Tháng Nào Lạnh Nhất Ở Hưng Yên? Đáp Án Nằm Ở Tháng 1 Với Mức Nhiệt Thấp Nhất

Tháng lạnh nhất ở Hưng Yên chính là tháng 1 dương lịch với nhiệt độ trung bình toàn tỉnh dao động trong khoảng từ 16,0°C đến 16,5°C, tiếp theo sau là tháng 12 với nhiệt độ trung bình từ 17,5°C đến 18,2°C. Trong những đợt không khí lạnh cực đới tăng cường mạnh từ lục địa Á – Âu tràn về, nhiệt độ ban đêm tại các huyện đồng bằng như Tiên Lữ, Ân Thi, Kim Động có thể tụt xuống ngưỡng 8°C – 10°C, gây ra hiện tượng rét đậm rét hại trên diện rộng kèm theo sương mù bao phủ các cánh đồng lúa và vùng bãi bồi ven sông Hồng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt và quá trình phân hóa mầm hoa của các giống cây ăn quả đặc sản.

Mùa đông tại Hưng Yên mang đầy đủ nét đặc trưng của vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng. Khối không khí lạnh cực đới từ Siberi khi tràn qua vùng đồng bằng rộng lớn không gặp bất kỳ rào cản tự nhiên nào, làm cho nền nhiệt toàn tỉnh tụt giảm đồng loạt trên diện rộng. Thấu hiểu quy luật thời tiết mùa đông không chỉ giúp bà con chăm sóc tốt cho đàn vật nuôi quý hiếm như gà Đông Tảo, bảo vệ đàn bò thịt ngoài bãi sông, mà còn mang lại cẩm nang du lịch và ẩm thực ấm áp cho du khách muốn tìm về không gian tĩnh lặng, cổ kính của đất Phố Hiến.

1. Bảng số liệu chi tiết nền nhiệt độ mùa đông tại trạm khí tượng thủy văn Hưng Yên

Dưới đây là chuỗi số liệu nhiệt độ đo đạc thực tế nhiều năm tại trạm khí tượng Hưng Yên, phản ánh sự biến đổi nhiệt độ xuyên suốt 5 tháng mùa lạnh (từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau):

2. Diễn biến hai hình thái thời tiết mùa đông đối lập tại đồng bằng Hưng Yên

Một nét đặc trưng nổi bật của mùa đông Hưng Yên là sự phân chia rành mạch thành hai giai đoạn thời tiết với cảm giác cơ thể hoàn toàn khác biệt:

2.1. Nửa đầu mùa đông (Tháng 11 đến hết tháng 12): Rét khô hanh, ngày nắng đêm buốt

Trong giai đoạn này, các đợt không khí lạnh cực đới tràn về trực tiếp từ cao áp lục địa Siberi:

• Khối không khí này di chuyển hoàn toàn trên đất liền nên hàm lượng hơi ẩm rất thấp. Độ ẩm tương đối trung bình dao động từ 75% đến 80%.
• Ban ngày, bầu trời quang đãng không mây, ánh nắng vàng rực rỡ làm nhiệt độ tăng lên 22°C – 25°C, mang lại cảm giác ấm áp dễ chịu.
• Tuy nhiên, khi màn đêm buông xuống, do mặt đất không có mây che phủ nên hiện tượng phát xạ nhiệt diễn ra cực mạnh. Nhiệt độ hạ nhanh không phanh, tụt xuống dưới 12°C – 14°C kèm theo gió heo may khô lạnh làm da dẻ khô ráp, nứt nẻ môi và tay chân.
• Tại các vùng bãi bồi ngoài đê Khoái Châu hay Văn Giang, sương muối mỏng có thể xuất hiện trên bề mặt ngọn cỏ vào rạng sáng, gây hại cho các luống rau màu vụ đông.

2.2. Nửa cuối mùa đông (Tháng 1 đến tháng 2): Rét ẩm thấu xương và hiện tượng nồm

Bước sang tháng 1 và kéo dài sang tháng 2, áp cao lục địa dịch chuyển dần về phía bờ biển Đông Á:

• Khối không khí lạnh trước khi tràn vào đồng bằng sông Hồng phải quét qua vùng biển vịnh Bắc Bộ, hấp thụ một lượng hơi ẩm khổng lồ rồi thổi vào đất liền theo hướng Đông Bắc – Đông.
• Bầu trời Hưng Yên chuyển sang trạng thái xám xịt u ám, sương mù bao phủ khắp các cánh đồng lúa và mặt nước sông ngòi. Đặc điểm lượng mưa mùa này chuyển hẳn sang dạng mưa phùn li ti dầm dề nhiều ngày.
• Độ ẩm không khí tăng vọt lên 90% – 95%. Gió bấc ẩm buốt thổi qua da thịt kết hợp nhiệt độ thấp 14°C – 16°C tạo nên cái rét “cắt da cắt thịt” tê buốt hơn nhiều so với cái rét khô của tháng 12. Sàn nhà, tường gạch bắt đầu “toát mồ hôi” nồm ẩm nhớp nháp.

