Lượng Mưa Trung Bình Năm Ở Đắk Lắk Dao Động Bao Nhiêu mm?

Lượng mưa trung bình năm ở Đắk Lắk dao động trong khoảng từ 1.600 mm đến 2.000 mm, phân bố không đồng đều theo không gian và thời gian do tác động của hoàn lưu gió mùa kết hợp địa hình sườn đón gió dãy Trường Sơn Nam. Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10 chiếm tới 85% đến 90% tổng vũ lượng cả năm, trong đó hai tháng cao điểm là tháng 8 và tháng 9 ghi nhận lượng mưa mỗi tháng vượt 300 mm. Ngược lại, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau chỉ nhận khoảng 10% đến 15% lượng mưa, tạo nên sự chênh lệch lớn giữa rốn mưa sườn núi phía Đông (M’Drắk, Krông Bông đạt trên 2.100 mm/năm) và vùng thung lũng trũng thấp phía Tây (Ea Súp, Buôn Đôn chỉ đạt 1.400 – 1.600 mm/năm).

1. Quy luật phân hóa không gian lượng mưa trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk

Đắk Lắk nằm ở trung tâm Tây Nguyên với sườn đồi nghiêng thoai thoải từ Đông sang Tây. Cấu trúc địa hình kết hợp với các luồng gió mùa đã tạo ra ba tiểu vùng vũ lượng mang sắc thái riêng biệt:

Tiểu vùng núi phía Đông (M’Drắk, Krông Bông, Lắk) tiếp giáp sườn Tây dãy Trường Sơn Nam, là nơi đón cả hai luồng gió: gió mùa tây nam mùa hạ và gió mùa đông bắc ẩm từ biển Đông vượt đèo Phượng Hoàng vào cuối năm. Địa hình dốc đứng chặn các luồng khí ẩm ngưng tụ, tạo nên những tâm mưa lớn có tổng lượng mưa hàng năm trên 2.100 mm.

Tiểu vùng cao nguyên trung tâm (thành phố Buôn Ma Thuột, các huyện Krông Pắc, Cư M’gar, Cư Kuin) có độ cao 500m – 600m, nhận lượng mưa trung bình từ 1.650 mm đến 1.850 mm. Đây là địa bàn sinh trưởng trù phú của cây cà phê và hồ tiêu.

Tiểu vùng thung lũng bán bình nguyên phía Tây (huyện Ea Súp và Buôn Đôn) có độ cao thấp hơn (dưới 200m), nằm khuất sau cao nguyên Buôn Ma Thuột nên lượng mưa giảm mạnh chỉ còn 1.400 mm – 1.550 mm/năm. Nơi đây thường xuyên đối mặt với nắng hạn khốc liệt và nguy cơ cháy rừng mùa khô.

Sự phân hóa này tạo nên các tiểu vùng vi khí hậu đa dạng, phản ánh chân thực chế độ khí hậu Đắk Lắk qua từng thời kỳ.

2. Bảng số liệu lượng mưa trung bình 12 tháng tại trạm khí tượng Buôn Ma Thuột

Dưới đây là chuỗi số liệu quan trắc vũ lượng chuẩn mực nhiều năm tại trạm khí tượng Buôn Ma Thuột (đại diện cho trung tâm kinh tế – sinh thái Đắk Lắk):

3. Tác động của chế độ lượng mưa đến thủy văn và nguy cơ ngập lụt tại Đắk Lắk

Theo phương án sắp xếp đơn vị hành chính theo Nghị quyết số 1194/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (có hiệu lực từ ngày 01/11/2024), tỉnh Đắk Lắk quản lý thống nhất 180 đơn vị hành chính cấp xã. Đáng chú ý, các vùng sáp nhập mới như xã Hòa Thành (huyện Krông Bông, hình thành từ việc sáp nhập toàn bộ xã Hòa Tân) nằm trọn trong vùng đệm đón mưa lớn từ dãy núi cao Chư Yang Sin; trong khi xã Ea Sô (huyện Ea Kar, sáp nhập xã Ea Dăh) lại tiếp giáp với vùng chuyển tiếp khí hậu rốn mưa M’Drắk. Sự phân bố vũ lượng không đồng đều giữa các xã sườn núi và vùng trũng đòi hỏi công tác vận hành hồ đập thủy lợi phải được cập nhật thường xuyên theo ranh giới hành chính mới.

