Lượng Mưa Trung Bình Năm Ở Hưng Yên Là Bao Nhiêu?

Lượng mưa trung bình năm ở Hưng Yên phổ biến dao động trong khoảng từ 1.450 mm đến 1.650 mm, phân bố không đồng đều theo mùa với hơn 80% – 85% tổng lượng mưa tập trung dồn dập vào mùa hè (từ tháng 5 đến tháng 10). Thuộc vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng bằng phẳng, Hưng Yên có lượng mưa thấp hơn các tỉnh vùng núi lân cận nhưng chế độ mưa lại có tính chất tương phản sâu sắc giữa mùa mưa bão ngập úng và mùa khô hạn, trong đó tháng 8 là tháng có lượng mưa lớn nhất (đạt từ 280 mm đến trên 330 mm/tháng), còn tháng 12 và tháng 1 là những tháng khô hạn nhất với vũ lượng chỉ dao động từ 15 mm đến 25 mm/tháng.

Nguồn tài nguyên nước mưa tại Hưng Yên là nguồn nước ngọt vô cùng quý giá cho nông nghiệp thâm canh lúa nước, các vùng chuyên canh cây ăn quả đặc sản nhãn lồng Phố Hiến, cam canh Văn Giang và hệ thống nuôi trồng thủy sản nước ngọt. Đồng thời, lượng mưa lớn tiếp thêm dòng chảy cho mạng lưới sông Bắc Hưng Hải, sông Điện Biên và hệ thống kênh mương tưới tiêu. Tuy nhiên, sự tập trung mưa quá mức vào 3 tháng cao điểm mùa hè cũng đặt ra bài toán thủy lợi nan giải về tiêu thoát nước đô thị và chống ngập úng vùng trũng thấp.

1. Bảng số liệu chi tiết lượng mưa 12 tháng tại trạm khí tượng thủy văn Hưng Yên

Số liệu đo đạc nhiều năm từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia tại trạm khí tượng Hưng Yên phản ánh bức tranh phân bổ lượng mưa và số ngày có mưa hàng tháng như sau:

2. Phân hóa chế độ mưa sâu sắc giữa mùa mưa và mùa khô ở Hưng Yên

Nhịp biến động của vũ lượng tại Hưng Yên tuân thủ nghiêm ngặt quy luật gió mùa châu Á, chia chế độ mưa thành hai giai đoạn đối lập sâu sắc:

2.1. Mùa mưa (Tháng 5 đến tháng 10): Hơn 85% lượng nước cả năm đổ dồn

Trong suốt 6 tháng mùa hè và đầu thu, hoàn lưu gió mùa Đông Nam ẩm ướt kết hợp với dải hội tụ nhiệt đới và các cơn bão biển Đông liên tục tiếp tế lượng hơi ẩm khổng lồ:

• Tổng lượng mưa tích lũy cả mùa đạt từ 1.200 mm đến 1.400 mm. Các cơn mưa mùa hè thường có tính chất đối lưu nhiệt dữ dội (mưa rào như trút nước vào buổi chiều tối sau các đợt nắng gắt 38°C – 40°C), giúp hạ nhiệt nhanh chóng.
• Đặc biệt vào tháng 8, tác động của hoàn lưu bão biển nhiệt đới thường gây ra mưa xối xả kéo dài nhiều ngày liền. Các trận mưa với cường suất trên 100 mm/24h thường xuyên xảy ra, làm mực nước các sông nội đồng dâng cao đe dọa các vùng cây ăn quả.

2.2. Mùa khô (Tháng 11 đến tháng 4 năm sau): Hạn sinh lý và mưa phùn nồm ẩm

Khi gió mùa Đông Bắc tràn về thế chỗ cho gió mùa mùa hạ, không khí trở nên khô ráo và lạnh buốt:

• Tổng lượng mưa cả mùa khô chỉ chiếm từ 15% đến 20% lượng mưa cả năm (dao động khoảng 250 – 320 mm).
• Tháng 11 và tháng 12 là thời kỳ hạn sinh lý, đất đai các vùng bãi bồi khô cứng, các hộ trồng hoa cây cảnh Văn Giang và cam canh Khoái Châu phải chủ động bơm nước sông Hồng vào tưới dưỡng ẩm thường xuyên.
• Từ tháng 2 đến tháng 4, thời tiết chuyển sang mưa phùn li ti kèm theo sương mù và hiện tượng nồm ẩm. Dù số ngày mưa phùn trong tháng có thể lên tới 12 – 15 ngày, nhưng vũ lượng tích lũy thực tế lại rất khiêm tốn (chỉ vài milimét mỗi đợt), không đủ để giải tỏa cơn khát nước sâu cho cây trồng.

3. Tác động của lượng mưa đối với sinh kế nông nghiệp đặc sản và hệ thống tiêu úng Hưng Yên

Vũ lượng 1.450 – 1.650 mm mỗi năm mang đến cả những lợi thế to lớn lẫn những thách thức tự nhiên đối với đời sống sản xuất của người dân vùng đất Phố Hiến:

3.1. Cung cấp nguồn nước vô tận cho nhãn lồng Phố Hiến và vùng hoa cây cảnh Văn Giang

Cây nhãn lồng và cây ăn quả đặc sản Hưng Yên gắn liền với chế độ mưa nhiệt đới hài hòa:

• Mưa rào mùa hè tháng 5 – 7 giúp quả nhãn non lớn nhanh, cùi nhãn dày lên mọng nước và tích lũy độ giòn ngọt thanh khiết.
• Đối với vùng hoa cây cảnh Văn Giang, nguồn nước mưa tự nhiên giàu đạm khí quyển là dưỡng chất quý giá giúp các loài quất cảnh, bưởi thế và hoa lan phát triển tán lá bóng mượt, rực rỡ sắc màu phục vụ thị trường Tết Nguyên Đán.
• Các vùng chuyên canh chuối tiêu hồng Khoái Châu và cam đường canh cũng phát triển bứt phá sinh khối nhờ những đợt mưa rào giàu khoáng chất tưới đẫm lớp đất phù sa ven sông.

