Khí hậu Cần Thơ mang đặc trưng nhiệt đới gió mùa nóng ẩm quanh năm, phân hóa rõ rệt thành hai mùa mưa và khô. Nền nhiệt duy trì ổn định, lượng mưa tập trung vào mùa mưa, và độ ẩm không khí cao là những đặc điểm cốt lõi chi phối sinh hoạt và sản xuất tại vùng hạ lưu sông Hậu.
Nhiệt độ quanh năm
Nền nhiệt tại Cần Thơ duy trì mức cao và ổn định, dao động chính từ 27°C đến 28°C suốt 12 tháng. Chỉ số nhiệt thấp nhất hiếm khi vượt mốc 20°C, trong khi đỉnh điểm thường chạm 33°C–35°C vào các tháng 3, 4, 5.
Biên độ nhiệt ngày đêm và giữa các tháng rất hẹp (1°C–3°C), phản ánh đặc tính nhiệt đới điển hình của vùng đồng bằng. Mùa mưa ghi nhận nền nhiệt 27°C–28°C (tháng 7 có thể lên 34°C), mùa khô dao động 26°C–28°C với hơn 2.200 giờ nắng/năm.
Sự ổn định này là yếu tố nền tảng cho các chu kỳ sinh trưởng của cây trồng nhiệt đới.
Lượng mưa và chu kỳ mưa – khô
Tổng lượng mưa trung bình năm đạt 1.500–1.800mm, phân bố chênh lệch rõ rệt theo hai giai đoạn. Mùa mưa (tháng 5–11) chiếm 80–90% tổng lượng, đỉnh điểm vào tháng 9–10 (tháng 9 trung bình ~182mm), thường gây ngập úng cục bộ ảnh hưởng đến giao thông và nuôi trồng. Mùa khô (tháng 12–4) lượng mưa giảm mạnh, hanh khô, với tháng 2 là thời điểm khô hạn nhất (<10mm). Sự phân hóa này buộc công tác thủy lợi phải vận hành linh hoạt giữa trữ nước ngọt và chống úng ngập theo mùa.
Độ ẩm và chế độ gió
Độ ẩm không khí duy trì mức cao (82–87%) quanh năm, tăng lên 80–90% trong mùa mưa do ảnh hưởng trực tiếp của sông ngòi và biển Đông. Sự kết hợp giữa nền nhiệt cao và độ ẩm lớn thường tạo cảm giác oi bức, đồng thời thúc đẩy quá trình sinh trưởng của nấm mốc.
Chế độ gió phân hóa theo hai hướng chính: gió Đông Bắc (tháng 11–4) mang không khí khô, giảm ẩm vào mùa khô; gió Tây Nam (tháng 5–10) đưa hơi ẩm dồi dào, kích thích mưa rào. Nhịp điệu gió này là động lực chính định hình chu kỳ thời tiết hàng năm.
