Bạn đã bao giờ nhìn lên bầu trời và phát hiện một vòng sáng lớn bao quanh mặt trời chưa? Hiện tượng này được gọi là quầng mặt trời. Các nhà khoa học giải thích rằng mây ti tầng Cirrostratus tạo quầng mặt trời thông qua cơ chế khúc xạ ánh sáng đặc biệt. Vòng sáng 22 độ xuất hiện khi tia nắng đi xuyên qua tinh thể băng trong khí quyển. Hiện tượng tự nhiên này không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn là tín hiệu khí tượng quan trọng.

Quầng mặt trời là gì và cơ chế hình thành

Hiện tượng quang học này mang tên “quầng” vì kích thước góc của nó xấp xỉ 22 độ, đo từ vị trí người quan sát. Nguyên nhân sâu xa nằm ở quá trình khúc xạ và phản xạ kép của ánh sáng khi đi qua các tinh thể băng dạng lăng trụ lục giác.

Để hiện tượng này xảy ra, các tinh thể băng phải đáp ứng điều kiện khắt khe về kích thước, đường kính nhỏ hơn 20.5 micromet. Chính góc lệch 22 độ khiến chùm sáng bị tách ra, tạo nên vòng tròn nhiều màu sắc đặc trưng. Đây là điểm khác biệt cốt lõi so với cầu vồng, vốn được kiến tạo bởi sự khúc xạ ánh sáng qua những giọt nước mưa thay vì các tinh thể băng khô như quầng mặt trời.

Đặc điểm của mây ti tầng Cirrostratus

Cirrostratus là loại mây ti tầng hình thành ở độ cao 6–8 km, cấu tạo hoàn toàn từ các tinh thể băng. Do tính chất mỏng và trong suốt, lớp mây này thường trải rộng khắp bầu trời và là nguyên nhân gây ra hiện tượng quầng sáng. Sự xuất hiện của chúng thường liên quan đến những thay đổi nhiệt độ đột ngột, khi khối không khí ấm chứa nhiều hơi nước di chuyển lên trên lớp không khí lạnh.

Tại đây, hơi nước ngưng tụ rồi đóng băng thành dạng lăng trụ. Quá trình này diễn ra cùng lúc với việc độ ẩm khí quyển tăng dần và đám mây di chuyển chậm rãi.

Quầng mặt trời báo hiệu điều gì về thời tiết

Hiện tượng này thường xuất hiện rõ nét nhất trong khung giờ từ đầu giờ trưa đến cuối giờ chiều. Càng về trưa, khi thời tiết nắng ráo và ít mây che, quầng sáng càng hiện ra sắc nét. Theo quan niệm dân gian lâu đời, câu nói "Trăng quầng thì hạn, trăng tán thì mưa" từng được lưu truyền rộng rãi.

Thực tế khí tượng học xác nhận, những đám mây ti tầng màu trắng tinh khiết là dấu hiệu cho thấy độ ẩm tầng cao đang tăng mạnh. Front nóng hoặc khối không khí ẩm đang tiến gần. Điều này dự báo sắp có mưa hoặc nhiều gió trong vòng 12 đến 24 giờ tới.

Cục Khí tượng Thủy văn cũng lưu ý, quầng mặt trời là hiện tượng tự nhiên hoàn toàn bình thường. Người dân không cần lo lắng. Hiện tượng này xảy ra nhiều nhất từ đầu trưa đến cuối giờ chiều. Thời gian quan sát có thể kéo dài trên một giờ.

Phân biệt quầng mặt trời với các hiện tượng khác

Quầng sáng không chỉ xuất hiện quanh mặt trời. Hiện tượng tương tự cũng xảy ra vào ban đêm với mặt trăng. Ánh trăng yếu hơn nên hào quang mặt trăng hầu như không màu. Bạn chỉ có thể nhận thấy viền đỏ ở bên trong và viền xanh lam ở bên ngoài.

Cần phân biệt rõ quầng hình thành từ bụi kim cương ở tầng thấp trong thời tiết cực lạnh. Quầng 22 độ từ tinh thể băng trong mây ti tầng có thể xuất hiện ở bất kỳ đâu.

Tần suất quan sát phụ thuộc hoàn toàn vào mật độ mây cs. Bầu trời xung quanh quầng thường tối hơn phần còn lại.

Lưu ý khi quan sát và chụp ảnh

Việc quan sát quầng 22 độ đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc an toàn. Tuyệt đối không nhìn trực tiếp vào mặt trời bằng mắt thường. Hành động này gây tổn thương võng mạc vĩnh viễn. Bạn cần sử dụng kính bảo vệ mắt chuyên dụng. Lắp bộ lọc năng lượng mặt trời ở mặt trước ống kính máy ảnh. Kính thiên văn hay ống nhòm cũng bắt buộc có lớp lọc phù hợp. Chụp ảnh từ xa hoặc sử dụng thiết bị hỗ trợ là cách duy nhất đảm bảo an toàn tuyệt đối.