Khi chuyến bay bị hoãn do thời tiết, việc đầu tiên cần làm là giữ bình tĩnh và liên hệ ngay với hãng hàng không hoặc đại lý vé máy bay. Bạn nên chủ động đề xuất đổi vé, yêu cầu hoàn tiền nếu không thể đi tiếp, đồng thời xin hỗ trợ bữa ăn và chỗ nghỉ ngơi hợp lý. Ngoài ra, hãy chuẩn bị sẵn hồ sơ khiếu nại theo quy định và cân nhắc mua bảo hiểm du lịch để bảo vệ tài chính khi gặp các sự cố bất ngờ.
Phân biệt hoãn và hủy chuyến bay
Hoãn và hủy là hai điều thường bị nhầm lẫn, dù chúng mang ý nghĩa hoàn toàn khác nhau. Hoãn chuyến ám chỉ việc thời gian cất cánh bị dời đi so với kế hoạch gốc, trong khi hủy chuyến nghĩa là chuyến bay đó sẽ không bao giờ diễn ra.
Trong ngành hàng không, cả hai trường hợp này đều được quy tụ dưới thuật ngữ chung là “delay”. Việc nắm rõ sự phân biệt này giúp hành khách chủ động hơn trong việc điều chỉnh lịch trình, bởi quyền lợi và mức độ hỗ trợ từ hãng hàng không sẽ thay đổi tùy thuộc vào tính chất của sự cố (hoãn hay hủy) cũng như nguyên nhân dẫn đến nó.
Làm gì ngay khi biết chuyến bay bị hoãn
Ngay khi phát hiện chuyến bay bị hoãn, bước đầu tiên là giữ bình tĩnh và xác minh thông tin từ hãng hàng không hoặc đại lý bán vé. Đừng chỉ nhìn thông báo trên màn hình điện tử rồi thụ động chờ đợi; thay vào đó, hãy chủ động liên hệ tổng đài hoặc nhắn tin qua fanpage để nắm rõ nguyên nhân và giờ khởi hành dự kiến mới.
Nếu bạn chưa tới sân bay, hãy kiểm tra email, tin nhắn SMS hoặc ứng dụng di động của hãng để xác nhận tình trạng chuyến bay trước khi di chuyển, nhằm tránh lãng phí thời gian chờ đợi vô ích. Trường hợp đã có mặt tại sân bay, bạn nên tiến thẳng đến quầy của hãng hàng không hoặc đại lý để đăng ký xử lý. Việc ngồi gần quầy làm thủ tục sẽ giúp bạn cập nhật thông tin sớm nhất, bởi quy tắc ưu tiên áp dụng cho những người đến trước.
Trong lúc chờ đợi, bạn nên đề nghị nhân viên hỗ trợ tìm kiếm các lựa chọn thay thế như đổi sang chuyến bay khác. Nếu chuyến bay bị hủy hoặc hoãn kéo dài, hãy cân nhắc đặt vé của một hãng hàng không khác nếu họ có chuyến bay phù hợp. Chủ động gọi điện cho người thân để thông báo về thời gian mới, giúp họ điều chỉnh kế hoạch đón đưa.
Để tận dụng thời gian chờ, bạn có thể đi lại trong khu chờ, đọc sách, nghe nhạc hoặc tham quan các gian hàng miễn thuế. Luôn giữ điện thoại bên mình để dễ dàng liên lạc với hãng, đặt vé mới hoặc khiếu nại khi cần thiết. Thái độ văn minh, lịch sự khi trao đổi với nhân viên sẽ giúp tình huống của bạn được xử lý nhanh hơn rất nhiều.
Quyền lợi bồi thường và hỗ trợ khi bị hoãn
Theo Cục Hàng không Việt Nam, mọi chuyến bay trễ từ 15 phút đều phải nhận lời xin lỗi và thông báo từ hãng. Các chế độ hỗ trợ sẽ tăng dần tùy thuộc vào thời gian chờ thực tế: từ 1 đến dưới 2 giờ, hành khách được cung cấp nước uống; từ 2 đến dưới 3 giờ, ngoài nước uống, bạn còn được đổi sang chuyến bay khác miễn phí; từ 3 giờ trở lên, hãng phải hỗ trợ bữa ăn.
Khi thời gian chờ kéo dài từ 6 giờ trở lên, tùy khung giờ, hành khách sẽ nhận được hỗ trợ bữa ăn và chỗ nghỉ. Cụ thể, trong khoảng thời gian từ 7 giờ đến 22 giờ, bạn sẽ được hỗ trợ bữa ăn và chỗ nghỉ phù hợp tại sân bay.
Trong khi đó, nếu chờ từ 6 giờ trở lên trong khung 22 giờ đến 7 giờ sáng hôm sau, hãng sẽ hỗ trợ bữa ăn cùng chỗ ngủ nghỉ hoặc phương án thay thế được đồng ý. Với chuyến bay chậm từ 4 giờ trở lên so với lịch cất cánh, bạn đủ điều kiện nhận bồi thường ứng trước không hoàn lại bằng tiền.
