Mắt bão là vùng áp suất thấp nhất nằm tại tâm của một cơn bão nhiệt đới, nơi không khí di chuyển từ trên cao áp xuống. Tại đây, mây và mưa gần như biến mất, tạo nên một sự tĩnh lặng và quang đãng lạ thường ngay giữa tâm điểm của sự tàn phá.
Mắt bão là gì? Tại sao mắt bão lại là nơi bình yên nhất?
Mắt bão là vùng trung tâm của một xoáy thuận nhiệt đới, nơi áp suất khí quyển đạt mức cực thấp. Sự yên bình này đến từ cơ chế khí động học: trong khi các phần khác của bão đẩy không khí bốc lên cao để tạo mây, thì tại mắt bão, luồng không khí lại di chuyển theo hướng ngược lại là từ trên cao xuống. Luồng khí đi xuống này ngăn chặn sự ngưng tụ hơi nước, khiến mây không thể hình thành, tạo ra một vùng trời trong xanh, thậm chí là nắng nhẹ.
Kích thước mắt bão không cố định. Ví dụ, siêu bão Wilma từng có đường kính mắt bão chỉ vỏn vẹn 3km, trong khi cơn bão Carmen lại sở hữu mắt bão khổng lồ lên tới 320km. Sự biến thiên này phụ thuộc vào cường độ và cách thức tổ chức của các dải mây xung quanh tâm bão. Khi đứng trong mắt bão, bạn sẽ cảm thấy áp suất giảm sâu và không có gió giật hay mưa lớn, nhưng hãy lưu ý đây chỉ là hiện tượng vật lý, không phải dấu hiệu cơn bão đã tan.
Vì sao mắt bão được coi là nơi nguy hiểm nhất?
Đừng để sự tĩnh lặng đánh lừa, mắt bão thực chất là một cái bẫy chết người. Nguy hiểm thực sự nằm ở thành mắt bão (eyewall) – vùng bao quanh mắt bão, nơi tập trung năng lượng khủng khiếp nhất với gió mạnh và mưa dữ dội. Khi mắt bão đi ngang qua vị trí của bạn, áp suất thay đổi đột ngột khiến gió có thể xoay hướng tức thì lên đến 180 độ. Sự thay đổi hướng gió đột ngột này thường khiến các công trình và cây cối đã lung lay bởi đợt gió đầu tiên bị sụp đổ hoàn toàn. Tuyệt đối không rời khỏi nơi trú ẩn chỉ vì thấy trời bỗng dưng trong xanh.
Mắt bão được hình thành thế nào?
Quá trình hình thành bắt đầu từ những vùng biển có nhiệt độ nước trên 26.5 độ C. Nhiệt lượng từ nước biển bốc hơi mạnh tạo ra lượng hơi ẩm khổng lồ. Lực Coriolis, do sự tự quay của Trái Đất, bắt đầu làm cho các dòng khí này xoáy lại thành một vòng tròn. Khi sự đối lưu và lực ly tâm đạt đến trạng thái cân bằng, một khoảng trống ở tâm sẽ hình thành, đó chính là lúc mắt bão xuất hiện.
Cấu trúc và phân loại bão
Một cơn bão có cấu trúc gồm mắt bão, thành mắt bão (nơi có gió mạnh nhất và mưa dữ dội nhất) và hoàn lưu bão (vùng ảnh hưởng rộng lớn xung quanh). Dựa trên cường độ gió, bão được phân chia thành: áp thấp nhiệt đới, bão nhiệt đới và siêu bão (có sức gió có thể vượt ngưỡng 250km/h).
Ý nghĩa ngôn ngữ của cụm từ “mắt bão”
Trong tiếng Anh, cụm từ này được gọi là “eye of the storm”. Về mặt ngôn ngữ học, “mắt bão” không chỉ dùng để chỉ hiện tượng khí tượng mà còn là một ẩn dụ trong đời sống, ám chỉ trạng thái tĩnh lặng, bình yên tạm thời nằm ngay giữa tâm điểm của sự hỗn loạn hoặc biến động dữ dội.
Tác động của bão và biến đổi khí hậu
Bão gây thiệt hại khôn lường về người và tài sản thông qua gió giật làm đổ cây cối, sập nhà cửa, cùng nước dâng và mưa lớn gây lũ lụt, sạt lở đất. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu đang tác động trực tiếp đến cường độ bão: khi đại dương nóng lên, năng lượng cung cấp cho bão tăng lên, khiến các cơn bão ngày càng mạnh hơn và khó dự báo hơn.
Lời khuyên an toàn khi bão đến
Để bảo vệ bản thân, hãy luôn theo dõi sát sao radar thời tiết và đừng bao giờ chủ quan khi thấy thời tiết thay đổi đột ngột. Hãy chuẩn bị sẵn sàng các kỹ năng an toàn và gia cố nhà cửa ngay khi nhận được tin cảnh báo. Hãy nhớ, sự bình yên giữa cơn bão có thể là dấu hiệu cho đợt gió mạnh nhất sắp tới, vì vậy hãy luôn cảnh giác.
