn và thiết bị. Hơi nước bám vào bề mặt khiến điện rò ra vỏ kim loại của các đồ dùng như tủ lạnh, máy giặt hay thiết bị cầm tay. Rủi ro này càng nghiêm trọng hơn nếu người dùng thao tác với công tắc, cầu dao khi tay ướt hoặc đứng trên nền nhà ẩm.

Giông sét tạo ra các xung điện áp cực đại chạy dọc theo đường dây. Những xung này phá hủy nặng nề các thiết bị điện tử nhạy cảm và tiềm ẩn nguy cơ phóng điện, cháy nổ. Điển hình, tại trạm biến áp Quỳnh 3 thuộc xã Chư Rcăm, một cơn giông sét đã làm hỏng 01 máy biến áp 75kVA.

Sức gió mạnh có thể khiến cây đổ đè lên đường dây, gây sạt lở móng cột hoặc làm chập cháy các mối nối điện cũ. Hiện tượng gió lốc thậm chí có thể cuốn bay mái nhà, quấn vào đường dây gây đứt dây và gãy trụ hạ áp.

Tại các khu vực ven biển, muối mặn đẩy nhanh quá trình xuống cấp của các chi tiết, phụ kiện lưới điện. Tình trạng này diễn ra ngay cả khi hệ thống đã được đầu tư sửa chữa định kỳ theo quy định 4 năm một lần, khiến khả năng xảy ra sự cố trở nên dễ dàng hơn khi đối mặt với thời tiết khắc nghiệt.

Giải pháp kỹ thuật: Đường dây điện ngầm – Chìa khóa giảm sự cố

Chương trình ngầm hóa lưới điện và phát triển lưới điện thông minh được xác định là giải pháp kỹ thuật then chốt để nâng cao độ tin cậy cung cấp điện. Việc đưa các đường dây xuống lòng đất giúp giảm tối đa tác động từ các yếu tố bên ngoài cũng như ảnh hưởng của thời tiết so với hệ thống dây trên không.

Lưới điện trên không dễ bị tổn thương trước các va chạm vật lý như cây đổ, biển quảng cáo bay va quệt, hoặc sự cố sụt lún nền móng. Ngược lại, đường dây điện ngầm được bảo vệ trong môi trường ổn định hơn, tránh được nguy cơ đứt dây do gió bão hoặc vật thể rơi vỡ. Hoạt động này góp phần nâng cao chất lượng an toàn điện, giảm thiểu tình trạng mất điện đồng loạt do thiên tai gây ra.

Lưới điện thông minh đi kèm với chức năng theo dõi và điều khiển từ xa, cho phép các đơn vị điện lực phát hiện và xử lý sự cố nhanh chóng hơn. Sự kết hợp giữa hạ tầng ngầm và công nghệ giám sát hiện đại tạo ra hệ thống điện có khả năng phục hồi tốt hơn, đảm bảo cấp điện ổn định cho sản xuất và sinh hoạt ngay cả khi thời tiết diễn biến phức tạp.

Người dân cần làm gì trước khi bão đến?

Để đảm bảo an toàn, việc rà soát và củng cố hệ thống điện gia đình trước khi bão về là bước quan trọng. Chủ nhà nên kiểm tra kỹ lưỡng các đường dây, những sợi đã cũ, bị gãy hoặc bong tróc vỏ cách điện; nếu phát hiện bất thường, cần thay thế ngay. Luồn tất cả dây dẫn bên trong nhà vào ống cách điện để giảm thiểu rủi ro do ẩm ướt hoặc va đập.

Về phía thiết bị bảo vệ, bắt buộc phải lắp đặt aptomat cùng các công tắc chống rò điện cho từng tầng và mỗi nhánh mạch riêng biệt. Thiết bị này sẽ tự động cắt nguồn điện ngay lập tức khi xảy ra sự cố, hoạt động như lá chắn bảo vệ. Khi thực hiện các mối nối dây, cần sắp xếp chúng so le nhau và quấn chặt bằng băng keo chuyên dụng để đảm bảo độ kín và an toàn.

Ở khu vực ngoại thất, tuyệt đối không được cột dây vào cây xanh hay dùng dây chằng néo nhà vào cột điện. Cần chặt tỉa cành cây trong vùng ảnh hưởng của lưới điện để ngăn ngừa đổ ngã gây chập chùng khi gió lớn. Với các ổ cắm đặt ngoài trời, nên chọn loại chống nước hoặc treo lên vị trí cao để tránh ngập úng. Cuối cùng, hãy đưa các thiết bị điện tử như tivi, máy tính, điện thoại vào nơi khô ráo, tránh tiếp xúc trực tiếp với nước mưa.

5 nguyên tắc vàng phòng tránh điện giật khi có sự cố

Khi mưa bão xảy ra hoặc gặp sự cố điện, việc tuân thủ các nguyên tắc an toàn là yếu tố quan trọng. Nguyên tắc đầu tiên là không chạm vào bất kỳ thiết bị điện nào khi tay ướt hoặc đứng trên nền ướt. Không sử dụng thiết bị cầm tay như máy sấy tóc hoặc máy cạo râu trong môi trường ẩm ướt như phòng tắm. Các thiết bị đã bị ngâm nước phải được sấy khô và kiểm tra bởi thợ có tay nghề trước khi sử dụng lại.

Nguyên tắc thứ hai là luôn giữ khoảng cách an toàn. Khi phát hiện dây điện đứt rơi xuống đất hoặc cột điện nghiêng đổ, cần đứng cách xa tối thiểu 10 mét. Không đến gần, cầm nắm vào dây điện. Trong khu vực ngập lụt, tuyệt đối không di chuyển bằng tàu, thuyền hoặc bè trong vùng có đường dây điện sát mặt nước để tránh điện phóng.

Nguyên tắc thứ ba là ngắt nguồn điện tổng. Khi mực nước uy hiếp hệ thống điện gia đình, hoặc khi có mùi khét, tia lửa, cần lập tức cắt cầu dao, aptomat tổng. Hành động này ngăn chặn dòng điện rò rỉ vào môi trường nước hoặc gây cháy nổ. Nguyên tắc thứ tư là báo cáo ngay lập tức. Khi thấy sự cố như cột điện đổ, dây điện đứt, cần cử người canh gác ngăn người và gia súc đến gần, báo ngay cho đơn vị điện lực.

Nguyên tắc cuối cùng là không tự ý sửa chữa khi không có chuyên môn. Không leo lên cột điện, hộp công tơ hoặc nóc nhà dưới đường dây điện để thao tác. Đào đất gần móng cột điện hoặc mương cáp cũng bị nghiêm cấm do nguy cơ sụt lún.

Vai trò của ngành điện trong công tác đảm bảo an toàn lưới

Để chủ động ứng phó, ngành điện đã tiến hành thành lập Ban chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn (PCTT&TKCN) ngay tại các đơn vị trực thuộc. Song song với việc xây dựng lực lượng xung kích, công tác chuẩn bị cũng được chú trọng khi đảm bảo đầy đủ vật tư, dụng cụ, phương tiện và lương thực. Trong quá trình xử lý sự cố, các đơn vị phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương nhằm khắc phục nhanh chóng, ưu tiên khôi phục nguồn điện cho các cơ quan chỉ huy, cơ sở y tế và trạm bơm tiêu úng.