Mức bồi thường ứng trước không hoàn lại theo Thông tư 14/2015/TT-BGTVT (đã sửa đổi) được tính theo độ dài đường bay, không phụ thuộc vào giá vé đã mua. Đối với đường bay nội địa, hành khách bay dưới 500 km được nhận 200.000 VNĐ, từ 500 km đến dưới 1.000 km là 300.000 VNĐ, và từ 1.000 km trở lên là 400.000 VNĐ.
Với đường bay quốc tế, mức bồi thường dao động từ 25 USD cho chặng dưới 1.000 km, 50 USD cho chặng từ 1.000 km đến dưới 2.500 km, 80 USD cho chặng từ 2.500 km đến dưới 5.000 km, và 150 USD cho chặng từ 5.000 km trở lên.
Tuy nhiên, bạn cần lưu ý rằng bồi thường ứng trước không áp dụng khi sự cố do thời tiết xấu, vì đây là trường hợp bất khả kháng nằm ngoài tầm kiểm soát của hãng hàng không. Khi đó, hãng được miễn trách nhiệm bồi thường, nhưng bạn vẫn có quyền yêu cầu đổi sang chuyến khác phù hợp hoặc hoàn vé miễn phí.
Cách yêu cầu bồi thường và hoàn tiền đúng quy định
Người hành khách có thể nộp đơn yêu cầu bồi thường trực tiếp tại quầy của hãng hàng không ở sân bay hoặc gửi bằng văn bản, với thời hạn tối đa là 90 ngày tính từ lúc sự cố xảy ra. Hồ sơ cần thiết bao gồm vé máy bay (bản in hoặc điện tử), giấy tờ tùy thân như CMND/CCCD hoặc hộ chiếu, thẻ lên máy bay (nếu đã cấp) và hóa đơn chi phí phát sinh nếu hãng chưa hỗ trợ.
Trường hợp chuyến bay bị chậm kéo dài rồi hủy, khoản bồi thường ứng trước chỉ được thanh toán một lần duy nhất, không cộng dồn. Phương thức chi trả có thể là tiền mặt, chuyển khoản hoặc voucher dịch vụ của hãng, và thủ tục này sẽ được hoàn tất trong vòng 14 ngày làm việc kể từ khi nhận được yêu cầu.
Đối với các chi phí thực tế khác như ăn uống, lưu trú, hành khách cần gửi email đến bộ phận chăm sóc khách hàng của hãng trong vòng 30 ngày kể từ ngày xảy ra sự cố. Nếu hãng không phản hồi hoặc xử lý không thỏa đáng, người dân có quyền khiếu nại lên Cục Hàng không Việt Nam hoặc đường dây nóng của cảng vụ hàng không. Để đảm bảo nhận tiền khi không chi trả ngay tại sân bay, bạn nên đề nghị nhân viên lập phiếu bảo lưu quyền bồi thường và cung cấp số tài khoản ngân hàng để chuyển khoản sau.
Mua bảo hiểm du lịch để phòng ngừa rủi ro
Khi đối mặt với tình trạng chuyến bay bị trì hoãn, hành khách thường rơi vào thế bất lợi do lịch trình bị đảo lộn và công việc bị gián đoạn. Để hạn chế tối đa rủi ro tài chính và nhận được mức bồi thường xứng đáng, việc mua bảo hiểm du lịch đang dần trở thành lựa chọn sáng suốt của nhiều người. Hầu hết các gói bảo hiểm đều bao gồm điều khoản hỗ trợ trong trường hợp chuyến bay bị hoãn hoặc hủy.
Cụ thể, khi thời gian chờ đợi kéo dài trên mức quy định (thường là từ hai giờ trở lên), nhà bảo hiểm sẽ chi trả các khoản phát sinh như ăn uống, lưu trú khách sạn, di chuyển bằng taxi hoặc chăm sóc y tế khẩn cấp. Biện pháp này giúp bạn tránh khỏi những thiệt hại tài chính không mong muốn khi gặp sự cố ngoài ý muốn.
Bạn cũng nên xem xét sử dụng thẻ tín dụng để thanh toán vé, bởi nhiều loại thẻ tích hợp sẵn các ưu đãi bảo vệ người đi lại, bao gồm hoàn tiền khi chuyến bay bị hủy hoặc giảm giá khi đặt phòng khách sạn và ăn uống. Quan trọng hơn, bạn cần lưu giữ kỹ tất cả hóa đơn chi tiêu cho ăn uống tại sân bay hoặc chi phí khách sạn do chuyến bay bị trễ, hủy, vì đây là căn cứ quan trọng để yêu cầu hoàn lại tiền từ hãng hàng không hoặc công ty bảo hiểm.
Chỉ cần một chút thận trọng, chủ động mua thêm bảo hiểm du lịch, bạn sẽ giảm bớt được vô số phiền phức. Thay vì phải chịu đựng sự mệt mỏi và bức bối khi chờ đợi, bạn có thể an tâm tuyệt đối rằng các quyền lợi của mình đã được đảm bảo, giúp chuyến đi không bị ảnh hưởng tiêu cực dù có bất trắc xảy ra.
