Mưa lớn trùng vào giờ cao điểm khiến giao thông Hà Nội thường xuyên tê liệt. Đường trơn trượt, tầm nhìn hạn chế kết hợp với thói quen “điền vào chỗ trống” khiến ùn tắc kéo dài hàng cây số. Việc nắm rõ nguyên nhân khách quan và chủ quan giúp người tham gia giao thông chủ động ứng phó.

Tại sao trời mưa lại gây ùn tắc giao thông nghiêm trọng

Thời tiết xấu là nguyên nhân khởi phát. Khi mưa lớn ập đến, mặt đường trở nên trơn trượt và xuất hiện các vũng ngập, khiến tốc độ di chuyển của phương tiện giảm sút mạnh mẽ.

Tầm nhìn bị hạn chế làm chậm phản xạ của tài xế, gia tăng nguy cơ va chạm và tai nạn. Chỉ cần một trận mưa bất chợt cũng có thể gây ra tình trạng ùn tắc nghiêm trọng.

Điều này càng trở nên trầm trọng hơn vào khung giờ cao điểm buổi sáng hay chiều, khi mật độ phương tiện dày đặc kết hợp với điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Các tuyến đường huyết mạch dẫn vào trung tâm thành phố như Khuất Duy Tiến, Trần Duy Hưng thường xuyên rơi vào tình trạng tê liệt. Những cơn mưa lớn vào khung giờ cao điểm còn tiềm ẩn nguy cơ gây ngập úng tại nhiều tuyến đường trên địa bàn.

Ý thức tham gia giao thông: Nguyên nhân gốc rễ của sự hỗn loạn

Yếu tố thời tiết chỉ là bề nổi, còn gốc rễ của sự hỗn loạn nằm ở ý thức tham gia giao thông kém. Đa số chủ phương tiện hành xử theo kiểu “mạnh ai nấy đi”, bất chấp luật lệ, dẫn đến tình trạng chen lấn, vượt đèn đỏ và chạy ngược chiều để “điền vào chỗ trống”.

Điển hình là sự việc sáng 24/5, khi một chiếc ô tô dẫn đầu kéo theo hàng trăm phương tiện đi ngược chiều trên cầu Vĩnh Tuy giữa cơn mưa lớn. Ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam, nhận định đây là hệ quả của thói quen không nhường nhịn và không đi đúng làn đường.

Cụ thể, nhiều tài xế ô tô cố tình lấn sang bịt kín làn xe máy, trong khi đó, xe máy lại nhảy sang làn ngược chiều, gây tắc nghẽn nghiêm trọng cho cả hai phía. Bức xúc trước cảnh ùn tắc, một tài khoản trên diễn đàn Otofun đã phàn nàn rằng dù trời mưa to có tới 4 làn xe nhưng vẫn bị chiếm hết.

Người dân cũng ghi nhận thực trạng xe ô tô thường xuyên đan so le, chen chúc đến 4 xe cùng lúc, thậm chí tạt đầu những xe máy đang đi sát lề. Những hành vi này chỉ khiến mọi người về nhà muộn hơn mà thôi.

Thực trạng ùn tắc tại các điểm đen giao thông Hà Nội

Nhiều nút giao thông tại Hà Nội thường xuyên rơi vào tình trạng tê liệt, vào mùa mưa. Trong số các điểm đen, ngã tư Khuất Duy Tiến – Trần Duy Hưng và ngã tư Cổ Linh – Đàm Quang Trung được xác định là những khu vực trọng điểm.

Cụ thể, đoạn đường Khương Đình chạy từ Nguyễn Trãi đến Thượng Đình có bề mặt rất hẹp, chỉ từ 5,5 đến 6 m, lại thiếu vỉa hè ở cả hai bên nên dễ gây ùn ứ. Bùng binh trước khu đô thị Times City cũng là nơi người dân phản ánh nhiều về tình trạng kẹt xe, với một tài xế phải mất tới 30 phút để di chuyển qua quãng đường chỉ dài vài trăm mét.

Hàng loạt vị trí khác cũng thuộc nhóm cần được ưu tiên xử lý, bao gồm: lối lên đường Vành đai 3 trên cao trước cửa tòa nhà Thăng Long Number One; nút giao Bạch Mai – Trương Định; các điểm giao cắt Đại La – Trần Đại Nghĩa và Đại La – Ngã tư Vọng; nút giao Trần Duy Hưng – Hoàng Minh Giám – Nguyễn Chánh; cùng khu vực nút giao QL5 dẫn vào Nhà máy sữa Vinamilk.

Theo nhận định từ các cơ quan quản lý, nếu thành phố hứng chịu mưa lớn trên diện rộng và liên tục, dự kiến khoảng 30 vị trí sẽ đối mặt với nguy cơ ngập úng nghiêm trọng.

Biện pháp ứng phó và phân luồng giao thông của cơ quan chức năng

Để khắc phục tình trạng ùn tắc, lực lượng Cảnh sát giao thông TP Hà Nội đã triển khai kế hoạch phân luồng và điều tiết giao thông. Đại úy Nguyễn Văn Chiến, Đội Cảnh sát giao thông số 6, Phòng CSGT, Công an TP Hà Nội, cho biết đơn vị đã bố trí lực lượng tại các điểm ùn tắc và ngập úng, chuẩn bị sẵn các dụng cụ như cưa máy, cọc tiêu để hỗ trợ người dân đi lại thuận lợi.

Sở GTVT Hà Nội cũng đưa ra phương án xử lý các điểm nóng trong quý 2/2022, trong đó yêu cầu Ban Duy tu bổ sung biển cấm dừng, cấm đỗ tại ngã tư đường Khương Đình giao với đường Nguyễn Trãi. Phía Cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Xây dựng) cũng khuyến cáo các đơn vị chủ động phân luồng từ xa, lắp đặt đầy đủ biển báo, rào chắn. Tại những khu vực sạt lở hoặc ngập sâu, lực lượng chức năng kiên quyết không cho phép người và phương tiện lưu thông nếu chưa đảm bảo an toàn.

Hậu quả và khuyến nghị an toàn khi tham gia giao thông trong mưa

Tham gia giao thông trong điều kiện mưa gió đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về lộ trình để chọn những cung đường phù hợp, giúp giảm thiểu rủi ro tai nạn và hạn chế tình trạng ùn tắc kéo dài gây mệt mỏi, ảnh hưởng sức khỏe.

Ý thức tuân thủ đúng luật, bao gồm việc chấp hành tín hiệu đèn và đi đúng làn đường, kết hợp với tinh thần nhường nhịn giữa các phương tiện, sẽ duy trì trật tự an toàn giao thông. Chính sự chủ động và trách nhiệm của mỗi cá nhân là yếu tố quyết định giúp dòng chảy giao thông thông suốt ngay cả khi đối mặt với thời tiết bất lợi.