Sông khí quyển là hiện tượng thời tiết mang lượng mưa lớn 15-30 cm, gây ra tình trạng lũ lụt nghiêm trọng tại California, đặc biệt tác động mạnh đến khu vực Nam và các vùng như Bình Dương.
Cơ chế hình thành và mối liên hệ với xoáy thuận
Dòng ẩm khổng lồ từ Thái Bình Dương tràn vào đất liền, gặp địa hình núi cao nên bị đẩy lên nhanh, khiến hơi nước ngưng tụ thành mây và gây mưa lớn. Lượng nước rơi xuống đạt mức 15–30 cm trong thời gian ngắn, khiến đất trở nên bão hòa hoàn toàn.
Trong tình trạng này, chỉ cần thêm một lượng mưa nhỏ nữa cũng đủ để kích hoạt lở đất và lũ bùn. Quá trình vận chuyển ẩm này thường gắn liền với sự xuất hiện của các cơn bão nhiệt đới hoặc xoáy thuận ngoại nhiệt đới, tạo ra những áp thấp khí quyển mạnh, qua đó lý giải nguyên nhân gây ra lũ lụt tại các khu vực ven biển như Bình Dương.
Nghiên cứu sông khí quyển ở Bắc Cực và Nam Cực
Các nhà khí tượng học theo dõi chặt chẽ hiện tượng này trên toàn cầu. Dữ liệu ghi nhận cho thấy những cơn bão tương tự đang tác động mạnh đến các vùng cực.
Nhiệt độ Trái đất tăng làm thay đổi dòng chảy khí quyển. Các nghiên cứu cho thấy rằng sự ấm lên liên tục sẽ khiến những dòng ẩm này trở nên thường xuyên hơn.
Mô hình khí hậu dự báo xu hướng này sẽ kéo dài sang thế kỷ tiếp theo. Ảnh hưởng đến băng hà và xoáy cực cũng được ghi nhận trong các báo cáo mùa đông. Biến đổi khí hậu đang thay đổi tần suất xuất hiện của các hệ thống thời tiết cực đoan.
Tác động thực tế tại California và nguy cơ lở đất
Vào ngày 6/2, miền Nam California chứng kiến lượng mưa kỷ lục, gây ra tình trạng mất điện nghiêm trọng khiến 156.000 khách hàng vẫn chưa khôi phục được nguồn cung. Tại Los Angeles, hơn 250 cây xanh đã bị đổ, thành phố phải xử lý 380 vụ lở đất. Giám đốc Sở cứu hỏa Los Angeles thông báo rằng 30 công trình cần được kiểm tra kỹ lưỡng do ảnh hưởng của sạt lở, trong khi 7 phòng đã bị dán nhãn đỏ vì không đảm bảo an toàn.
Trước đó, vào ngày 4/2, gió mạnh đã làm đổ cây tại các quận Sacramento, Santa Cruz và Sutter, khiến ít nhất 3 người thiệt mạng. Cảnh báo lũ quét cũng đã được áp dụng cho khu vực bờ biển quận Cam.
Bomb Cyclone và các hiện tượng thời tiết cực đoan
Thuật ngữ "bomb cyclone" thường được các nhà khí tượng học sử dụng để mô tả sự suy giảm áp suất khí quyển cực nhanh. Hiện tượng này tạo ra sức gió mạnh và lượng mưa dữ dội, tương tự như bão nhiệt đới nhưng hình thành ở vĩ độ cao hơn.
Khi kết hợp với sông khí quyển, tốc độ bão hòa của đất tăng vọt. Nguy cơ sạt lở và lũ bùn trở nên khó lường hơn.
Các khu vực ven biển và vùng trũng thấp luôn nằm trong diện cảnh báo sớm. Sự kết hợp giữa bão nhiệt đới và xoáy thuận ngoại nhiệt đới làm gia tăng mức độ nghiêm trọng của trận mưa.
Ứng phó và dự báo khí hậu tương lai
Thị trưởng Karen Bass của California nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì cảnh giác vì cơn bão vẫn đang tiếp diễn và khuyến cáo người dân đề phòng nguy cơ lở đất và lũ bùn tại các vùng trũng thấp.
Dù các hiện tượng thời tiết tương tự vốn không xa lạ với khu vực Bờ Tây, chúng sẽ gia tăng tần suất và mức độ khốc liệt trong thế kỷ này nếu tình trạng Trái đất nóng lên do hoạt động của con người không được kiểm soát. Cụ thể, khi lượng mưa chung có xu hướng giảm, những khu vực như sa mạc California và lưu vực sông Colorado sẽ chứng kiến lượng mưa tăng cao khi các hệ thống bão di chuyển vào lãnh thổ bang Arizona.
