Với tổng lượng lên mức 200-300 mm trong vòng 5-6 giờ ở một số khu vực, cường độ trận mưa đêm 24, rạng sáng 25/5 ở Hà Nội được coi là kỷ lục. Đây là hiện tượng hiếm gặp, quy mô nhỏ nhưng cường độ cực lớn, khiến nhiều tuyến đường trung tâm bị ngập sâu và giao thông tê liệt.
Diễn biến trận mưa lớn kỷ lục và lượng mưa đo được
Dữ liệu quan trắc cho thấy tổng lượng mưa tích lũy trong vòng 2 giờ tại nhiều khu vực đạt mức đỉnh điểm, tương đương tần suất xuất hiện từ 50 đến 100 năm mới có một lần. Tại các trạm đo cụ thể, con số ghi nhận được gồm: Văn Điển 118 mm, Láng 138 mm, Tây Hồ 150 mm và cao nhất là Cầu Giấy với 170 mm.
Mức 170 mm tại quận Cầu Giấy trong khoảng thời gian 2 giờ được xác lập là kỷ lục mới theo hồ sơ số liệu hiện hữu, với chu kỳ lặp lại ước tính khoảng 100 năm. Ngược lại, lượng mưa 150 mm tại Tây Hồ tương ứng với chu kỳ 50 năm. Trạm Láng ghi nhận 138 mm trong khung giờ 14-16 giờ, thấp hơn so với kỷ lục lịch sử từng đo được tại đây vào ngày 18.6.1986, khi ấy tổng lượng mưa tích lũy trong 2 giờ là 132,5 mm.
Đại diện Công ty thoát nước Hà Nội nhận định hệ thống hạ tầng hiện tại không đáp ứng nổi tình trạng này, do thiết kế ban đầu chỉ chống chịu được mức 50 mm/2 giờ hoặc 310 mm/2 ngày. Tình hình càng khó khăn hơn khi nhiều công trình mương thoát nước trên địa bàn vẫn đang trong giai đoạn thi công chưa hoàn thiện.
Tình trạng ngập lụt và tắc nghẽn giao thông nghiêm trọng
Mưa lớn trút xuống suốt đêm đã khiến Hà Nội chìm trong biển nước, gây tắc nghẽn giao thông nghiêm trọng trên các tuyến đường như quận Cầu Giấy và vòng đai 3, tình trạng này kéo dài đến tận 10h sáng. Nhiều phương tiện chết máy giữa đường, khiến hàng ngàn người đi làm bị trễ giờ.
Để vượt qua những đoạn đường biến thành sông, người dân phải chấp nhận mức giá 30.000 đồng cho dịch vụ chở xe máy qua vùng ngập. Hậu quả của đợt mưa lớn còn khiến nhiều khu vực mất điện và hàng ngàn học sinh không thể đến trường.
Nguyên nhân khí tượng và cảnh báo thời tiết tiếp theo
Ông Trần Hồng Thái, đại diện Tổng cục Khí tượng Thủy văn, giải thích rằng áp thấp nhiệt đới bị nén đã khiến nhiệt độ khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ tăng cao, dẫn đến hiện tượng dông nhiệt cực đoan. Đây là đợt mưa lớn nhất vượt mốc kỷ lục năm 1986, khởi phát tại Sơn La, Hòa Bình cùng vùng nam đồng bằng Bắc Bộ rồi di chuyển vào Hà Nội, gây mưa xối xả trong vòng 2 tiếng.
Cơ quan chức năng cảnh báo khu vực miền Bắc và Thủ đô vẫn tiếp tục đối mặt với nguy cơ mưa lớn, kèm theo lốc sét và tình trạng úng ngập. Đặc biệt, khả năng xảy ra lũ quét và sạt lở đất tại các tỉnh miền núi là rất cao, trong khi các khu vực trũng thấp cũng đối mặt với tình trạng ngập nước nghiêm trọng, đòi hỏi người dân phải cảnh giác với nguy cơ ngập lụt trở lại trên nhiều tuyến đường và phố tại Hà Nội.
Hậu quả thiệt hại và tác động đời sống
Sự cố thời tiết khiến hàng loạt chuyến bay phải trì hoãn, gây tê liệt hệ thống giao thông và tình trạng mất điện trên diện rộng. Người dân chịu ảnh hưởng nặng nề khi cuộc sống thường nhật bị đảo lộn. Đối với phương tiện gặp sự cố, chi phí lau khô và khởi động lại máy dao động từ 30.000 đồng cho xe máy lên đến mức cao nhất là 100.000 đồng đối với ô tô, trong khi mức phổ biến thường nằm ở khoảng 50.000 đồng.
