Ngày mai 21.6.2026, người Việt Nam đón Hạ chí lúc 15 giờ 24 phút (giờ TP.HCM). Khoảng thời gian từ Hạ chí tháng 6.2025 đến 6.2026 là 365 ngày, 5 giờ và 42 phút. Đây là mốc thiên văn đánh dấu ban ngày dài nhất trong năm ở Bắc bán cầu.
Hạ chí 2026 là ngày nào và giờ cụ thể
Hạ chí 2026 rơi đúng vào thứ Bảy, ngày 21 tháng 6 dương lịch. Thời điểm chính xác tính tại Việt Nam là 15 giờ 24 phút.
So với các năm trước, chu kỳ này dài hơn 365 ngày thường khoảng 5 giờ 42 phút. Sự chênh lệch này khiến Hạ chí không bao giờ cố định ở cùng một khung giờ hay ngày.
Nó dao động quanh ngày 21 hoặc 22 tháng 6 tùy theo năm nhuận và dao động trục Trái đất. Tại Nhật Bản, múi giờ GMT+9 khiến thời điểm này chuyển sang rạng sáng 22/6. Dù lệch múi giờ, sự kiện vẫn diễn ra cùng một khoảnh khắc vật lý trên toàn cầu.
Vì sao Hạ chí là ngày dài nhất trong năm?
Trục Trái đất nghiêng 23,5 độ tạo nên sự chênh lệch này. Khi Bắc bán cầu ngả về phía Mặt trời, tia sáng chiếu vuông góc xuống chí tuyến, khiến quỹ đạo biểu kiến của ngôi sao này trên bầu trời đạt đỉnh điểm.
Hệ quả là ban ngày kéo dài, ban đêm rút ngắn. Cụ thể, tại vĩ độ 40 độ Bắc, thời gian có ánh sáng chiếm tới 15 giờ.
Càng tiến gần Vòng Bắc Cực, ngày càng dài ra, và ở ngay vị trí vòng cực, hiện tượng mặt trời không lặn hoàn toàn xuất hiện. Điều quan trọng là yếu tố này không liên quan đến khoảng cách giữa hai thiên thể.
Dù quỹ đạo elip đưa Trái đất đến điểm xa nhất (Aphelion) vài tuần sau Hạ chí, lượng bức xạ vẫn tăng khoảng 7% so với mức trung bình. Sự tích tụ ánh sáng này đủ mạnh để tác động đến các phản ứng sinh học và khí quyển.
Sự khác biệt giữa Hạ chí và ngày nóng nhất
Dù Hạ chí đánh dấu thời điểm có ánh sáng dài nhất, đây chưa phải là lúc nhiệt độ đạt cực đại. Nguyên nhân nằm ở quy luật trễ nhiệt: bề mặt đại dương và lục địa cần thời gian để hấp thụ và tích trữ năng lượng. Vào tháng 6, nước biển vẫn còn giữ độ mát từ mùa đông trước, phải đợi đến tháng 7 hoặc 8, lớp đất và nước mới thực sự nóng lên tối đa.
Tại Hà Nội, ngày Hạ chí kéo dài 13 giờ 40 phút, trong khi ban đêm chỉ còn 10 giờ 20 phút. Dù chênh lệch này khá rõ rệt, nó không khiến nhiệt độ tăng vọt ngay lập tức mà cần một quá trình tích tụ. Cơ thể con người cũng thích nghi chậm hơn so với những biến đổi nhanh chóng của thời tiết.
Hiện tượng mặt trời lúc nửa đêm ở đâu?
Mặt trời lúc nửa đêm là đặc trưng của vùng nằm trong Vòng Bắc Cực, khu vực phía bắc vĩ tuyến 66,5 độ. Tại đây, ánh sáng ban ngày kéo dài suốt 24 giờ.
Nhờ hiệu ứng khúc xạ khí quyển, hiện tượng này còn xuất hiện ở những địa điểm cách ranh giới vòng cực khoảng 97 km về phía nam. Thời gian diễn ra mặt trời nửa đêm tăng dần khi di chuyển về phía bắc, bao phủ các vùng lãnh thổ như Alaska, Canada, Iceland, Na Uy, Phần Lan, Thụy Điển và Nga.
Ngược lại, tại Vòng Nam Cực, mặt trời không hề xuất hiện trong nhiều ngày quanh thời điểm Hạ chí, tạo nên cảnh tượng đêm dài 24 giờ. Đây là hiện tượng hoàn toàn trái ngược với điều kiện ở Bắc Cực.
Ý nghĩa và đặc điểm thiên văn của Hạ chí
Chữ Chí nghĩa là cùng cực. Hạ chí đánh dấu Mặt trời đạt kinh độ thiên văn 90 độ. Nó khai mạc mùa hè theo dương lịch cho 88% dân số Bắc bán cầu.
Trong văn hóa Á Đông, đây là thời điểm tế thần đất đai. Phương Tây tổ chức lễ Midsummer với lửa trại xuyên đêm. Nông nghiệp bắt đầu vụ mùa chính. Cây cối quang hợp mạnh. Động vật tích lũy thức ăn.
Thời tiết oi bức, mưa lớn và bão có thể xuất hiện. Con người cần chú ý phòng say nắng, cảm cúm và vệ sinh thực phẩm. Nhịp sinh học cần điều chỉnh theo độ dài ngày.
