Sapo: Hiện tượng này xảy ra khi khối không khí lạnh từ khu vực phía Bắc di chuyển mạnh xuống, khiến nhiệt độ hạ thấp nhanh chóng. Điều này thường đi kèm với các cơn mưa rào, dông lốc và tình trạng rét đậm, đặc biệt nguy hiểm nếu diễn biến bất thường hoặc vào giai đoạn chuyển mùa.

Không khí lạnh tăng cường là gì

Khi khối không khí lạnh từ hướng Bắc tràn xuống nước ta với tốc độ nhanh, hiện tượng này mang theo gió mạnh và mưa diện rộng. Trong khoảng thời gian 24 đến 48 giờ, gió Đông Bắc trên đất liền thường đạt cấp 2-3, còn vùng ven biển mạnh hơn ở mức cấp 3-4.

Nhiệt độ thấp nhất tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ thường dao động trong khoảng 11-14 độ, trong khi một số nơi vùng núi có thể xuống dưới 10 độ. Sự tăng cường này tiếp tục đẩy rãnh áp thấp về phía Nam, làm mưa rào xuất hiện dày đặc. Tại các vùng núi cao, nhiệt độ có thể giảm xuống dưới 5 độ, gây rét hại nghiêm trọng cho cây trồng và vật nuôi.

Đặc điểm bất thường của không khí lạnh tháng 6

Giai đoạn từ 2014 tới 2025 là khoảng thời gian 12 năm mà dữ liệu thống kê không hề ghi nhận sự xuất hiện của không khí lạnh vào tháng 6. Thế nhưng, sau chuỗi ngày dài vắng bóng ấy, một đợt gió mùa đông bắc cuối mùa đã bất ngờ ập xuống, kéo theo sự sụt giảm nhiệt độ đột ngột trong khoảng 5 đến 7 độ C.

Bầu trời nhanh chóng trở nên mát mẻ, song đi kèm với đó là những trận mưa lớn bao phủ trên diện rộng. Trong giai đoạn giao mùa này, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như lốc xoáy, sét đánh, mưa đá cùng khả năng ngập úng đều gia tăng rõ rệt.

Diễn biến thời tiết miền bắc đêm giao thừa 2026

Vào đêm Giao thừa năm 2026, đợt không khí lạnh mạnh ập về miền Bắc, tác động sâu rộng nhất đến khu vực Đông Bắc Bộ. Khi bước sang sáng ngày 2, gió Đông Bắc thổi mạnh cấp 3, trong khi vùng ven biển đạt cấp 4-5 và có chỗ giật cấp 6. Tại các vùng núi cao, nhiệt độ hạ thấp dưới 7 độ, kéo theo tình trạng rét đậm và rét hại.

Sau đó, vào đêm 5, khối không khí lạnh lại được tăng cường, mở rộng phạm vi ảnh hưởng xuống Bắc Trung Bộ và Trung Trung Bộ. Trong khi đó, khu vực Hà Nội cùng vùng núi phía Bắc vẫn duy trì nền nhiệt thấp, dao động từ 10 đến 13 độ, xuất hiện mưa nhỏ rải rác.

Tác động của mưa dông và gió mạnh

Mưa dông đi kèm gió giật mạnh là mối nguy hiểm trực tiếp đến sản xuất và đời sống. Trong các cơn dông, khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh là rất cao. Trên biển, gió Đông Bắc mạnh cấp 7, giật cấp 9 khiến biển động mạnh, sóng biển cao từ 4,0-6,0m ở khu vực Bắc Biển Đông.

Tại đất liền, mưa lớn cục bộ dễ gây ngập úng tại các vùng trũng, tiềm ẩn nguy cơ lũ quét trên sông suối nhỏ và sạt lở đất tại sườn dốc đồi núi.

So sánh không khí lạnh thường và tăng cường

Khác với đợt không khí lạnh thông thường chỉ làm mát nhẹ, đợt tăng cường có cường độ mạnh hơn và lan rộng sang Bắc Trung Bộ, Nam Trung Bộ. Rét đậm, rét hại duy trì kéo dài nhiều ngày. Sự kết hợp với rãnh áp thấp khiến mưa gia tăng đột biến, gây mưa to đến rất to trên diện rộng, vượt xa mức mưa rào phân tán thông thường.

Biện pháp ứng phó và bảo vệ sức khỏe

Cần cập nhật liên tục thông tin khí tượng để nắm bắt tình hình. Tại vùng núi, công tác chuẩn bị cho đợt rét lạnh cần được chú trọng, trong đó việc hướng dẫn cộng đồng giữ ấm là ưu tiên, nghiêm cấm sử dụng bếp than tổ ong để sưởi trong không gian kín nhằm đảm bảo an toàn.

Đối với các hộ chăn nuôi, nhiệm vụ bao gồm tăng cường bảo vệ chuồng trại, duy trì nhiệt độ phù hợp, tích trữ lương thực và thực hiện tiêm phòng đầy đủ. Người dân sinh sống ở khu vực trũng thấp nên rà soát hệ thống thoát nước, gia cố kết cấu nhà cửa để hạn chế tổn thất từ các hiện tượng như sạt lở đất, lũ quét và ngập lụt.

Không khí lạnh tiếng anh và nguyên nhân

Thuật ngữ tiếng Anh cho hiện tượng này vẫn chưa có chuẩn mực trong các tài liệu khí tượng. Yếu tố chính gây ra tình trạng này là ảnh hưởng của gió mùa từ hướng Bắc. Sự vận hành của khối khí lạnh chịu tác động mạnh mẽ bởi những thay đổi trong hoàn lưu khí quyển ở quy mô lớn, là việc tăng cường của hệ thống áp cao lạnh nằm trên lãnh thổ châu Á cùng với các biến động của dòng xiết tầng trên.