Khí hậu Quảng Ninh mang tính chất nhiệt đới gió mùa ven biển, phân hóa đủ 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông với nhiệt độ trung bình năm đạt 22,8 đến 23,6 °C. Do địa hình kết hợp giữa hơn 2.000 đảo đá vôi trên vịnh Bắc Bộ và cánh cung núi Đông Triều, Bình Liêu, tỉnh có mùa đông lạnh nhất dải ven biển Bắc Bộ. Lượng mưa trung bình năm toàn tỉnh đạt từ 1.700 đến 2.700 mm.
Thông số khí tượng cốt lõi tại 54 xã, phường, đặc khu tỉnh Quảng Ninh:
- Nhiệt độ trung bình năm: Đạt 22,8–23,6 °C tại dải ven biển Hạ Long, Cẩm Phả và giảm xuống 21,0–21,8 °C tại vùng núi Bình Liêu, Ba Chẽ.
- Biên độ nhiệt giữa các mùa: Tháng 7 nóng nhất đạt trung bình 28,8–29,2 °C. Tháng 1 lạnh nhất đạt 15,6–16,2 °C, riêng đỉnh Cao Xiêm và Yên Tử có thể xuống dưới 0 °C.
- Chế độ mưa và độ ẩm: Lượng mưa năm đạt 1.700–2.700 mm, riêng sườn đón gió Móng Cái, Tiên Yên đạt 2.600–2.800 mm. Độ ẩm tương đối trung bình đạt 82–85%.
- Hoạt động của bão và sương mù: Đón trung bình 1,5–2,5 cơn bão và áp thấp nhiệt đới mỗi năm từ tháng 6 đến tháng 9. Mùa xuân có 15–25 ngày sương mù trên vịnh Hạ Long.
- Tra cứu dữ liệu theo giờ: Xem nhiệt độ, sóng gió vịnh biển và cảnh báo mưa dông tại trang thời tiết Quảng Ninh hôm nay.
Vị trí địa lý Đông Bắc và 3 nhân tố quyết định khí hậu Quảng Ninh
Quảng Ninh nằm ở tọa độ 20°40′ đến 21°40′ vĩ độ Bắc và 106°26′ đến 108°31′ kinh độ Đông. Tỉnh quản lý 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm các phường đô thị, xã miền núi và đặc khu Vân Đồn, Cô Tô. Thời tiết của tỉnh chịu sự chi phối trực tiếp của 3 yếu tố địa hình và hoàn lưu khí quyển.

Hành lang đón gió mùa Đông Bắc và cánh cung núi Đông Triều
Phía bắc tỉnh Quảng Ninh tiếp giáp khu tự trị Quảng Tây (Trung Quốc) qua đường biên giới dài 118,8 km mà không có dãy núi ngang che chắn. Khi khối áp cao lạnh Siberia tràn xuống phía nam, luồng gió mùa Đông Bắc đi qua thung lũng Nam Ninh rồi thốc thẳng vào Móng Cái, Hải Hà, Tiên Yên và Bình Liêu. Do đó, Quảng Ninh luôn đón không khí lạnh sớm hơn Hà Nội từ 3 đến 5 giờ và có nền nhiệt mùa đông thấp nhất trong các tỉnh ven biển Việt Nam.
Khung địa hình trên đất liền của tỉnh là dãy núi cánh cung Đông Triều chạy nối từ Yên Tử (cao 1.068 m), Am Váp (cao 1.094 m) vòng lên vùng núi Bình Liêu với đỉnh Cao Xiêm (cao 1.429 m). Dãy núi này mở rộng cánh cung hướng ra phía vịnh Bắc Bộ. Vào mùa hè, luồng gió Đông Nam mang hơi ẩm từ biển thổi vào bị vách núi chặn lại. Khối khí ẩm bốc lên cao gây ra mưa địa hình lớn tại Tiên Yên, Đầm Hà, Hải Hà và Móng Cái.
Sự điều hòa nhiệt của hơn 6.000 km2 mặt biển vịnh Bắc Bộ
Vùng biển Quảng Ninh rộng trên 6.000 km² với 250 km đường bờ biển và 2.077 hòn đảo lớn nhỏ (chiếm 2/3 tổng số đảo cả nước). Khối nước biển có nhiệt dung riêng lớn giúp vùng ven biển Hạ Long, Cẩm Phả, Vân Đồn không bị nắng nóng gay gắt như đồng bằng nội địa (hiếm khi vượt 36 °C). Tuy nhiên, vị trí nằm ở đỉnh vịnh Bắc Bộ cũng làm tăng nguy cơ bão tại Quảng Ninh mỗi khi xoáy thuận nhiệt đới đi qua đảo Hải Nam tiến vào bờ.
