Lạnh dưới 10 độ C, học sinh mầm non và tiểu học được phép nghỉ học. Học sinh trung học cơ sở nghỉ học khi nhiệt độ xuống dưới 7 độ C. Các địa phương miền Bắc áp dụng ngưỡng này để chủ động ứng phó với rét đậm, rét hại. Hiệu trưởng nhà trường là người trực tiếp ra quyết định dựa trên bản tin dự báo thời tiết chính thức.

Quy định chính thức về ngưỡng nhiệt độ nghỉ học theo cấp học

Thông tư 2045/QĐ-BGDĐT, được ban hành vào ngày 1 tháng 8 năm 2024, phân định rõ vai trò của Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo trong việc quyết định cho học sinh nghỉ học do thời tiết khắc nghiệt. Văn bản này cũng nhấn mạnh việc bảo đảm quyền lợi của giáo viên và sắp xếp thời gian học bù hợp lý. Tùy theo tình hình thực tế, mỗi địa phương sẽ xây dựng mức áp dụng cụ thể.

Tại Hà Nội, trẻ mẫu giáo và học sinh tiểu học được miễn học khi nhiệt độ dự báo thấp hơn 10 độ C. Học sinh trung học cơ sở nghỉ học khi nhiệt độ ngoài trời giảm xuống dưới 7 độ C. Phú Thọ và Bắc Giang áp dụng các ngưỡng nhiệt tương tự như trên.

Nam Định quy định trẻ mầm non nghỉ học khi nhiệt độ dưới 10 độ C, trong khi học sinh tiểu học chuyển sang học trực tuyến ở mức nhiệt này. Bậc trung học cơ sở và phổ thông chuyển sang hình thức trực tuyến khi nhiệt độ xuống dưới 7 độ C. Học sinh trung học phổ thông thường không nằm trong diện bắt buộc nghỉ học do khả năng thích nghi tốt hơn.

Tuy nhiên, nhà trường vẫn có thể linh hoạt cho nghỉ nếu thời tiết quá khắc nghiệt, dựa trên chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo địa phương. Cơ sở vật chất cũng là yếu tố quan trọng; trường có hệ thống sưởi ấm và cách nhiệt tốt sẽ duy trì môi trường học tập ổn định hơn.

Những nơi thiếu thiết bị bảo ôn thường linh hoạt cho học sinh nghỉ sớm hơn. Sức khỏe học sinh là tiêu chí ưu tiên; khi số ca ốm tăng đột biến do rét, nhà trường sẽ cân nhắc điều chỉnh lịch học ngay.

Ai có thẩm quyền ra quyết định cho học sinh nghỉ học

Hiệu trưởng nhà trường là người trực tiếp chủ động quyết định việc học sinh có được nghỉ học hay không. Cơ quan này căn cứ vào thông tin dự báo thời tiết lúc 19 giờ 45 hàng ngày trên kênh vtv1 đài truyền hình việt, vốn được phát sóng vào buổi tối trước đó.

Cách làm mới giúp nhà trường có đủ thời gian xem xét, cho phép hiệu trưởng điều chỉnh giờ học hoặc cho học sinh tạm nghỉ ngay trong đêm mà không cần thông báo gấp gáp vào sáng sớm như trước đây. Trước đây, căn cứ chính là bản tin 6 giờ sáng trên kênh VTV1 và chương trình Hà Nội buổi sáng trên kênh H1, nay việc chuyển sang khung 19 giờ 45 giúp phụ huynh và giáo viên chủ động hơn.

Trong trường hợp thời tiết quá khắc nghiệt hoặc diễn biến bất thường, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ có thẩm quyền quyết định. Cơ quan này có thể ra văn bản chỉ đạo chung cho toàn địa phương. Phòng Giáo dục và Đào tạo quận, huyện cũng phối hợp chặt chẽ với các trường để thống nhất phương án.

Thanh Hóa hiện chưa quy định một ngưỡng nhiệt độ cụ thể cho học sinh nghỉ học. Việc cho học sinh nghỉ trong điều kiện bất thường được giao cho hiệu trưởng và Phòng Giáo dục và Đào tạo. Cơ quan này căn cứ vào tình hình rét thực tế tại từng địa bàn, tính toán kỹ lưỡng điều kiện cơ sở vật chất và mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh.

Cách xác định nhiệt độ chuẩn để áp dụng quy định

Để xác định đúng nhiệt độ áp dụng quy định, cần dựa vào số liệu từ Trạm khí tượng đặt trong lều, cách mặt đất khoảng 2 mét và được che nắng hoàn toàn nhằm loại bỏ nhiễu nhiệt từ bề mặt. Đây là tiêu chuẩn quốc tế, giúp tránh sai lệch do bức xạ nhiệt từ mặt đất hay vật liệu xây dựng như bê tông vốn hấp thụ và tỏa nhiệt mạnh, khiến nhiệt độ đo tại nhà thường cao hơn thực tế 2 đến 3 độ C.

Nguồn thông tin chính thức duy nhất để áp dụng quy định nghỉ học là bản tin của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, cơ quan này tổng hợp dữ liệu từ mạng lưới trạm đo trên cả nước. Thông tin được cập nhật vào lúc 6 giờ sáng qua VTV1, VOV và các đài địa phương, cùng với khung 19 giờ 45 để theo dõi tình hình đêm.

