Sa Pa có băng giá do sự kết hợp giữa độ cao lớn, vị trí địa lý và tác động của không khí lạnh, tuy nhiên hiện tượng này đang trở nên thất thường hơn.
Vì sao Sa Pa có băng giá và tuyết?
Băng giá tại Sa Pa là hệ quả của việc khối không khí lạnh tràn sâu vào khu vực Tây Bắc. Điểm đặc biệt nằm ở độ cao 1.600 so với mực nước biển của thị xã nơi đây, nơi nhiệt độ thường giảm rõ rệt.
Sự chênh lệch nhiệt độ tiếp tục tăng theo chiều cao, cụ thể mỗi khi lên thêm 100 mét, nhiệt độ lại hạ xuống thêm 0,5 độ. Ở đỉnh Fansipan với độ cao 3.143 mét, nhiệt độ ban đêm dễ dàng rơi xuống mức âm 5 hoặc âm 6 độ C.
Tuy nhiên, nhiệt độ thấp đơn thuần chưa tạo nên băng giá; nếu có gió lớn và mưa nặng hạt, lớp băng mỏng manh sẽ bị cuốn bay trước khi kịp kết tinh. Ngược lại, khi thời tiết quang đãng cùng mưa phùn nhẹ và nhiệt độ giữ ổn định dưới 0 độ C, hơi ẩm mới ngưng tụ thành tinh thể băng.
Một minh chứng rõ nét là đỉnh đèo Ô Quy Hồ từng xuất hiện cảnh quan phủ trắng xóa nhờ băng giá khi nhiệt độ ghi nhận được là âm 1 độ C. Chính sự kết hợp giữa yếu tố khí hậu và địa hình, cùng hoàn lưu không khí, đã quy định sự hình thành của hiện tượng kỳ thú này.
Thời điểm và địa điểm ngắm tuyết đẹp nhất
Mùa đông Sa Pa thường bước vào giai đoạn lạnh sâu từ giữa tháng 12 đến tháng 2 dương lịch. Tuyết rơi ở đây không cố định ngày giờ. Thường kéo dài 1 đến 2 ngày rồi tan nhanh.
Đỉnh Fansipan ghi nhận băng tuyết đầu mùa sớm nhất vào sáng 23/11/2024, khi nhiệt độ xuống 2 độ C. Lớp băng mỏng bám trên cây cối tan dần sau 2 giờ dưới ánh nắng. Đợt tuyết trắng gần nhất xuất hiện vào ngày 26/1/2025, tập trung chủ yếu tại các điểm cao trên 2.000m.
Du khách có thể di chuyển đến trung tâm thị xã Sa Pa để ngắm khung cảnh nhà thờ Đá và quảng trường phủ trắng. Núi Hàm Rồng cách trung tâm khoảng 3km là góc quay toàn cảnh rừng núi trong màn tuyết.
Đèo Ô Quy Hồ vắt ngang dãy Hoàng Liên Sơn cho tầm nhìn rộng về các bản làng ẩn hiện. Xã Y Tý ở độ cao 2.000m cũng là điểm săn mây và chạm tay vào bông tuyết lý tưởng.
Kinh nghiệm săn tuyết và chuẩn bị hành lý
Quy tắc an toàn đầu tiên là luôn kiểm tra dự báo thời tiết kỹ lưỡng. Khi nhiệt độ tụt xuống mức 0 độ, việc mặc đồ nhiều lớp mỏng kết hợp áo chống nước, mũ len, găng tay dày và giày chống trơn là bắt buộc.
Để đối phó với cái lạnh, du khách nên chuẩn bị bình giữ nhiệt chứa trà gừng, cùng các loại thuốc cảm, tiêu hóa và dầu gió. Lưu ý rằng pin thiết bị điện tử sẽ yếu đi rất nhanh trong thời tiết đóng băng, nên sạc dự phòng là vật quan trọng.
Đặc biệt, các tuyến đường như đèo Ô Quy Hồ hay khu vực lên đỉnh Fansipan thường tiềm ẩn nguy cơ sạt lở do tuyết tan chảy. Người đi bộ cần hết sức thận trọng và ưu tiên di chuyển theo nhóm từ 2 người trở lên để có thể hỗ trợ lẫn nhau khi gặp sự cố.
Xu hướng biến đổi khí hậu tại Sa Pa
Số liệu quan trắc từ năm 1961 đến nay xác nhận mức tăng trung bình 0,2 độ C cho nhiệt độ thấp nhất tại Sa Pa mỗi thập kỷ. Trong vòng 10 đến 15 năm gần đây, tốc độ ấm lên nhanh gấp 3 đến 4 lần so với giai đoạn trước. Các đợt không khí lạnh di chuyển và rút đi nhanh chóng, thiếu sự ổn định để tích tụ băng tuyết.
Nền nhiệt tối thiểu tăng lên khiến mùa đông trở nên ngắn hơn và bớt rét sâu, kéo theo sự thưa dần của tuyết và mưa tuyết – những yếu tố từng tạo nên thương hiệu du lịch nơi đây. Các năm 2012, 2023 và 2019 lần lượt ghi nhận mức nhiệt nóng nhất là 29,5 độ C, 29,4 độ C và 29,3 độ C, đều là những con số phá kỷ lục. Hiện tượng này phản ánh rõ nét tác động của biến đổi khí hậu lên hoàn lưu khí quyển vùng núi cao Tây Bắc.
