Việt Nam thuộc vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, thường xuyên đối mặt với những đợt nắng nóng khắc nghiệt. Xác định chính xác khu vực nào chịu ảnh hưởng nắng nhiều nhất giúp người dân và doanh nghiệp chủ động hơn trong việc ứng phó. Thông tin này dựa trên hai nhóm số liệu chính: kỷ lục nhiệt độ cao nhất đạt 44,2°C và tổng số giờ nắng trung bình hàng năm.
Kỷ lục nhiệt độ cao nhất thuộc về đâu
Nơi nóng nhất Việt Nam là huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Trạm khí tượng tại đây ghi nhận mức nhiệt kỷ lục 44,2°C vào ngày 7/5/2023, theo số liệu từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia. Con số này chính thức vượt qua hai mốc cũ từng được xem là bất khả xâm phạm.
Trạm Hồi Xuân (Thanh Hóa) giữ kỷ lục 44,1°C trước đó. Trạm Hương Khê (Hà Tĩnh) từng đo được 43,3°C. Sự chênh lệch chỉ khoảng 0,1°C. Nó đủ để xác lập trật tự mới trong lịch sử quan trắc khí tượng nước ta. Nghệ An chính thức trở thành địa phương có nền nhiệt đỉnh cao nhất.
Nguyên nhân Tương Dương trở thành "chảo lửa"
Vào năm 2023, Tương Dương đã ghi nhận mức nhiệt kỷ lục 44,2°C, đánh dấu sự gia tăng của các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt. Nguyên nhân sâu xa nằm ở đặc điểm địa lý độc đáo của khu vực miền Tây Nghệ An, nơi địa hình chủ yếu là đồi núi cao xen kẽ nhau. Cấu trúc lòng chảo tự nhiên này hoạt động như một cái bẫy nhiệt, khiến không khí nóng tích tụ và khó thoát ra ngoài, từ đó tạo ra hiệu ứng hâm nóng.
Bên cạnh yếu tố địa hình, gió Lào khô nóng thổi từ phía tây sang trong mùa hè làm giảm độ ẩm mạnh, góp phần làm tăng cảm giác oi bức. Song song với đó, biến đổi khí hậu toàn cầu đang khiến nền nhiệt trung bình mùa hè tăng dần, số ngày nắng nóng kéo dài hơn và các mức nhiệt cực đoan xuất hiện thường xuyên hơn so với trước đây.
Số giờ nắng nhiều nhất thuộc về tỉnh nào
Khí hậu cả nước, các tỉnh ven biển miền Trung Nam có lượng nắng dồi dào, với mức trung bình hàng năm dao động từ 2.800 đến 2.900 giờ, thậm chí lên tới 3.000 giờ. Bình Thuận, nơi có thành phố Phan Thiết, là địa phương ghi nhận số giờ nắng cao nhất. Ngay sau đó là Ninh Thuận, với trung tâm là thị xã Phan Rang, cũng duy trì mức 2.800–2.900 giờ nắng mỗi năm.
Hai khu vực này thuộc nhóm khô hạn nhất tại Việt Nam, đặc trưng bởi nền trời quang đãng, ít mây và lượng mưa thấp, tạo nên kiểu khí hậu bán hoang mạc. Chính sự khan hiếm nước và bức xạ mặt trời mạnh mẽ đã thúc đẩy sự phát triển của các ngành kinh tế nhạy cảm với nắng như điện mặt trời, là điều kiện thuận lợi để trồng trọt các loại cây đặc thù như nho, táo, măng tây và nha đam, dù môi trường tự nhiên ở đây khá khắc nghiệt.
Top các tỉnh có số giờ nắng cao
Bên cạnh Bình Thuận và Ninh Thuận, nhiều địa phương khác cũng ghi nhận số giờ nắng dồi dào. Khánh Hòa (Nha Trang) đạt ~2.600–2.800 giờ/năm. Địa điểm này có nắng nhiều, biển đẹp, mây ít và mưa ngắn. Tây Ninh nằm trong nhóm tiếp theo với ~2.500–2.700 giờ.
Địa hình bằng phẳng, ít mưa giúp nơi đây nhận được lượng bức xạ mặt trời ổn định. Bà Rịa – Vũng Tàu cũng có tiềm năng nắng tốt, dao động ~2.400–2.600 giờ/năm. Các con số này phản ánh đặc thù khí hậu vùng Đông Nam Bộ và Nam Trung Bộ. Mùa khô rõ rệt. Ít mây mù che phủ.
Tình trạng nắng nóng hiện tại và dự báo
Khu vực trải dài từ tỉnh Nghệ An đến thành phố Đà Nẵng đang chịu ảnh hưởng của đợt nắng nóng đặc biệt nghiêm trọng. Trong đó, trạm khí tượng Con Cuông thuộc Nghệ An đã ghi nhận mức nhiệt độ kỷ lục 41,6°C vào ngày 8/4, trong khi trạm Hương Sơn (Hà Tĩnh) cũng đo được 41,0°C.
Đây là những con số cao nhất trên toàn quốc trong giai đoạn này, do sự tác động của hoàn lưu vùng thấp nóng phía Tây và hiệu ứng gió phơn. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhấn mạnh rằng nhiệt độ thực tế cảm nhận có thể cao hơn 2–4°C so với con số hiển thị, đặc biệt khi đứng trên mặt đường nhựa hoặc bê tông.
Dự báo từ ngày 9 đến 13/4, tình trạng nắng nóng gay gắt sẽ tiếp tục lan rộng. Các tỉnh Tây Bắc Bộ và Bắc Bộ cũng sẽ xuất hiện nắng nóng diện rộng với nhiệt độ phổ biến dao động trong khoảng 35–39°C.
Sau ngày 14/4, xu hướng nhiệt độ dự kiến sẽ giảm dần. Để đảm bảo sức khỏe, người dân cần chủ động uống đủ nước và hạn chế ra khỏi nhà trong khung giờ từ 10h đến 16h, theo dõi sát sao các bản tin dự báo thời tiết hàng ngày.