Diễn biến đặc trưng 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông tại Quảng Ninh
Do nằm sát chí tuyến Bắc và chịu tác động của hai hệ thống gió mùa, Quảng Ninh có đủ 4 mùa rõ rệt trong năm.
Mùa xuân nồm ẩm và mùa hè mưa rào nhiệt đới
Từ tháng 2 đến tháng 4, khối không khí lạnh suy yếu và di chuyển lệch ra phía biển, biến tính thành luồng gió Đông đến Đông Nam ẩm ướt. Nhiệt độ trung bình tăng dần từ 16,8 °C trong tháng 2 lên 23,6 °C trong tháng 4, kèm theo độ ẩm không khí duy trì ở mức 88–93%.
Khi luồng khí ấm ẩm từ ngoài khơi trườn lên mặt nước vịnh Hạ Long và Bái Tử Long còn lạnh sau mùa đông, hơi nước ngưng tụ thành sương mù bình lưu dày đặc. Sương mù làm tầm nhìn ngang trên luồng hàng hải giảm xuống dưới 500 mét trong khoảng 5–8 giờ sáng trước khi tan dần lúc Mặt Trời lên cao.

Mùa hè kéo dài từ tháng 5 đến tháng 8 với nền nhiệt trung bình 27,3–29,1 °C và số giờ nắng đạt 175–198 giờ mỗi tháng. Gió biển Đông Nam thổi đều đặn với vận tốc 3–6 m/s giúp các bãi tắm Bãi Cháy, Tuần Châu, Quan Lạn, Minh Châu và Cô Tô luôn thoáng mát.
Giai đoạn này đồng thời là mùa mưa chính, chiếm tới 80–85% tổng lượng mưa cả năm. Các rãnh áp thấp và xoáy thuận nhiệt đới thường gây mưa to 150–400 mm/đợt kèm dông lốc trên vịnh. Khi tắm biển từ 10 giờ đến 15 giờ chiều, du khách cần tra cứu chỉ số UV ở Quảng Ninh. Bức xạ phản xạ từ mặt nước biển làm tia cực tím lúc trưa thường đạt mức 9–11.
Mùa thu nắng hanh vàng và mùa đông rét đậm vùng cao
Bước sang tháng 9 đến tháng 11, tần suất mưa giảm nhanh từ 260 mm xuống còn 45 mm/tháng. Nhiệt độ trung bình hạ xuống ngưỡng 21,5–26,5 °C, độ ẩm giảm về mức 74–78% và bầu trời quang đãng. Đây là thời điểm du lịch Quảng Ninh thuận lợi nhất để nghỉ dưỡng trên du thuyền vịnh Hạ Long và leo núi ngắm mùa cỏ lau Bình Liêu.
Từ tháng 12 đến hết tháng 1 năm sau, thời tiết khô lạnh với lượng mưa chỉ còn 22–28 mm/tháng. Nhiệt độ trung bình tại dải ven biển giảm xuống 15,8–17,2 °C. Trong các đợt không khí lạnh mạnh, số liệu quan trắc tháng lạnh nhất ở Quảng Ninh ghi nhận nhiệt độ tại chùa Đồng Yên Tử (cao 1.068 m) và đỉnh Cao Ly, Cao Xiêm (Bình Liêu) hạ xuống từ −1 đến 2 °C kèm băng giá.
Bảng số liệu khí tượng trung bình 12 tháng tại trạm Bãi Cháy (Quảng Ninh)
Bảng dưới đây cung cấp số liệu khí hậu chuẩn 12 tháng tại trạm khí tượng Bãi Cháy (Hạ Long). Dữ liệu được trích xuất theo Quy chuẩn QCVN 02:2022/BXD và chuỗi quan trắc của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Quảng Ninh.