3. Ảnh hưởng của giá rét tháng 1 đến sinh kế nông nghiệp và giống gà quý Đông Tảo

Nền nhiệt độ hạ sâu trong tháng 1 mang đến những tác động đa chiều cho sản xuất nông nghiệp của tỉnh Hưng Yên:

3.1. Thời kỳ “ngủ đông” then chốt của những vườn nhãn lồng

Đối với cây nhãn lồng Phố Hiến, cái rét buốt của tháng 1 lại là “món quà vô giá” của thiên nhiên:

• Cây nhãn bắt buộc phải trải qua một giai đoạn ngủ nghỉ với nhiệt độ dưới 16°C để phân hóa mầm hoa. Nếu tháng 1 ấm bất thường (hiện tượng mùa đông ấm), cây nhãn sẽ trút năng lượng để đâm lộc non thay vì ra hoa, dẫn đến nguy cơ mất mùa nhãn diện rộng.
• Cái lạnh giá giúp rễ cây tích lũy dưỡng chất, làm cho chùm hoa nhãn mùa xuân sau này nở đều và đậu quả sai trĩu cành.

3.2. Công tác chống rét sống còn cho đàn gà quý Đông Tảo (Khoái Châu)

Gà Đông Tảo là giống gà quý tiến vua với đôi chân to sần sùi đặc trưng, rất nhạy cảm với thời tiết rét ẩm:

• Vào tháng 1, khi nhiệt độ hạ sâu dưới 10°C kèm mưa phùn, các kẽ chân gà rất dễ bị cước, thâm tím và viêm phổi nếu nền chuồng bị ẩm ướt.
• Người chăn nuôi tại xã Đông Tảo (huyện Khoái Châu) phải chủ động thắp đèn sưởi sợi đốt hoặc bóng hồng ngoại 24/24h trong chuồng, rải lớp đệm lót sinh học bằng trấu khô dày từ 10 – 15cm, che chắn bạt kín gió và bổ sung gừng tươi, tỏi băm cùng vitamin C vào nước uống để giữ ấm nội tạng cho đàn gà.
• Đặc biệt, vào giai đoạn giáp Tết Nguyên Đán, việc bảo vệ cặp chân gà không bị sưng tấy do giá rét quyết định trực tiếp đến giá trị kinh tế của mỗi cá thể gà cảnh tiến vua có giá trị lên đến hàng chục triệu đồng.

3.3. Bảo vệ mạ xuân và rau màu vụ đông trên đất bãi phù sa ven sông

Song song với chăn nuôi, các vùng trồng rau màu chuyên canh và gieo mạ vụ xuân tại các huyện Kim Động, Tiên Lữ, Văn Giang cũng phải căng mình đối phó với cái lạnh tháng 1:

• Che phủ nilon cho luống mạ xuân: Khi nhiệt độ không khí hạ xuống dưới 15°C, cây mạ non hầu như ngừng sinh trưởng và dễ bị nghẹt rễ, vàng lá. Bà con nông dân Hưng Yên áp dụng kỹ thuật duy trì mực nước ấm ngập chân mạ kết hợp phủ vòm nilon trắng trong suốt để tạo hiệu ứng nhà kính nhân tạo, ngăn chặn gió bấc và sương muối làm thui chột mầm non.
• Chăm sóc rau củ vụ đông trên đất bãi: Các loại cây trồng ngắn ngày như bắp cải, su hào, cà chua, ngô ngọt ngoài bãi phù sa sông Hồng, sông Luộc được bón tro bếp và tưới nước giữ ẩm vào buổi sáng sớm để rửa trôi sương muối đọng trên mặt lá, tránh hiện tượng cháy chóp lá khi ánh nắng hanh bừng lên sau đợt rét.

4. Trải nghiệm du lịch hoài niệm và ẩm thực mùa đông tại Hưng Yên

Trái với sự nhộn nhịp, oi ả của mùa hè, mùa đông mang đến cho Hưng Yên một vẻ đẹp trầm tĩnh, hoài cổ rất phù hợp cho những chuyến đi tìm về chốn bình yên. Hiểu rõ đặc trưng khí hậu Hưng Yên giúp du khách chuẩn bị hành trình khám phá di tích và ẩm thực trọn vẹn nhất:

4.1. Chiêm bái danh thắng cổ tự trong sương mờ Phố Hiến

Trong tiết trời đông se lạnh, dạo bước quanh hồ Bán Nguyệt hay bước qua cổng tam quan chùa Chuông, chùa Nôm mang lại cảm giác thanh tịnh tuyệt đối:

• Khói hương trầm quyện trong màn sương đông mờ ảo soi bóng xuống mặt nước tĩnh lặng tạo nên một không gian linh thiêng, thoát tục.
• Những ngõ gạch đỏ rêu phong của làng cổ Nôm dưới bầu trời đông xám bạc trở thành phông nền tuyệt mỹ cho những bộ ảnh áo dài truyền thống mang phong vị xưa cũ.
• Cảnh sắc cây bàng lá đỏ rụng bên mái ngói âm dương của đền Mẫu gợi nhớ về nét thanh lịch, kiêu sa của chốn thương cảng “thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến” vang bóng một thời.