3.2. Nguy cơ ngập úng nội đồng và áp lực lên hệ thống thủy nông Bắc Hưng Hải

Bên cạnh lợi ích kinh tế, lượng mưa quá lớn tập trung vào tháng 7 và tháng 8 tiềm ẩn hiểm họa ngập úng nghiêm trọng:

• Địa hình Hưng Yên bằng phẳng, trũng ở giữa nên khi mưa lớn dồn dập, nước không thể tự chảy ra sông Hồng do mực nước sông ngoài đê đang ở mức cao.
• Hệ thống đại thủy nông Bắc Hưng Hải cùng các trạm bơm tiêu đầu mối như Nghi Xuyên, Triều Dương phải vận hành hết công suất ngày đêm để bơm chuyển nước từ đồng ruộng ra các trục sông chính, bảo vệ an toàn cho hàng vạn hecta lúa mùa và cây ăn quả.

3.3. Biện pháp kỹ thuật thoát nước và chăm sóc vườn cây sau các trận mưa lớn

Để bảo vệ bộ rễ cây ăn quả trước tình trạng nghẹt rễ do đất ngập úng sau các trận mưa rào dồn dập tháng 8, bà con nông dân Hưng Yên luôn tuân thủ các quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt:

• Đào rãnh xương cá và mương tiêu sâu: Tại các vườn nhãn và cam canh, các rãnh xương cá sâu từ 40 – 60cm được nạo vét thường xuyên trước mùa mưa để gom nước nhanh chóng về mương chính, tuyệt đối không để nước đọng thành vũng quanh gốc cây quá 24 giờ.
• Xới xáo phá váng và bón vôi bột: Ngay sau khi nước rút và mặt đất se lại, nhà vườn tiến hành xới nhẹ lớp đất mặt để phá váng, giúp không khí lưu thông xuống rễ; đồng thời rải vôi bột khử trùng nấm bệnh lở cổ rễ do vi khuẩn phytophthora phát sinh trong môi trường nóng ẩm sau mưa.

4. So sánh lượng mưa Hưng Yên với các tỉnh đồng bằng và miền núi lân cận

Đặt trong bức tranh toàn cảnh khí tượng miền Bắc, lượng mưa ở Hưng Yên có những nét tương đồng và khác biệt rất thú vị:

• So với các tỉnh đồng bằng duyên hải (Thái Bình, Nam Định, Hải Phòng): Lượng mưa của Hưng Yên (1.450 – 1.650 mm) thấp hơn khoảng 150 – 250 mm do nằm sâu hơn trong nội địa, ít tiếp nhận trực tiếp các luồng gió ẩm đại dương dồi dào như các tỉnh giáp biển.
• So với các tỉnh miền núi phía Bắc (Phú Thọ, Lào Cai, Quảng Ninh): Lượng mưa Hưng Yên thấp hơn rõ rệt so với các tâm mưa lớn như Phú Thọ (1.600 – 1.850 mm) hay Quảng Ninh (2.000 – 2.400 mm). Điều này là do Hưng Yên không có địa hình núi cao chắn gió để tạo ra hiệu ứng nâng gió gây mưa địa hình cực đoan.
• Lợi thế canh tác: Vũ lượng vừa phải giúp đất phù sa Hưng Yên ít bị xói mòn rửa trôi chất dinh dưỡng, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm soát lượng nước tưới chính xác cho các giống cây ăn quả có múi và nhãn lồng chất lượng cao.

5. Lời khuyên hữu ích cho du khách khi đến Hưng Yên vào mùa mưa

Nếu bạn có kế hoạch du lịch dã ngoại hoặc tham quan di tích Phố Hiến vào mùa mưa (từ tháng 5 đến tháng 9), hãy ghi nhớ các kinh nghiệm sau:

• Theo dõi sát diễn biến mây dông vệ tinh: Trước khi đi thuyền dạo chơi hồ Bán Nguyệt hay đạp xe dọc triền đê sông Hồng, hãy kiểm tra dự báo mây dông. Các cơn dông nhiệt mùa hè ở Hưng Yên thường ập đến rất nhanh kèm theo sấm sét và gió giật mạnh.
• Lưu ý giao thông các tuyến đường trũng: Trong các trận mưa rào lớn, một số đoạn đường nội thị tại TP Hưng Yên hoặc tuyến đường liên huyện Ân Thi có thể bị ngập nước cục bộ trong thời gian ngắn. Hãy chủ động chọn các tuyến đê cao ráo hoặc đường trục chính để di chuyển an toàn.
• Lựa chọn thời điểm du lịch Hưng Yên mùa thu lý tưởng: Nếu muốn tận hưởng không khí khô ráo, nắng vàng ươm và hái nhãn tươi tại vườn, hãy chọn các tháng 9, 10 hoặc đầu tháng 11 khi lượng mưa đã giảm sâu.

6. Câu hỏi thường gặp về lượng mưa tại Hưng Yên (FAQ)