Vải thiều cần rét mới ra hoa: kỹ thuật xử lý khô hạn, tưới nước và bón phân đúng thời điểm tháng 12-2 để kích thích phân hóa mầm hoa đồng loạt.

Kỹ thuật chăm sóc và bón phân cây vải thời kỳ khai thác

Từ khi cây vải bước sang tuổi thứ 4, giai đoạn khai thác quả bắt đầu, nhu cầu dinh dưỡng và nước trở nên then chốt để quyết định năng suất. Với cây trong độ tuổi 4 đến 6, mỗi gốc cần được bón 30 đến 50kg phân chuồng hoai mục, cùng với 0,4 đến 0,7kg đạm ure, 0,8 đến 1kg supe lân và 0,7 đến 1kg kali clorua.

Đối với cây từ 7 đến 10 tuổi, lượng phân tăng lên mức 50-70kg phân chuồng, 0,8-1,2kg đạm ure, 1,3-1,7kg supe lân và 1,3-1,7kg kali clorua. Những cây đã trên 10 tuổi đòi hỏi khối lượng lớn hơn, 70-100kg phân chuồng, 1,3-2,2kg đạm ure, 2-3kg supe lân và 1,9-3,3kg kali clorua. Tổng lượng phân này thường được chia nhỏ để bón vào các thời điểm thúc hoa, nuôi quả và sau khi thu hoạch.

Về kỹ thuật tưới nước, đặc biệt quan trọng trong giai đoạn xử lý ra hoa, thường rơi vào khoảng giữa tháng 12 đến tháng 2 đối với giống vải thiều chính vụ. Sau khi áp dụng các biện pháp xử lý khô hạn, người trồng cần tưới đẫm nước liên tục trong 2 đến 3 ngày rồi mới ngừng. Cách làm này nhằm mục đích kích thích hoa nở tập trung và đồng loạt.

Việc vệ sinh vườn bằng cách cắt bỏ các cành lá sâu bệnh, cằn cỗi hoặc nằm khuất trong tán giúp cây thông thoáng, hạn chế sâu hại và kích thích đọt non ra đều. Để duy trì độ ẩm cho đất và giảm thiểu sự bốc hơi nước, bà con nên rải một lớp cỏ khô hoặc rơm rạ bao phủ khu vực dưới tán cây, chú ý không đắp sát vào gốc để tránh mầm bệnh.

Đặc điểm sinh học và điều chỉnh lộc cho vải thiều

Cây vải thiều, tên khoa học Litchi chinensis, là loài cây ăn quả nhiệt đới thuộc họ Bồ hòn. Cây có chiều cao trung bình từ 10-15m, tán lá rộng, lá hình bầu dục mép răng cưa. Quả vải có vỏ sần sùi màu đỏ tươi, ruột trắng trong, mọng nước.

Vải thiều thường ra hoa rộ vào cuối tháng 3, đầu tháng 4 dương lịch. Tuy nhiên, điều kiện khí hậu ảnh hưởng rất lớn đến thời điểm này. Những năm có mùa đông lạnh kéo dài, cây vải có thể ra hoa muộn hơn bình thường. Ngược lại, nếu nhiệt độ không xuống quá thấp, cây sẽ không phân hóa mầm hoa đúng cách.

Để điều chỉnh thời gian ra hoa, cần kiểm soát việc ra lộc của cây. Lộc thu hình thành trên nách lá của lộc hè, là cành quả của vụ năm sau. Lộc thu cần kết thúc trước ngày 15/11 hàng năm. Đối với những cây dưới 15 năm tuổi có biểu hiện sinh trưởng kém, cần hạn chế và diệt lộc đông sớm. Nếu cây ra lộc đông, cây sẽ không ra hoa vụ xuân.

Biện pháp hạn chế lộc đông bao gồm cuốc rãnh sâu 35-40cm, rộng 20-30cm quanh hình chiếu tán cây để làm đứt bớt rễ hút. Tiến hành khoanh vỏ trên thân cành. Dùng dao sắc khoanh từ 1-4 vòng quanh thân cành, chú ý để lại một cành không khoanh để duy trì sự sống cho cây. Biện pháp này làm giảm quá trình luân chuyển dinh dưỡng, ức chế pha sinh trưởng thân lá và kích thích pha phát triển nụ hoa.

Kỹ thuật tỉa cành tạo tán cho cây vải

Việc tỉa cành trong việc định hình tán cây, giúp chúng thông thoáng để giảm thiểu nguy cơ nhiễm sâu bệnh. Thao tác này còn hỗ trợ cây tập trung nguồn dinh dưỡng nhằm nuôi quả hiệu quả hơn. Sau khi thu hoạch, người trồng cần loại bỏ các cành khô, cành mang dấu hiệu sâu bệnh cũng như những cành mọc lộn xộn bên trong tán.