Phụ huynh nên căn cứ vào thông báo chính thức từ nhà trường thay vì số đo cá nhân, vì sự chênh lệch là điều bình thường và việc tuân thủ hướng dẫn này sẽ giúp đảm bảo quyết định nghỉ học được áp dụng đồng bộ.

Tác động của nhiệt độ khắc nghiệt đến sức khỏe học sinh

Quy định ngưỡng nhiệt độ nghỉ học được xây dựng trên cơ sở khoa học vững chắc. Cơ thể trẻ em, học sinh nhỏ tuổi, chưa hoàn thiện khả năng điều hòa thân nhiệt. Hệ miễn dịch của các em rất nhạy cảm với sự thay đổi môi trường đột ngột.

Khi nhiệt độ xuống dưới 10 độ C, cơ thể trẻ phải đối mặt với nhiều nguy cơ. Không khí lạnh và khô làm niêm mạc mũi họng bị tổn thương. Điều này tạo điều kiện lý tưởng cho virus xâm nhập. Học sinh dễ mắc các bệnh viêm họng, viêm phế quản và cúm.

Mạch máu ngoại vi co lại để giữ ấm. Lưu thông máu đến da giảm sút. Tình trạng cước chân tay, tê buốt và tổn thương mô mềm dễ xảy ra.

Hạ thân nhiệt cũng là rủi ro nghiêm trọng. Cơ thể mất nhiệt nhanh hơn khả năng sản sinh. Trẻ mệt mỏi, lú lẫn nếu không được ủ ấm kịp thời.

Nắng nóng gay gắt cũng tiềm ẩn nhiều mối đe dọa. Khi nhiệt độ vượt ngưỡng 36 độ C, hệ thống làm mát tự nhiên của cơ thể dễ bị quá tải. Trẻ đổ mồ hôi nhiều để giải nhiệt.

Nếu không bù nước kịp thời, cơ thể sẽ mất nước và điện giải. Tình trạng kiệt sức, chuột rút và rối loạn tuần hoàn có thể xuất hiện.

Say nắng, say nóng gây đau đầu, chóng mặt và buồn nôn. Tia cực tím trong ánh nắng trực tiếp gây bỏng rát và phát ban. Nguy cơ ung thư da cũng tăng lên theo thời gian phơi nhiễm.

Nhà trường cần phối hợp với phụ huynh để nhắc nhở học sinh mặc đủ ấm. Dinh dưỡng đầy đủ giúp tăng cường sức đề kháng. Các hoạt động ngoài trời cần được hủy bỏ trong những ngày rét đậm.

Cha mẹ cần làm gì khi con được nghỉ học do thời tiết

Khi nhận được thông báo nghỉ học, phụ huynh cần bình tĩnh và xác thực thông tin. Luôn kiểm tra các kênh chính thức của nhà trường. Website, ứng dụng liên lạc nội bộ hoặc tin nhắn từ giáo viên chủ nhiệm là nguồn tin cậy nhất. Tránh lan truyền thông tin sai lệch từ mạng xã hội.

Sắp xếp kế hoạch chăm sóc con trẻ là bước tiếp theo. Nếu không thể nghỉ làm, hãy liên hệ người thân hỗ trợ. Làm việc tại nhà cũng là phương án khả thi. Tuyệt đối không để trẻ nhỏ ở nhà một mình. An toàn của trẻ phải được đặt lên trên hết.

Giữ ấm và đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ tại nhà. Cung cấp đủ nước và bữa ăn giàu vitamin. Hạn chế cho trẻ ra ngoài nếu không thực sự cần thiết. Phòng tránh các bệnh đường hô hấp trong mùa rét.

Trường hợp bất khả kháng, phụ huynh không có điều kiện trông con tại nhà, nhà trường cần phối hợp với phụ huynh. Cơ sở giáo dục sẽ có phương án đón và tổ chức quản lý học sinh tại trường. Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ trong thời gian chờ đợi.

Ngày nghỉ bất đắc dĩ có thể trở thành cơ hội gắn kết gia đình. Phụ huynh có thể cùng con đọc sách. Chơi các trò chơi trí tuệ nhẹ nhàng. Hướng dẫn con ôn lại bài vở một cách thoải mái. Phương án dạy học trực tuyến cũng được nhà trường triển khai phù hợp khi thời tiết quá khắc nghiệt.

Sự khác biệt trong quy định nghỉ học giữa các vùng miền

Trong khi khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, nơi chịu tác động mạnh của không khí lạnh, thường xuyên phải ứng phó với rét đậm rét hại (như tại Hà Nội, Lạng Sơn, Lào Cai), thì quy định nghỉ học dựa trên nhiệt độ lại rất hiếm khi được kích hoạt ở các vùng phía Nam. Cụ thể, từ Đà Nẵng trở vào Nam và khu Tây Nguyên hầu như không có tình trạng nhiệt độ hạ thấp.

Tại những địa phương này, việc cho học sinh nghỉ học chủ yếu xoay quanh các biện pháp phòng ngừa thiên tai như bão và lũ lụt thay vì lý do thời tiết lạnh. Quyết định này xuất phát từ nhu cầu đảm bảo an toàn tối đa, trong đó nhiệt độ không còn là yếu tố duy nhất mà cơ quan chức năng phải cân nhắc dựa trên diễn biến thực tế. Sự phân loại theo từng cấp học cũng giúp nội dung quy định thích nghi tốt hơn với đặc điểm lứa tuổi và điều kiện cụ thể của từng vùng miền.