Tháng 4 có mưa nhiều không? Lượng mưa thấp hơn bình thường, dông lốc bất ngờ

Tháng 4 có mưa nhiều không? Lượng mưa thấp hơn bình thường, dông lốc bất ngờ

Tháng 4 năm nay mưa ít hơn trung bình nhiều năm ở khắp ba vùng khí hậu, nhưng không vì thế mà thời tiết dễ chịu. Giai đoạn chuyển mùa tạo ra sự tranh chấp giữa các khối khí đối nghịch, khiến dông lốc, mưa đá và gió giật xuất hiện bất ngờ.

Tổng quan thời tiết tháng 4

Tháng 4 là giai đoạn chuyển mùa ở cả miền Bắc (từ đông sang hè) và miền Nam (từ khô sang mưa). Nền nhiệt tăng nhanh, độ ẩm cao, không khí lạnh vẫn còn tồn tại nhưng đã suy yếu, khí quyển bất ổn định, sẵn sàng kích hoạt dông lốc bất cứ lúc nào.

Về lượng mưa, tháng 4 năm nay phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm ở cả ba vùng. Bắc Bộ thiếu 30 đến 60 mm, Trung Bộ 15 đến 30 mm, cao nguyên Nam Bộ 30 đến 40 mm. Mưa ít hơn, nhưng chất lượng thời tiết không tốt hơn. Ngược lại, tần suất dông lốc bất ngờ tăng do sự tranh chấp giữa các khối khí đối nghịch.

Lượng mưa theo vùng miền

Mưa thấp hơn trung bình nhiều năm ở khắp ba vùng.

Bắc Bộ thiếu mưa nhiều nhất do diện tích rộng, lượng mưa thấp hơn 30–60 mm so với trung bình nhiều năm, mức thiếu hụt lớn nhất cả nước. Nguyên nhân chính là không khí lạnh suy yếu không còn đủ sức kéo hơi ẩm từ biển vào. Trung Bộ khô hơn do gió tây nam khô nóng hoạt động sớm, thiếu hụt 15–30 mm. Tây Nguyên bước vào mùa mưa sớm hơn bình thường nhưng tổng lượng vẫn thấp, thiếu 30–40 mm so với trung bình.

Tổng lượng mưa tháng 4 trên cả nước đều thấp hơn trung bình nhiều năm. Không phải là một tháng mưa nhiều.

Nhiệt độ và nắng nóng

Mưa ít không đồng nghĩa với mát mẻ. Nhiệt độ tháng 4 năm nay cao hơn trung bình nhiều năm ở khắp các khu vực.

Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế nóng nhất, cao hơn 1,5 đến 2,5 độ C. Các khu vực còn lại tăng 0,5 đến 1,5 độ C. Nắng nóng gay gắt tập trung ở Tây Bắc Bộ, các tỉnh từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế và Nam Bộ.

Mưa ít nhưng nền nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm 0,5–2,5°C tùy vùng, khiến cảm giác oi bức vẫn hiện hữu. Điều này giải thích tại sao lượng mưa thấp không đồng nghĩa với thời tiết dễ chịu hơn.

Mưa dông và hiện tượng bất thường

Mưa ít về tổng lượng, nhưng dông lốc lại dữ dội khi xuất hiện. Tháng 4 hàng năm là thời điểm dễ xảy ra dông lốc, mưa đá, gió giật do sự tranh chấp giữa các khối khí có tính chất đối nghịch. Không khí lạnh hoạt động yếu, chủ yếu nén rãnh áp thấp ở phía Nam Trung Quốc, gây mưa dông kèm lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh ở Bắc Bộ.

Hai sự kiện đáng chú ý trong tháng 4 năm nay:

Chiều 9/4, mưa dông bất ngờ tại xã Tam Quang và xã Tam Hối, huyện Tương Dương, Nghệ An kéo dài khoảng 30 phút, làm 16 nhà dân bị tốc mái. Mưa đá kèm dông lốc có viên đá đường kính 1 đến 2 cm, một số viên bằng ngón tay cái, làm thủng mái nhà dân.

Biển Đông và nguy cơ bão tháng 4

Biển Đông tháng 4 năm nay ít có khả năng xuất hiện bão hoặc áp thấp nhiệt đới. Đây là tín hiệu giảm nguy cơ mưa diện rộng quy mô lớn từ nguồn Biển Đông.

Thông thường, bão và ATNĐ trên Biển Đông cung cấp mưa lớn cho Việt Nam. Khi Biển Đông yên tĩnh, các khu vực này càng thiếu mưa, giải thích phần nào tại sao tổng lượng mưa tháng 4 thấp hơn trung bình nhiều năm.

Mẹo phòng tránh thời tiết tháng 4

Thời tiết tháng 4 bất ổn định: mưa ít nhưng dông lốc dữ dội, nắng nóng gay gắt xen kẽ.

Về nhà cửa: kiểm tra mái tôn, mái ngói trước mùa dông. Cố định vật liệu nhẹ (màng che, tấm nhựa) để gió không giật bay. Dọn sạch cây cối gần nhà.

Về sản xuất: che chắn ruộng vườn trước mưa dông. Mưa đá 1-2 cm có thể làm hỏng cây non và hoa màu. Với cây công nghiệp, cân nhắc trồng cây che bóng hoặc lưới chắn mưa đá.

Về sức khỏe: uống đủ nước do nắng nóng gia tăng. Tránh ra ngoài giờ cao điểm (11h-14h). Khi có dông lốc, tránh ở ngoài trời mở, dưới cây cao, gần công trình sắt thép.

Về thông tin: theo dõi dự báo khí tượng ngắn hạn (1-3 ngày) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia. Dông lốc tháng 4 khó dự báo xa, nhưng cảnh báo sớm 1-2 giờ là khả thi.

Mẹo nhỏ: chuẩn bị sẵn túi đồ cần thiết (đèn pin, pin dự phòng, nước, băng y tế) phòng khi dông lốc gây mất điện. Phòng hơn sửa.