4.2. Thưởng thức phong vị ẩm thực mùa đông bốc khói ấm nồng

Mùa đông cũng là thời điểm thưởng thức trọn vẹn nhất những món ăn đậm đà bản sắc đất nhãn Hưng Yên:

• Bún thang lươn Phố Hiến: Bát bún thang nóng hổi với lươn đồng xào giòn ngọt đậm vị, giò lụa thái chỉ tơ, trứng tráng mỏng tang cùng nước dùng ninh từ sá sùng và cua đồng ngọt lịm đậm đà làm ấm lòng mọi thực khách đường xa.
• Chả gà Tiểu Quan: Miếng chả gà nướng than hoa vàng ruộm thơm nức mũi chấm muối tiêu chanh ớt cay cay sưởi ấm từng tế bào vị giác giữa ngày đông buốt giá.
• Ếch om Phượng Tường: Món ếch đồng béo ngậy om cùng mẻ chua thanh nhẹ, chuối xanh và đậu phụ bùi béo bên nồi lẩu sôi sùng sục nghi ngút khói giữa đêm đông.
• Chè sen long nhãn ấm: Trái ngược với bát chè sen ướp đá mùa hè, chè sen long nhãn ăn nóng vào mùa đông phảng phất hương hoa bưởi thanh khiết, làm dịu cổ họng và an thần giấc ngủ.

4.3. Không khí tất bật tại các làng nghề truyền thống đón Tết

Tháng 1 cũng là thời điểm các làng nghề truyền thống ở Hưng Yên bước vào giai đoạn sản xuất hối hả nhất trong năm:

• Làng hương Cao Thôn (Bảo Khê): Khắp các nẻo đường làng nhuộm đỏ bởi những chân hương phơi khô dưới tiết trời hanh lạnh chớm xuân, mùi trầm hương bài thơm ngát quyện trong gió đông.
• Làng tương Bần (Mỹ Hào): Những chum tương sành cổ kính được các nghệ nhân ủ ấm kỹ lưỡng, chuẩn bị những mẻ tương sánh vàng thơm ngọt cung ứng cho mâm cỗ Tết cổ truyền khắp mọi miền đất nước.

5. Cẩm nang giữ ấm và bảo vệ sức khỏe mùa đông tại tỉnh Hưng Yên

Để duy trì sức khỏe dẻo dai và phòng ngừa các bệnh hô hấp trong những ngày rét đậm tháng 1 ở Hưng Yên, bạn hãy áp dụng các nguyên tắc sau:

• Mặc ấm theo nguyên tắc “nhiều lớp”: Thay vì mặc một chiếc áo dày cộm, hãy mặc 3 lớp áo mỏng: lớp trong cùng ôm sát thấm hút mồ hôi, lớp giữa giữ nhiệt (len hoặc nỉ), và lớp ngoài cản gió cản nước. Cách mặc này tạo ra các túi khí cách nhiệt tự nhiên giúp cơ thể giữ ấm tốt hơn nhiều trước các cơn gió bấc thổi qua đồng bằng.
• Bảo vệ các vùng cảm biến nhiệt của cơ thể: Vùng cổ, ngực, bàn chân và đầu là những vị trí dễ bị khí lạnh xâm nhập gây viêm họng, viêm phế quản và đột quỵ ở người già. Cần quàng khăn ấm, đi tất dày và đội mũ len khi ra ngoài trời lúc sáng sớm hoặc đêm muộn.
• Chăm sóc người già và trẻ nhỏ: Trẻ sơ sinh và người cao tuổi có hệ thống điều nhiệt kém, cần kiểm tra thân nhiệt thường xuyên, tránh tắm muộn sau 19h và tuyệt đối không sử dụng bếp than tổ ong để sưởi trong phòng kín để phòng tránh ngộ độc khí CO nguy hiểm.
• Chế độ dinh dưỡng tính nhiệt: Bổ sung vào thực đơn các món ăn làm ấm cơ thể như thịt bò sốt vang gừng quế, cháo gà hạt sen, canh rau sắn nấu cá và uống trà gừng mật ong nóng mỗi sáng.
• Lựa chọn thời điểm du lịch Hưng Yên trải nghiệm ẩm thực Phố Hiến: Dành một ngày cuối tuần về Phố Hiến để vãn cảnh chùa cổ và thưởng thức ẩm thực nóng hổi bên bạn bè, người thân.

6. Câu hỏi thường gặp về mùa đông tại Hưng Yên (FAQ)