Lượng mưa trung bình năm ở Hưng Yên nằm trong ngưỡng 1.500 đến 1.700 mm. Đây là mức điển hình cho khu vực đồng bằng sông Hồng, nơi chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của gió mùa. Mùa mưa thường tập trung vào nửa cuối năm, cung cấp nguồn nước thiết yếu cho canh tác nhưng cũng gây ra tình trạng ngập lụt cục bộ.

Tổng quan khí hậu nhiệt đới gió mùa

Khu vực này chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa, thể hiện qua sự phân hóa rõ rệt theo bốn mùa xuân, hạ, thu, đông. Nền nhiệt và độ ẩm cao tạo điều kiện thuận lợi cho việc canh tác nông nghiệp.

Trong khi mùa hè oi bức thì mùa đông lại lạnh và khô, sự thay đổi này chi phối cả nhịp sống lẫn hoạt động du lịch. Thời điểm lý tưởng nhất để thăm quan Phố Hiến là từ tháng 9 đến tháng 11, khi tiết trời mát mẻ và khô ráo.

Về nhiệt độ, mức trung bình năm nằm trong khoảng 23–24°C. Tháng 7 là thời điểm nóng nhất với nhiệt độ 28–29°C, trong khi tháng 1 lạnh nhất, chỉ còn 16–17°C và đôi khi xuống dưới 10°C vào những đợt rét đậm.

Độ ẩm tương đối trung bình năm khá cao, dao động 85–87%, đặc biệt các tháng mùa xuân thường xuyên xảy ra hiện tượng nồm ẩm. Tổng số giờ nắng trung bình đạt 1.500–1.650 giờ/năm, là nguồn năng lượng tự nhiên cần thiết cho quá trình quang hợp của thực vật.

Bảng số liệu lượng mưa chi tiết theo tháng

Khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 9 chủ đạo, tích lũy tới 80–85% tổng lượng mưa hàng năm trong giai đoạn 1995–2024. Trong đó, tháng 8 ghi nhận mức cao nhất với 359.2 mm, trong khi tháng 12 là tháng ít mưa nhất với con số 32 mm.

Sự phân hóa này tạo nên sự tương phản rõ rệt giữa mùa mưa và mùa khô. Cụ thể, tháng 1 chỉ có 36.4 mm, tháng 2 là 25.1 mm, tháng 3 đạt 46.6 mm, tháng 4 là 85.6 mm, tháng 5 tăng vọt lên 227.9 mm, tháng 6 là 217.8 mm, tháng 7 là 281.5 mm, tháng 9 giảm xuống còn 305.8 mm và tháng 10 là 144.8 mm, tháng 11 là 69.3 mm.

Hoạt động nông nghiệp chịu tác động mạnh mẽ bởi nhịp điệu này: vụ đông xuân thường được gieo trồng vào giai đoạn khô hạn để tránh úng, trong khi vụ hè thu phụ thuộc gần như tuyệt đối vào lượng mưa tự nhiên. Chính bão và áp thấp nhiệt đới vào mùa hè đã gây ra những trận mưa lớn, dẫn đến tình trạng ngập úng nghiêm trọng, tác động trực tiếp đến năng suất của các vùng trồng lúa và hoa màu.

Giải thích khái niệm lượng mưa 200 mm

Lượng mưa 200 mm tương đương với một lớp nước dày 20 cm phủ lên bề mặt, phản ánh tình trạng ẩm ướt nghiêm trọng. Trong khi tháng 5 thường ghi nhận mức trung bình cao hơn, khoảng 227.9 mm, thì việc hiểu rõ thông tin này là rất quan trọng đối với người dân tại các vùng như Hưng, Yên.

Độ ẩm không khí tăng cao tạo điều kiện thuận lợi cho cây trồng hấp thụ nước, nhãn lồng vốn ưa ẩm nhưng lại rất nhạy cảm với hiện tượng úng rễ. Nông dân cần chủ động tháo nước cho ruộng lúa để tránh thiệt hại. Lượng mưa lớn cũng gây trở ngại cho giao thông và các hoạt động ngoài trời, khiến du khách phải chuẩn bị kỹ lưỡng áo mưa và giày chống trơn trượt để ứng phó với nguy cơ ngập úng cục bộ tại những khu vực trũng thấp.

Xu hướng biến đổi khí hậu và thích ứng

Tình hình khí hậu diễn biến phức tạp khi nhiệt độ trung bình tăng cao, khiến mùa hè oi bức và dài hơn. Hiện tượng mưa lớn, bão mạnh xuất hiện dày đặc cùng sự dịch chuyển thất thường của mùa mưa, dẫn đến nguy cơ hạn hán hoặc ngập úng.

Để thích ứng, địa phương đã tập trung xây dựng hệ thống đê điều, công trình thủy lợi và nhân rộng kỹ thuật canh tác thông minh tiết kiệm nước. Công tác dự báo chủ động giúp giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản. Việc gia cố chuồng trại kỹ lưỡng cho gà Đông Tảo và các giống vật nuôi đặc sản cũng được chú trọng để đối phó với mùa mưa bão.

Lịch sử và địa lý liên quan đến khí hậu

Trải qua hơn một thiên niên kỷ, khu vực này từng là phủ Thái Bình từ năm 1005 SCN. Sau khi sáp nhập với tỉnh Thái Bình theo Nghị quyết 202/2025/QH15, địa giới hành chính mở rộng với diện tích 2.514,81 km². Vị trí nằm ven bờ biển Đông dài 54 km giúp điều hòa khí hậu, giảm bớt oi bức nhờ gió biển.

Phía Tây, sông Hồng chảy qua, bồi đắp phù sa màu mỡ. Địa hình đồng bằng thấp, cao độ trung bình chỉ từ 2 đến 6 m so với mực nước biển, khiến nước mưa dễ tích tụ.

Việc quy hoạch hệ thống thoát nước trở nên cần thiết. Hệ thống đê điều được xây dựng từ thời phong kiến là công trình thủy lợi quan trọng của vùng.

Khí hậu Việt Nam có lượng mưa trung bình năm dao động trong khoảng 1.500 đến 2.000 mm. Con số này tương đương với mức 1.500–1.700 mm ghi nhận tại tỉnh Hưng Yên.

Tuy nhiên, sự phân bố mưa trên lãnh thổ không đồng đều giữa các vùng. Khu vực miền Bắc thường đón nhận lượng mưa lớn hơn, trong khi miền Trung chịu tác động mạnh mẽ của gió Lào khô nóng.

Hiểu rõ đặc điểm này giúp người dân và doanh nghiệp chủ động trong việc hoạch định kế hoạch sản xuất nông nghiệp cũng như phát triển du lịch. Việc cập nhật dự báo thời tiết hàng ngày là cần thiết để điều chỉnh lịch trình hoạt động, qua đó nâng cao hiệu quả kinh tế.