| Tháng | Nhiệt độ TB (°C) | Cao nhất TB (°C) | Thấp nhất TB (°C) | Lượng mưa TB (mm) | Độ ẩm TB (%) | Giờ nắng (giờ) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Tháng 1 | 16,1 | 19,5 | 13,7 | 28,4 | 81 | 82 |
| Tháng 2 | 16,8 | 19,7 | 14,8 | 34,6 | 86 | 45 |
| Tháng 3 | 19,4 | 22,2 | 17,6 | 52,8 | 89 | 42 |
| Tháng 4 | 23,6 | 27,0 | 21,3 | 98,5 | 88 | 96 |
| Tháng 5 | 27,3 | 31,1 | 24,7 | 215,2 | 84 | 188 |
| Tháng 6 | 28,9 | 32,4 | 26,2 | 312,4 | 84 | 175 |
| Tháng 7 | 29,1 | 32,5 | 26,4 | 386,5 | 83 | 198 |
| Tháng 8 | 28,5 | 32,0 | 25,8 | 445,0 | 85 | 172 |
| Tháng 9 | 27,4 | 31,2 | 24,5 | 268,0 | 81 | 185 |
| Tháng 10 | 24,8 | 28,6 | 21,8 | 86,5 | 77 | 182 |
| Tháng 11 | 21,4 | 25,3 | 18,2 | 42,0 | 75 | 154 |
| Tháng 12 | 17,8 | 21,5 | 14,9 | 22,5 | 76 | 126 |
Sự phân hóa vi khí hậu theo 4 tiểu vùng địa lý tại Quảng Ninh
Trải dài hơn 195 km theo chiều đông tây với độ cao biến thiên từ 0 đến 1.429 mét, lãnh thổ Quảng Ninh chia thành 4 tiểu vùng vi khí hậu có chế độ gió và lượng mưa khác nhau.

Tiểu vùng miền núi Đông Bắc và tiểu vùng đô thị ven vịnh
Tiểu vùng núi Đông Bắc (Bình Liêu, Ba Chẽ, Tiên Yên, Hải Hà, Móng Cái) đón gió mùa Đông Bắc đầu tiên và đón gió ẩm Đông Nam vào mùa hạ. Do hiệu ứng nâng địa hình của dãy núi Quảng Nam Châu và Cao Xiêm, lượng mưa trung bình năm tại Móng Cái, Hải Hà và Tiên Yên đạt tới 2.400–2.800 mm (thuộc nhóm mưa nhiều nhất Bắc Bộ). Mùa đông tại Bình Liêu kéo dài gần 4 tháng với nhiệt độ trung bình tháng 1 xuống mức 13,5–14,5 °C.
Khu vực trung tâm đô thị Hạ Long và Cẩm Phả được dãy núi cánh cung che chắn ở phía bắc. Phía nam khu vực này có hàng nghìn đảo đá vôi trên vịnh Hạ Long và Bái Tử Long cản bớt sóng gió. Lượng mưa trung bình năm tại đây ở mức vừa phải từ 1.800 đến 2.050 mm. Tuy nhiên, địa hình lòng chảo khai trường than kết hợp mưa lớn cực đoan (như đợt mưa lịch sử 1.500 mm tại Cửa Ông và Bãi Cháy cuối tháng 7/2015) dễ gây ngập úng cục bộ nếu trùng kỳ triều cường 3,8–4,2 mét.
Tiểu vùng phía tây và tiểu vùng hải đảo xa bờ Cô Tô, Vân Đồn
Tiểu vùng phía tây (Đông Triều, Uông Bí, Quảng Yên) mang tính chất chuyển tiếp sang đồng bằng sông Hồng. Nhờ có dãy núi Yên Tử và Bảo Đài che chắn gió lạnh từ phía bắc, nền nhiệt mùa đông tại Đông Triều và Uông Bí cao hơn Móng Cái từ 1,0 đến 1,5 °C. Lượng mưa trung bình năm tại khu vực này dao động từ 1.650 đến 1.850 mm.
Quần đảo Cô Tô, đảo Trần và tuyến đảo Quan Lạn, Minh Châu, Ngọc Vừng nằm vươn hẳn ra ngoài khơi vịnh Bắc Bộ. Khí hậu tại đây mang đặc trưng hải dương thuần túy: mùa hè mát hơn đất liền 2 °C và mùa đông ấm hơn vùng núi 2–3 °C. Tuy vậy, gió Đông Bắc ngoài khơi thường xuyên mạnh cấp 6–7, giật cấp 8–9 gây biển động mạnh.
Tác động của thời tiết đến khai thác than, cảng biển và du lịch Quảng Ninh
Các thông số sương mù, lượng mưa ngày và cấp gió trên vịnh quyết định trực tiếp đến quy trình vận hành an toàn của các ngành kinh tế tại Quảng Ninh.