Do cấu trúc lưu vực sông Sêrêpôk nhận nước từ hai nhánh chính là sông Krông Ana (sông Mẹ mang dòng nước êm đềm) và sông Krông Nô (sông Cha mang dòng chảy dữ dội từ dãy Chư Yang Sin), sự tập trung của vũ lượng mùa mưa tạo ra áp lực thủy văn rất lớn:

• Vùng trũng Krông Ana và Lắk: Khi các đợt mưa lớn trên 200 mm xuất hiện trong tháng 8 và tháng 9, nước từ vùng núi đổ về không kịp thoát qua các hẻm vực đá bazan, gây ngập lụt sâu hàng nghìn hecta lúa nước tại các cánh đồng ven hồ Lắk và huyện Krông Ana.
• Nguy cơ sạt lở taluy đường đèo: Tại các tuyến đèo hiểm trở như đèo Phượng Hoàng (Quốc lộ 26) nối sang Khánh Hòa và đèo Giang Sơn (Quốc lộ 27), đất đỏ bazan khi bị ngấm no nước dễ mất liên kết cơ học, gây sạt trượt đất đá chia cắt giao thông huyết mạch. Bạn đọc có thể xem thêm các cảnh báo thiên tai tại bài viết nguy cơ mưa bão và lũ lụt tại Đắk Lắk.

4. Vai trò sống còn của lượng mưa đối với nông nghiệp cà phê và sầu riêng

Đối với nền kinh tế nông nghiệp trị giá hàng tỷ USD của Đắk Lắk, lượng mưa là nguồn tài nguyên vô giá nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro:

Nuôi dưỡng quả non và tích trữ nước ngầm

Lượng mưa dồi dào từ tháng 5 đến tháng 8 giúp quả cà phê và quả sầu riêng phát triển kích thước tối đa mà không tốn chi phí điện nước bơm tưới. Lớp đất đỏ bazan có độ tơi xốp cao giúp hấp thụ nước mưa thấm sâu vào các tầng ngậm nước ngầm, tái tạo nguồn nước tưới quý giá cho mùa khô năm sau.

Thách thức mưa muộn vào vụ thu hoạch

Những năm có mưa dầm kéo dài vào tháng 11 (do bão biển miền Trung hoặc La Nina) gây cản trở rất lớn cho công tác thu hái và phơi sấy cà phê. Hạt cà phê bị ẩm ướt dễ nảy mầm hoặc nấm mốc đen hạt, làm sụt giảm phẩm cấp xuất khẩu của nông sản Đắk Lắk.

5. Lời khuyên cho du khách khi lựa chọn thời điểm du lịch Đắk Lắk theo mùa mưa

Tùy theo sở thích trải nghiệm, du khách có thể lựa chọn thời gian ghé thăm Đắk Lắk thích hợp:

• Mùa khô ráo, tạnh ráo hoàn hảo (Tháng 11 đến tháng 4): Đây là thời điểm tuyệt vời nhất cho các chuyến du lịch văn hóa, dã ngoại rừng Buôn Đôn, tham quan Làng cà phê Trung Nguyên và săn hoa cà phê nở trắng muốt.
• Mùa chiêm ngưỡng thác nước cuồn cuộn (Tháng 6 đến tháng 9): Dành cho những ai đam mê vẻ đẹp hoang dã của các cụm thác Dray Nur, Gia Long. Khi đi vào mùa mưa, bạn nhất định phải tham khảo chuẩn bị trang phục khi đi Đắk Lắk mùa mưa để mang giày chống trượt trên bùn đất đỏ.

6. Câu hỏi thường gặp về lượng mưa tại Đắk Lắk (FAQ)