Tiếp theo, tiến hành cắt bớt phần ngọn của tán lá để tạo hình tròn đều, qua đó kích thích các mầm cành mùa thu đồng loạt nảy nở. Đối với cây ở giai đoạn trung niên hoặc những cây trẻ còi cọc, nếu đợt lộc cuối cùng xuất hiện vào khoảng cuối tháng 9 hoặc đầu tháng 10, có thể áp dụng biện pháp tưới đạm pha loãng để kích thích lá phát triển to, rộng và dày dặn hơn, tuy nhiên cần thận trọng tránh bón quá sâu hoặc quá nhiều để ngăn ngừa tình trạng cây ra lộc đông.

Chăm sóc thời kỳ ra hoa đậu quả

Giai đoạn cây vải ra hoa đòi hỏi kỹ thuật tưới nước linh hoạt: đầu tiên, ngưng tưới hoàn toàn để duy trì trạng thái khô hạn nhẹ trong khoảng 10 đến 15 ngày, giúp kích thích hoa nở tập trung. Sau giai đoạn này, tiến hành tưới đẫm nước liên tục trong 2-3 ngày rồi dừng hẳn.

Trong suốt thời kỳ cây ra hoa và đậu quả, việc duy trì độ ẩm cho vườn là rất quan trọng; bạn nên sử dụng rơm rạ hoặc cỏ khô để tủ quanh gốc. Tuy nhiên, cần tránh tình trạng vườn quá khô khiến cây thiếu nước, gây rụng hoa hàng loạt, cũng không nên tưới quá nhiều vì độ ẩm cao cộng với nhiệt độ tăng sẽ làm các mô non ở cuống và cánh hoa trương lên đột ngột, dẫn đến hiện tượng rụng hoa.

Sử dụng thuốc kích thích sinh trưởng HPC-B97

HPC-B97 là lựa chọn để nâng cao tỷ lệ đậu quả, với liều lượng pha chuẩn 10ml cho mỗi bình chứa 8 đến 10 lít nước. Người canh tác cần phun đều hỗn hợp này lên tán lá và chùm nụ ngay trước giai đoạn hoa nở, sau đó lặp lại thao tác này một lần nữa khi hoa đã tàn hoàn toàn. Giai đoạn tiếp theo là khi quả đã phát triển ổn định, có kích thước tương đương hạt đỗ xanh.

Đối với những cây vải đã nở hoa khoảng 2/3 nhưng tỷ lệ đậu quả thấp, biện pháp hỗ trợ là hòa tan 1 gam axit boric vào 10 lít nước sạch, rồi phun nhẹ trực tiếp lên các chùm hoa nhằm tăng sức sống cho túi phấn đực. Tuyệt đối không sử dụng bất kỳ loại thuốc bảo vệ thực vật hay chất kích thích sinh trưởng nào khác trong suốt thời kỳ cây đang nở hoa.

Phòng trừ sâu bệnh hại vải thiều

Nhện lông nhung là đối tượng gây hại nghiêm trọng trên lộc non của cây vải, khiến lá bị xoăn. Biện pháp phòng trừ bao gồm việc thu gom và đốt sạch các lá nhiễm bệnh để hạn chế lây lan, phun ngay các loại thuốc đặc trị nhện như Bestkill, Pegasus 500EC hoặc Regent 800WG khi lộc mới nhú.

Đối với sâu đục quả, cần theo dõi sát sao và thực hiện phun thuốc làm 3 đợt vào cuối tháng 4, cuối tháng 5 và giữa tháng 6 bằng các chế phẩm có tính nội hấp và tiếp xúc mạnh như Selecron 500ND, Regent 800WG hay Fastac 5EC. Các bệnh nấm như sương mai, thán thư và mốc sương thường bùng phát trong điều kiện mưa phùn, thiếu nắng.

Để phòng ngừa, bà con nên phun 2 lần các loại thuốc như Alpine 80WP, Ridomin gold 72WP hoặc dung dịch Boóc-đô 1%, với lần đầu khi cây mới ra giò hoa và lần thứ hai sau khi giò hoa nở khoảng 5 đến 7 ngày. Áp dụng đúng quy trình chăm sóc, bón phân và phòng trừ sâu bệnh sẽ giúp cây vải sinh trưởng tốt, cho năng suất và chất lượng quả cao.