Trúng gió là hiện tượng cơ thể phản ứng đột ngột với sự thay đổi nhiệt độ hoặc gió lạnh, gây đau đầu, mệt mỏi và buồn nôn. Cần đặc biệt cảnh giác vì triệu chứng dễ nhầm với đột quỵ. Nếu thấy yếu liệt tay chân hoặc méo miệng, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức thay vì chỉ cạo gió.
Dấu hiệu bị trúng gió thường gặp
Các triệu chứng thường gặp bao gồm: rùng mình, ớn lạnh; đau mỏi cơ khớp (đặc biệt vùng cổ vai gáy, lưng); đau đầu âm ỉ và buồn nôn.
- Thể nhẹ: Đau đầu, mệt mỏi, hắt hơi hoặc chảy nước mũi.
- Thể nặng: Chóng mặt dữ dội, nôn mửa và co thắt cơ.
Lưu ý: Da xanh xao là do phản ứng co mạch; các vết đỏ dưới da thường do tác động vật lý khi cạo gió hoặc là dấu hiệu cần cảnh giác về tình trạng xuất huyết.
Phân biệt trúng gió hay đột quỵ
Đột quỵ là tình trạng khẩn cấp đe dọa tính mạng. Nếu thấy bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây, hãy gọi cấp cứu ngay trong 30 phút đầu tiên.
| Đặc điểm | Trúng gió | Đột quỵ |
|---|---|---|
| Triệu chứng | Đau mỏi, rùng mình, ớn lạnh | Khuôn mặt bị méo, miệng bị lệch khi cười |
| Khả năng vận động | Tay chân cử động bình thường dù đau mỏi | Một bên tay hoặc chân bị yếu, không thể nhấc lên |
| Ngôn ngữ | Nói năng bình thường | Nói ngọng, nói không rõ chữ hoặc không thể diễn đạt ý |
| Ý thức | Tỉnh táo | Mất ý thức, hôn mê hoặc lơ mơ |
Nguyên nhân trúng gió
Yếu tố môi trường
Sốc nhiệt do thay đổi nhiệt độ đột ngột (ví dụ từ phòng điều hòa ra trời nắng nóng); gió lạnh lùa vào người khi đang ngủ hoặc tắm đêm; để tóc ướt khi ra ngoài hoặc ngồi trực tiếp dưới luồng gió máy lạnh.
Yếu tố sức khỏe cá nhân
Hệ miễn dịch suy yếu (sau khi ốm hoặc đang kiệt sức); các bệnh lý nền về huyết áp, tim mạch; thói quen sinh hoạt như thức khuya, ăn uống không điều độ làm giảm sức đề kháng.
Cách xử lý khi bị trúng gió và các biện pháp phòng ngừa
Cách xử lý và lưu ý cạo gió
Nên tìm nơi kín gió, ấm áp để nghỉ ngơi, nằm thả lỏng cơ thể và tránh vận động mạnh. Có thể uống trà gừng ấm hoặc ngồi tựa lưng lên gối cao nếu cảm thấy buồn nôn.
Cạo gió hoặc giác hơi có thể giúp giảm đau mỏi tạm thời nhờ kích thích tuần hoàn máu, nhưng không được thực hiện quá mạnh tay gây vỡ mao mạch. Tuyệt đối không cạo gió cho người có bệnh lý về máu, người già da mỏng hoặc khi có vết thương hở.
Biện pháp phòng tránh trúng gió
- Luôn giữ ấm vùng cổ, ngực và lòng bàn chân.
- Tránh tắm muộn sau 21 giờ đêm.
- Sử dụng điều hòa ở nhiệt độ ổn định, tránh để gió thổi trực tiếp vào người.
- Khi chuyển từ môi trường lạnh sang nóng, hãy ngồi nghỉ một lát để cơ thể thích nghi.
Bị trúng gió nên ăn gì để cơ thể mau phục hồi?
Thực phẩm hỗ trợ
Ưu tiên thực phẩm có tính ấm như: cháo hành tía tô nóng, gừng (dùng trong trà hoặc thêm vào canh) và thực phẩm giàu Vitamin C (cam, quýt). Có thể sử dụng thuốc hạ sốt khi cần, nhưng tuyệt đối không tự ý dùng thuốc giảm đau hoặc kháng viêm nếu chưa loại trừ đột quỵ để tránh nguy cơ làm tăng tình trạng xuất huyết.
Lưu ý cho người già và trẻ em
Do hệ điều tiết thân nhiệt kém hơn người trưởng thành, cần chú ý nhiệt độ thức ăn: không quá nóng để tránh làm bỏng, không quá nguội để tránh nhiễm lạnh.