Quy định cấp phép tàu du lịch vịnh Hạ Long và tàu cao tốc Cô Tô
Theo quy định an toàn hàng hải trên vịnh Hạ Long, tàu du lịch tham quan và ngủ đêm sẽ tạm dừng xuất bến khi có dự báo gió mạnh từ cấp 6 trở lên. Tàu cũng ngừng rời cảng khi xuất hiện dông lốc hoặc tầm nhìn xa giảm xuống dưới 1.000 mét do sương mù dày. Với tuyến tàu cao tốc từ cảng Ao Tiên (Vân Đồn) đi Cô Tô, lệnh dừng chạy tàu được áp dụng khi gió ngoài khơi đạt cấp 6–7 và sóng cao trên 2,0 mét.
Vận hành bơm thoát nước moong than và nuôi trồng thủy sản ven biển
Tại các mỏ than lộ thiên lớn ở Hà Tu, Cọc Sáu, Đèo Nai và Cao Sơn, các moong khai thác sâu xuống dưới mực nước biển từ 150 đến 300 mét. Trước tháng 5 hàng năm, các mỏ than đều hoàn tất nạo vét suối thoát lũ và gia cố đê chắn chân bãi thải. Hệ thống trạm bơm công suất hàng chục nghìn mét khối mỗi giờ luôn trực chiến để xử lý các trận mưa trên 200 mm/24 giờ.
Ngư dân nuôi hàu Thái Bình Dương, tu hài và cá song lồng bè tại Vân Đồn, Cẩm Phả và Quảng Yên cần gia cố dây neo trước mùa bão tháng 7–9. Khi mưa lớn kéo dài, nước ngọt từ sông Bạch Đằng và sông Tiên Yên đổ ra làm độ mặn cửa sông giảm xuống dưới 10‰. Lúc này, người nuôi cần hạ sâu lồng nuôi xuống tầng nước đáy có độ mặn ổn định hơn để tránh sốc môi trường cho thủy sản.
Câu hỏi thường gặp về đặc điểm khí hậu tỉnh Quảng Ninh
Khí hậu Quảng Ninh có mấy mùa và nhiệt độ trung bình bao nhiêu?
Khí hậu Quảng Ninh thuộc đới nhiệt đới gió mùa ven biển, chia làm 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông rõ rệt. Nhiệt độ trung bình năm đạt từ 22,8 đến 23,6 °C tại vùng ven biển và khoảng 21,0 °C tại vùng núi cao phía bắc.
Vì sao mùa đông ở Quảng Ninh lạnh hơn các tỉnh ven biển khác?
Quảng Ninh nằm ở cực Đông Bắc giáp biên giới Trung Quốc và không có dãy núi ngang chắn gió ở phía bắc. Các đợt không khí lạnh từ áp cao Siberia tràn thẳng qua cửa khẩu Móng Cái, Bình Liêu khiến nền nhiệt hạ sâu nhanh chóng.
Khu vực nào ở Quảng Ninh có lượng mưa lớn nhất trong năm?
Tiểu vùng sườn đón gió phía đông gồm Móng Cái, Hải Hà, Đầm Hà và Tiên Yên có lượng mưa lớn nhất tỉnh, đạt trung bình 2.400–2.800 mm/năm do gió ẩm từ vịnh Bắc Bộ bị chặn lại bởi cánh cung núi Bình Liêu và Quảng Nam Châu.
Tháng mấy vịnh Hạ Long hay có sương mù làm hạn chế tầm nhìn?
Sương mù bình lưu trên vịnh Hạ Long và Bái Tử Long xuất hiện nhiều nhất vào tháng 2, tháng 3 và nửa đầu tháng 4. Hiện tượng này thường xảy ra từ 4 giờ đến 9 giờ sáng khi gió Đông Nam ẩm ướt thổi qua mặt nước biển còn lạnh.
Ở Quảng Ninh có nơi nào xuất hiện băng giá vào mùa đông không?
Vào các đợt rét hại mạnh trong tháng 12 và tháng 1, khu vực đỉnh chùa Đồng Yên Tử (cao 1.068 m) và các đỉnh núi Cao Xiêm (1.429 m), Cao Ly tại Bình Liêu thường xuyên ghi nhận nhiệt độ giảm xuống dưới 0 °C kèm băng giá phủ trắng cành cây.