Đặc điểm thời tiết Khánh Hòa hiện nay
Khánh Hòa hiện nay được hình thành từ Khánh Hòa và Ninh Thuận trước đây, chính thức hoạt động theo địa giới mới từ ngày 1/7/2025. Phạm vi tỉnh vì thế trải từ vùng núi phía Tây xuống đồng bằng ven biển, khu vực Phan Rang – Núi Chúa và ra đến đặc khu Trường Sa.
Điểm đáng chú ý là thời tiết không đồng nhất trên toàn tỉnh. Khu vực Phan Rang – Núi Chúa có tính khô hạn rất rõ, trong khi các vùng núi như Khánh Sơn thường mát hơn khu vực thấp ven biển. Ngoài khơi, Trường Sa lại chịu một hệ điều kiện biển riêng, trong đó gió, sóng và dông có vai trò đặc biệt quan trọng.
Vì sao Phan Rang và Núi Chúa khô hơn nhiều khu vực phía Bắc Khánh Hòa?
Phan Rang – Núi Chúa nằm trong vùng duyên hải khô hạn đặc trưng của Nam Trung Bộ. Núi Chúa được cơ quan chuyên môn mô tả là nơi có lượng mưa thấp, nhiều nắng và hình thành hệ sinh thái bán khô hạn rất đặc biệt.
Đặc điểm khô hạn tại đây gắn với lượng mưa thấp, nhiều nắng và khả năng bốc hơi mạnh. Vì vậy, khu vực Phan Rang – Núi Chúa có thể khô hơn rõ so với nhiều nơi ở phía Bắc tỉnh.
Từ Nha Trang qua Cam Ranh xuống khu vực Phan Rang – Núi Chúa, tính khô hạn trở nên rõ hơn tại nhiều vùng ven biển. Tuy nhiên, không thể coi toàn bộ phía Nam Khánh Hòa đều có cùng điều kiện, bởi lượng mưa và nhiệt độ còn thay đổi theo độ cao và địa hình từng nơi.
Vì sao vùng núi Khánh Hòa có thời tiết khác đồng bằng ven biển?
Khánh Hòa có nhiều vùng núi nằm cao hơn đáng kể so với đồng bằng và dải ven biển. Khi độ cao tăng, nền nhiệt thường giảm nên các khu vực miền núi có thể mát hơn vùng thấp.
Khánh Sơn là một ví dụ rõ. Các nguồn địa phương mô tả khu vực này có khí hậu mát, đặc biệt vào sáng sớm và chiều tối.
Địa hình núi cũng làm mưa phân bố không đều. Khi không khí ẩm gặp sườn núi và bị đẩy lên cao, khả năng hình thành mây mưa có thể tăng. Vì vậy, một khu vực miền núi không nhất thiết có cùng đặc điểm khô hạn với vùng ven biển nằm gần đó.
Do đó, nhiệt độ hoặc khả năng mưa tại Nha Trang, Cam Ranh hay Phan Rang không nên dùng để suy ra trực tiếp điều kiện thời tiết tại Khánh Sơn và các vùng núi phía Tây.
Vì sao vùng khô hạn Khánh Hòa vẫn có thể xuất hiện mưa lớn và lũ nhanh?
Một khu vực có khí hậu khô hạn và ít mưa trong phần lớn thời gian vẫn có thể xuất hiện một trận mưa rất lớn trong thời gian ngắn.
Tại lưu vực Sông Cạn ở phía Nam Khánh Hòa, tài liệu của Sở Nông nghiệp và Môi trường cho thấy địa hình có sườn núi khá dốc và thời gian tập trung lũ ngắn. Khi mưa lớn xảy ra, nước nhanh chóng tập trung từ sườn dốc xuống lòng sông, khiến lũ có thể lên nhanh.
Điều này giải thích vì sao khô hạn không đồng nghĩa với không có nguy cơ lũ. Tổng lượng mưa trong cả năm và cường độ của một trận mưa chỉ kéo dài vài giờ hoặc vài ngày là hai vấn đề khác nhau.
Vì vậy, ngay tại những khu vực thường xuyên thiếu nước trong mùa khô, một đợt mưa lớn vẫn có thể gây dòng chảy mạnh và ngập nhanh ở vùng thấp.
Vì sao thời tiết Trường Sa không thể suy ra từ đất liền Khánh Hòa?
Trường Sa nằm xa đất liền trên Biển Đông nên điều kiện thời tiết cần theo dõi khác đáng kể so với Nha Trang, Cam Ranh hay Phan Rang.
Các bản tin của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia theo dõi riêng đặc khu Trường Sa với các yếu tố như mưa dông, tầm nhìn, hướng và cấp gió, độ cao sóng và trạng thái biển. Những yếu tố này có thể thay đổi mạnh khi gió mùa hoặc các hệ thống thời tiết trên biển hoạt động.
Vì vậy, thời tiết thuận lợi ở Nha Trang hoặc Phan Rang không đồng nghĩa điều kiện trên biển và tại Trường Sa cũng thuận lợi. Khi theo dõi khu vực này, gió, sóng và cảnh báo dông biển quan trọng không kém nhiệt độ hay khả năng mưa.