Khoảng một tháng qua, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM đã tiếp nhận hơn 1.000 trường hợp đến khám khô mắt, tăng 50% so với cùng kỳ năm ngoái. Phần lớn bệnh nhân đều là người trẻ, thường xuyên ngồi trong phòng máy lạnh.

Trường hợp của chị Đ.T.Q.T. (28 tuổi) là ví dụ điển hình. Chị T. làm việc trong văn phòng từ 8 giờ đến 18 giờ, nhiệt độ trung bình 16-22 độ C. Về nhà, chị tiếp tục bật máy lạnh từ 19 giờ đến 7 giờ sáng hôm sau. Khi đến bệnh viện, mắt chị đỏ, sưng tấy, cảm giác bỏng rát và nặng trĩu.

Đây không phải là trường hợp hiếm. Nhiều người trẻ hiện nay đang đối mặt với tình trạng mắt khô, cộm và mỏi mắt do lạm dụng điều hòa.

Vì sao ngồi điều hòa lâu khiến mắt khó chịu?

Ngồi lâu trong phòng điều hòa gây khó chịu cho mắt chủ yếu do ba yếu tố. Thứ nhất, máy điều hòa vừa làm lạnh vừa hút ẩm, khiến độ ẩm không khí giảm mạnh. Hậu quả là lớp phim nước mắt trên mắt bốc hơi nhanh hơn bình thường, mất đi khả năng bôi trơn và dễ gây kích ứng.

Thứ hai, khi tập trung làm việc hoặc nhìn màn hình, tần suất chớp mắt giảm nhiều. Trong khi mắt người bình thường chớp 12-18 lần mỗi phút, thì lúc căng thẳng, con số này chỉ còn thấp hơn 60% so với mức chuẩn. Việc thiếu chớp mắt khiến nước mắt không được phân bố đều, dẫn đến khô mắt.

Thứ ba, vị trí ngồi cũng rất quan trọng. Nhiều người vô tình tạo thói quen ngồi ngay dưới cửa gió điều hòa hoặc để quạt hướng thẳng vào mặt. Luồng khí lạnh liên tục thổi qua mắt làm tăng tốc độ bốc hơi nước mắt, khiến tình trạng khô mắt trở nên nghiêm trọng hơn.

Máy lạnh – Thủ phạm làm khô mắt

Không hề là tình trạng khẩn cấp, khô mắt lại tiềm ẩn nguy cơ gây tổn thương vĩnh viễn cho giác mạc và kết mạc nếu không được can thiệp đúng lúc. Những người thường xuyên tiếp xúc với môi trường điều hòa, nhóm nhân viên văn phòng dành tới 70% thời gian làm việc trước màn hình máy tính, rất dễ gặp phải các vấn đề về thị lực.

Một khảo sát cho thấy tỷ lệ mắc các bệnh lý nhãn khoa, mà điển hình là khô mắt, ở đối tượng này lên đến 60%. Biểu hiện nhận biết rõ nhất là cảm giác cộm như có dị vật, kèm theo ngứa ngáy, nóng rát hoặc chảy nước mắt bất thường.

Mắt cũng trở nên nhạy cảm hơn với ánh sáng, dễ đỏ và nhìn mờ tạm thời sau mỗi lần chớp mắt. Thậm chí, nhiều người còn gặp khó khăn khi mở mắt vào buổi sáng do tình trạng khô khan kéo dài.

Điều hòa không khí – tiện lợi nhưng gây khô mắt

Ngay cả khi bật điều hòa ở mức 24 độ C, nguy cơ khô mắt vẫn hiện hữu nếu không kiểm soát tốt độ ẩm. Trong không gian kín, độ ẩm thường tụt xuống dưới mức tự nhiên, tạo điều kiện cho nước mắt bốc hơi nhanh hơn.

Hiện tượng này phá vỡ lớp màng nước mắt bảo vệ giác mạc, đặc biệt nghiêm trọng với những người phải ngồi máy lạnh liên tục từ 6 đến 8 tiếng mỗi ngày. Để giảm thiểu tác hại, các chuyên gia y tế khuyên nên duy trì nhiệt độ phòng trong khoảng an toàn từ 24 đến 27 độ C, giúp cân bằng độ ẩm và bảo vệ đôi mắt hiệu quả hơn.

Bảo vệ mắt khỏi môi trường khô, ô nhiễm

1.5, 2 lít, 20, 20 phút, 6, 60, 80%

Ngăn ngừa tình trạng khô mắt do môi trường ô nhiễm hoặc không khí khô hanh đòi hỏi sự kết hợp giữa việc bảo vệ bề mặt mắt và cân bằng độ ẩm. Thứ nhất, điều chỉnh tư thế làm việc sao cho không ngồi trực tiếp đối diện với luồng gió mạnh từ điều hòa hoặc quạt, vì gió thổi thẳng làm tăng tốc độ bốc hơi lớp nước mắt.

Thứ hai, duy trì độ ẩm không gian sống hoặc nơi làm việc ở mức 60-80% bằng cách sử dụng máy tạo ẩm hoặc đặt các khay nước, giúp giảm thiểu sự mất nước qua đường hô hấp và mắt.

Đối với việc chăm sóc chủ động, quy tắc 20-20-20 là nền tảng: sau mỗi 20 phút tập trung, bạn cần chuyển tầm nhìn sang một vật thể cách xa khoảng 6 mét trong ít nhất 20 giây. Biện pháp này giúp giải tỏa áp lực điều tiết cho mắt, tạo khoảng thời gian ngắn để hệ thống thị giác phục hồi.

Do khi làm việc với màn hình máy tính nhịp chớp mắt thường giảm đi, gây khô bề mặt nhãn cầu, bạn cần tự nhắc nhở bản thân thực hiện các cử chỉ chớp mắt chủ động và thường xuyên hơn để duy trì lớp phim nước mắt ổn định. Cuối cùng, đảm bảo cơ thể được cung cấp đủ lượng nước cần thiết, 1.5 đến 2 lít mỗi ngày, góp phần duy trì hoạt động trao đổi chất và hỗ trợ cân bằng độ ẩm nội sinh, từ đó gián tiếp hỗ trợ sức khỏe của đôi mắt.

Đừng để điều hòa âm thầm ảnh hưởng đến đôi mắt

Nếu áp dụng các biện pháp trên mà tình trạng khô mắt không thuyên giảm, bạn nên đến gặp bác sĩ nhãn khoa.

Khô mắt kéo dài có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng. Nếu không được điều trị, tình trạng này có thể khiến giác mạc, kết mạc bị tổn thương vĩnh viễn và dẫn tới mù lòa.

Bác sĩ sẽ chẩn đoán chính xác nguyên nhân và kê đơn thuốc nhỏ mắt phù hợp. Trong trường hợp nghiêm trọng, bạn có thể cần điều trị bằng liệu pháp xung nhiệt hoặc các phương pháp khác.

Bảo vệ mắt khỏi môi trường khô, ô nhiễm là việc cần thiết. Đeo kính khi ra ngoài để tránh bụi, nắng, gió. Hạn chế tiếp xúc lâu với khói bụi, màn hình, ánh sáng xanh.

Khô mắt khi ngồi điều hòa lâu là tình trạng phổ biến nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa. Bằng cách điều chỉnh thói quen sinh hoạt và bảo vệ mắt đúng cách, bạn có thể duy trì đôi mắt khỏe mạnh ngay cả trong môi trường điều hòa.

Nếu mắt bạn xuất hiện các triệu chứng cộm, rát, đỏ kéo dài, đừng chủ quan. Hãy đến cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.